Diğer

NATO, Kosova’daki KFOR güçlerinin konuşlanma düzenini optimize etmek amacıyla kademeli bir süreç yürütüyor. ABD ise bu sürecin tüm ilgili aktörlerle yakın koordinasyon içinde gerçekleştirileceğini belirtiyor. Bu konuyla ilgili olarak Priştine’deki ABD Büyükelçiliği Telegrafi’ye yaptığı açıklamada, Washington’ın önceliğinin Batı Balkanlar’da bölgesel istikrarın korunması olmaya devam ettiğini vurguladı. Priştine’deki ABD Büyükelçiliği sözcüsü, “NATO şu anda KFOR misyonu güçlerinin konuşlanma düzenini optimize etmeye yönelik bir süreç yürütüyor. Süreç kademeli olacak ve tüm ilgili aktörlerle yakın koordinasyon içinde gerçekleştirilecek.” dedi. ABD Büyükelçiliği, bu süreç boyunca Kosova’nın güvenlik kurumları, KFOR, EULEX ve diğer uluslararası ortaklar arasındaki iş birliğinin devam edeceğini vurguladı. Açıklamada, “NATO güçlerinin konuşlanma düzeninin optimize edilmesi sürecinin tamamı boyunca Kosova’nın güvenlik kurumları, KFOR, EULEX ve diğer uluslararası ortaklar arasındaki yakın iş birliğinin devam etmesini bekliyoruz.” denildi. ABD, yaptığı açıklamada bölgedeki istikrarın korunmasının önemine de dikkat çekti. Büyükelçilik sözcüsü, “Amerika Birleşik Devletleri, Batı Balkanlar’da bölgesel istikrarın korunmasına öncelik vermektedir. KFOR’un, tüm toplulukların uzