Kültür Sanat

Reşit Hanadan’ın “Kalk Gidelim Rumeli’ye” adlı romanı Türkiye’de yayımlandı. İstanbul merkezli Atakar Yayıncılık tarafından yayımlanan romanda, Osmanlı döneminde Tokat yöresinden Prizren ve Mamuşa’ya gelerek yerleşen insanların yaşamları ele alınıyor. Eserde, bölgede yaşayan insanların dönemin sosyal ve siyasal dönüşümleri çerçevesinde yaşanan çekişme, isyan, çatışma ve savaşlardan nasıl etkilendikleri anlatılıyor. Romanın arka kapak yazısını kaleme alan Kütahya Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hakan Değirmenci, kitapla ilgili değerlendirmesinde şu ifadelere yer veriyor: “Pirlerin yurdu Anadolu’nun Tokat’ından başlayan bu kutlu yürüyüş, Darı Saltuk’un yüzlerce yıl önce geçtiği izi takip etmiş, sırtını Şar Dağları’na dayamış Prizren’in Akdere kesimindeki Gül Baba’nın tekkesinde son bulmuştur... Bu roman, köklerini unutmayan ve geleceğini geçmişin birikimi üzerinde inşa etmek isteyenler için kıymetli bir armağandır...”

Priştine’de yaklaşık 10 yıldır tehlikeli durumda bulunan “Musli Hoxha Konut Evi” adlı kültürel miras yapısının restorasyonu için nihayet yüklenici firma belirlendi. Kültür Bakanlığı tarafından yapılan beşinci kamu ihalesinin ardından restorasyon işi, 119.862 Euro bedelle “Toni O.P.” şirketine verildi. Diğer teklif, ihale formunun usulüne uygun doldurulmadığı gerekçesiyle reddedildi. Luan Haradinaj Caddesi’ndeki iki katlı yapı, Haziran 2016’da Priştine’deki 12 diğer kültürel miras varlığıyla birlikte yüksek riskli yapılar listesine alınmıştı. Binanın duvarlarında çatlaklar oluşması ve ön cephesinin yola doğru eğilmesi nedeniyle yapı yıllardır destek direkleriyle ayakta tutuluyor ve çevresi güvenlik amacıyla kapatılıyor. Restorasyon ihalesinin daha önce üç kez sonuçsuz kaldığı, Bakanlığın mart ayında yapıyı başka kültürel miras varlıklarıyla birlikte daha kapsamlı bir ihaleye dahil ettiği ancak bunun da sonuç vermediği belirtildi. Böylece yüklenici bulmak için toplam beş kamu çağrısı yapılmış oldu. Restorasyonun tamamlanmasıyla yapının direklerle desteklenmesi ve çevresinin kapatılmasına son verilmesi hedefleniyor. Ancak binanın mülkiyetiyle ilgili devam eden hukuki anlaşmazlık da bulunuyor. Hoxha ailesi, devletin yapıyı korumak istemesi halinde kendileriyle mülkiyet ve tazminat konusunda çözüm bulunmasını talep ediyor. 1927 yılında inşa edilen yapı, bugün kalıcı koruma altındaki kültürel miras listesinde yer alıyor ve söz konusu bölgede bu statüye sahip tek yapı olarak gösteriliyor. Bununla birlikte, kültürel miras uzmanları binanın tarihi ve kültürel değerine ilişkin farklı görüşlere sahip.  

Kosova Türk edebiyatı ve kültür tarihi üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan Prof. Dr. İrfan Morina’nın yeni kitabı “Arkadaşım Bahtiyar Sipahioğlu – Hayatı ve Eserleri” yayımlandı.    Prof. Dr. İrfan Morina’nın kaleme aldığı kitap, araştırmacı ve eğitimci Bahtiyar Sipahioğlu’nun yaşamını ve kültür dünyasına sunduğu katkıları okuyucuyla buluşturuyor.   İstanbul’da basılan eser, Mamuşalı araştırmacı, şair, yazar ve eğitimci Bahtiyar Sipahioğlu’nun yarım asrı aşan edebiyat ve kültür yolculuğunu konu alıyor. Morina, kitapta yalnızca yakın bir arkadaşının hayat hikâyesini anlatmakla kalmıyor; aynı zamanda Kosova Türklerinin yakın dönem kültür ve edebiyat hayatından önemli bir kesit sunuyor.   1951 yılında Mamuşa’da doğan Sipahioğlu, öğrenimini tamamladıktan sonra bir süre Hacı Ömer Lütfi İlköğretim Okulunda Türk dili ve edebiyatı öğretmenliği yaptı. 1976 yılında Türkiye’ye yerleşerek yaşamını Bursa’da sürdürdü. Gazetecilik ve öğretmenlik görevlerinde bulunan Sipahioğlu, 2005 yılında emekliye ayrıldı; ancak yazı ve araştırma faaliyetlerine devam etti.   Edebiyat dünyasına ilk adımını 1965 yılında Birlik gazetesinde yayımlanan şiiriyle atan Sipahioğlu, ilerleyen yıllarda Balkanlar ve Türkiye’de çıkan çok sayıda gazete ve dergide şiir, araştırma ve düşünce yazıları yayımladı. Özellikle Kosova Türk folkloru, Mamuşa ağzı ve Türk halk edebiyatı alanındaki çalışmalarıyla dikkati çekti.   Prof. Dr. İrfan Morina’nın titiz bir çalışmayla hazırladığı kitapta Sipahioğlu’nun yaşam öyküsü, öğretmenlik yılları, edebî faaliyetleri ve eserleri bir bütün hâlinde değerlendiriliyor. Bu yönüyle çalışma, hem Bahtiyar Sipahioğlu’nun kültür hizmetlerini kayıt altına alıyor hem de gelecekte Kosova Türk edebiyatı üzerine araştırma yapacak olanlara kaynak oluşturuyor.   Bağcılar Belediyesi ile Mamuşa Belediyesinin katkılarıyla yayımlanan eser, iki dostun ortak hatıralarından doğan anlamlı bir vefa çalışması olarak raflardaki yerini aldı.

Kosova’nın kültür başkenti Prizren’de 19–22 Ağustos 2026 tarihleri arasında düzenlenen 24. Uluslararası Sanatla Uyanmak Festivali, sanatseverlerin yoğun katılımıyla sona erdi.   Farklı ülkelerden ressam, müzisyen ve sanatçıları Prizren’de buluşturan festival kapsamında konserler, sergiler, atölye çalışmaları ve söyleşiler gerçekleştirildi.   Festival çerçevesinde düzenlenen Uluslararası Ressamlar Çalıştayı’nda ise Kosova, Türkiye, Sırbistan, Kazakistan ve farklı ülkelerden sanatçılar, “Shani Efendi Evi”nde bir araya gelerek eserlerini ortaya koydu.   Dört gün boyunca Prizren’in tarihi ve kültürel atmosferinde gerçekleştirilen etkinlikler, sanatın farklı dallarını bir araya getirerek ülkeler ve sanatçılar arasında kültürel etkileşim ve iş birliğine katkı sağladı.   Festival kapsamında ayrıca Türkiye’den tiyatro ve sinema sanatçıları da Prizren’de sanatseverlerle buluştu. Usta oyuncu Zafer Algöz ile Türkiye Cumhuriyeti Devlet Tiyatroları oyuncusu ve yönetmeni, Kosova asıllı Orhan Kurtuldu festivalin konukları arasında yer aldı.   Uluslararası Sanatla Uyanmak Festivali, sanatın farklı disiplinlerini Prizren’de buluşturarak bir kez daha kentin uluslararası kültür ve sanat etkinliklerindeki önemini ortaya koydu.

Türkiye Cumhuriyeti Devlet Tiyatroları oyuncusu ve yönetmeni, Kosova asıllı sanatçı Orhan Kurtuldu’ya, 24. Uluslararası Sanatla Uyanmak Festivali kapsamında ödül verildi.   Kosova ile Türkiye arasındaki kültürel ve sanatsal ilişkilerin geliştirilmesine uzun yıllardır önemli katkılar sunan Kurtuldu, özellikle Kosova’da düzenlenen uluslararası ve yerel sanat festivallerine verdiği destekle öne çıkıyor.   Türkiye’de ulaşılması zor olan çok sayıda yazar, ressam, tiyatro ve sinema sanatçısının Kosova’daki sanatseverlerle buluşmasına öncülük eden Kurtuldu, sanat dünyasındaki bağlantılarını Kosova’nın kültürel hayatına aktarıyor. Başta İstanbul Devlet Tiyatrosu olmak üzere Türkiye’nin önemli sanat kurumlarından sanatçıları Kosova’ya getirerek, televizyon ve sinema ekranlarından tanınan isimleri Kosovalı sanatseverlerle bir araya getiriyor.   Kurtuldu, bu çalışmalarıyla Kosova-Türkiye arasındaki kültürel köprülerin güçlendirilmesine ve iki ülke sanatçıları arasındaki etkileşimin artırılmasına katkı sağlıyor.   Dün akşam düzenlenen törende, usta tiyatro ve sinema sanatçısı Zafer Algöz’ün yanı sıra Orhan Kurtuldu da Kosova’daki sanat ve kültür hayatına sunduğu katkılardan dolayı festival koordinatörü Ethem Baymak tarafından ödüle layık görüldü.   Kurtuldu ayrıca aynı gece gerçekleştirilen Zafer Algöz söyleşisinde, yakın dostu Algöz’e moderatörlük yaptı.   Kosova asıllı sanatçı Orhan Kurtuldu, bugüne kadar Kosova’da düzenlenen çok sayıda uluslararası ve yerel festivalin yanı sıra çeşitli kültür-sanat etkinliklerine Türkiye’den önemli isimlerin katılımını sağladı. Kurtuldu’nun girişimleri sayesinde Türkiye’nin önde gelen tiyatro, sinema, edebiyat ve resim dünyasından birçok sanatçı Kosova’ya gelerek eserlerini ve deneyimlerini Kosovalı sanatseverlerle paylaşma fırsatı buldu.   Kurtuldu, sanat alanındaki bu çalışmalarını uzun yıllardır Kosova ile Türkiye arasında kültürel bir köprü oluşturma anlayışıyla sürdürüyor.

Usta tiyatro ve sinema sanatçısı Zafer Algöz’e, Kosova’da bu yıl 19-22 Ağustos tarihleri arasında düzenlenen 24. Uluslararası “Sanatla Uyanmak” Festivali kapsamında “Yılın Sanatçısı” ödülü verildi.   Festivalin onur konuğu olarak Prizren’e gelen Zafer Algöz, Prizren Kültür Evi Salonu’nda düzenlenen söyleşide sanatseverlerle bir araya geldi. Yoğun katılımın olduğu söyleşide Algöz, tiyatro ve sinema kariyerine ilişkin deneyimlerini ve sanat yaşamından çeşitli anılarını izleyicilerle paylaştı.   Söyleşinin sonunda festival kurulu tarafından Zafer Algöz’e “Yılın Sanatçısı” ödülü takdim edildi. Algöz, ödülünü Türkiye Cumhuriyeti Priştine Büyükelçiliği Müsteşarı Şeyda Çimeli Aydın’ın elinden aldı.   Algöz, ödülün ardından yaptığı değerlendirmede Prizren’de bulunmaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek festival organizasyonuna ve kendisini yalnız bırakmayan sanatseverlere teşekkür etti.

Kosova Demokratik Türk Partisi (KDTP) Genel Başkanı, Balkan Türkoloji Araştırmaları Merkezi’ni (BAL-TAM) ziyaret ederek yürütülen çalışmalar hakkında bilgi aldı. Kosova Demokratik Türk Partisi (KDTP), Balkanlar’da Türklük bilimi, Türk dili, edebiyatı ve tarihi alanlarında önemli çalışmalar yürüten Balkan Türkoloji Araştırmaları Merkezi’ni (BAL-TAM) ziyaret etti. KDTP’nin sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, ziyaret sırasında BAL-TAM bünyesinde yürütülen çalışmalar hakkında bilgi alındığı belirtildi. TİKA’nın destekleriyle gerçekleştirilen proje kapsamında, Balkan Türkolojisinin öncü isimlerinden Nimetullah Hafız’ın yıllar boyunca büyük bir emek ve titizlikle biriktirdiği yaklaşık 35 bin eserin kataloglanarak kayıt altına alındığı ve dijital ortama aktarılmaya hazırlandığı ifade edildi. Söz konusu koleksiyonun, araştırmacıların hizmetine sunulmasının Balkanlar’daki Türkoloji çalışmaları açısından önemli bir kaynak oluşturması bekleniyor. KDTP Genel Başkanı Fikrim Damka, paylaşımında çalışmanın hayata geçirilmesinde emeği bulunan BAL-TAM ekibine teşekkür ederek, özellikle Ayla Hafız Küçükusta başta olmak üzere projede görev alan herkesi kutladı. Paylaşımda, Nimetullah Hafız’ın yıllar boyunca biriktirdiği kültürel ve bilimsel mirasın kataloglanarak dijital dünyaya taşınmasının, Balkan Türkolojisinin önemli kaynaklarının gelecek nesillere aktarılması açısından büyük önem taşıdığı vurgulandı.  

Prizren’de tarihi “Rüştiye” Okulu’nun restorasyon ve konservasyon çalışmaları devam ediyor. Çalışmalarla, kentin kültürel mirası açısından önem taşıyan yapılardan birinin korunması hedefleniyor. Kültür ve Turizm Bakanı Vekili Saranda Bogujevci, Facebook üzerinden yaptığı paylaşımda, tarihi yapıda yürütülen çalışmaların Kültür Bakanlığı tarafından finanse edildiğini açıkladı. Bogujevci, 1896 yılında inşa edilen eski “Rüştiye” Okulu’nun Prizren’in önemli kültürel miras yapılarından biri olduğunu belirterek, “Yıllarca süren tahribat ve terk edilmişliğin ardından yapının restorasyon ve konservasyon çalışmaları yürütülüyor” ifadelerini kullandı. Tarihi okulda sürdürülen çalışmaların, yapının özgün mimari ve kültürel değerlerinin korunarak gelecek nesillere aktarılmasına katkı sağlaması amaçlanıyor.

Türk tiyatro ve sinema sanatçısı Zafer Algöz, bu yıl Prizren’de düzenlenecek 24. Uluslararası “Sanatla Uyanmak" Festivali kapsamında sanatseverlerle buluşacak.  Zafer Algöz, yayımladığı video mesajında Prizren halkına seslenerek, “Bu yıl 24. Uluslararası ‘Sanatla Uyanmak’ Festivali’nde Prizren’de sizlerle birlikte olacağım” ifadelerini kullandı.  Algöz, tüm sanatseverleri 22 Ağustos’ta saat 20.00’de, Prizren’deki Xhemajl Berisha Kültür Evi’ne davet etti.  İstanbul’dan Prizren’deki sanatseverlere selam ve saygılarını gönderen Algöz, mesajını “En kısa zamanda görüşmek dileğiyle. Sevgi ve saygılarımla” sözleriyle tamamladı.

FESTİVAL PROGRAMI  Birinci Gün     19.08.2026 – Çarşamba  09.00– 20.00     6. Uluslararası Ressamlar Çalıştayı, Atölye Çalışmaların Başlaması -‘‘Shani Efendi’’ Evi / Prizren  Gabriele Schaffartzik –  Almanya Küratör  Ressamlar: 1. Erol Kılıç - Türkiye  2. Farida Hamitovna – Özbekistan 3. Fehim Krijestorac – Bosna Hersek 4. Gülperi Yıldız - Türkiye 5. Gültekin Yıldız - Türkiye 6. İlir Kolgeci – Kosova 7. Meryem Cavga - Türkiye 8. Olga Eren - Kazakistan 9. Seada Skrijelj - Karadag 10. Vjosa Bujari Maliqi - Kosova   İkinci Gün       20.08.2026 - Perşembe  09.00– 20.00     6. Uluslararası Ressamlar Çalıştayı, Atölye Çalışmaları,‘‘Shani Efendi’’ Evi / Prizren  12.00– 14.00     2. Küçük Ressamlar Atölyesi, Atölye Çalışmaları,‘‘Shani Efendi’’ Evi / Prizren  Üçüncü Gün     21.08.2026 – Cuma  09.00– 20.00     6. Uluslararası Ressamlar Çalıştayı, Atölye Çalışmalar -‘‘Shani Efendi’’ Evi / Prizren  12.00– 14.00     2. Küçük Ressamlar Atölyesi, Atölye Çalışmaları,‘‘Shani Efendi’’ Evi / Prizren  Dördüncü Gün  22.08.2026 – Cumartesi  19.00                Tasarımcı ve Ressam Diba Celina, Kişisel Resim Sergisi, ‘‘Shani Efendi’’ Evi – Galeri A / Prizren  19.10                Kazakistan Cumhuriyeti, Ressam Olga Eren, Kişisel Resim Sergisi, ‘‘Shani Efendi’’ Evi - Galeri B / Prizren  19.15                Türkiye Cumhuriyeti, Ressam Bedri Baykam’ın Sanat Tarihi Haritası, ‘‘Shani Efendi’’ Evi – Galeri C / Prizren  19.20                ‘‘Crisantem Quartet’’ Klasik Müzik Konseri, ‘‘Shani Efendi’’ Evi / Prizren  Keman:Gülce Sevi Özsoy Döşlü Keman:Ayşe Beste Tipiş Viyola:  Leyla Osmanzade Erkin  Viyolonsel:Azra Liznak 20.00                6. Uluslararası Ressamlar Çalıştayı Karma Resim Sergisi, ‘Xhemali Berisha’’ Kültür Evi – Galerisi / Prizren.                           Küratör: Gabriele Schaffartzik  20.10                Türkiye Cumhuriyeti, Ressam Meryem Cavga, Canlı Performans Gösterisi (Workshop)- ‘Xhemali Berisha’’ Kültür Evi / Prizren 20.15                24. Uluslararası Sanatla Uyanmak Festivali, Açılış Töreni ve Protokol Konuşmaları ‘‘Xhemali Berisha’’ Kültür Evi / Prizren  20.20                Türkiye Cumhuriyeti’nin Değerli Tiyatro ve Sinema Oyuncusu Zafer Algöz ile Söyleşi ve (Zafer Algöz’e Yılın Sanatçısı Ödül Takdimi) ‘‘Xhemali Berisha’’ Kültür Evi – Galerisi / Prizren                         Moderatör: Orhan Kurtuldu  21.20                ‘‘Hakan Dedeler Trio’’ Konseri ‘‘Xhemali Berisha’’ Kültür Evi / Prizren            Ses-Tanbur:              Hakan Dedeler                                        Ney:              Eyüpcan Açıkpazu                                             Klasik Gitar-Klasik Kemençe:               Kemal Onur Tuzlacı   22.00                BAM Müzik Grubu Eşliğinde Kokteyl   Ud:                Zeki Vrşevça Klarinet:        Muhamed Şatri Ritim:               Lorent Daka Vokal:              Andi Kazaz    Beşinci Gün     23.08.2026 – Pazar 15.00                Misafirlerin Uğurlanması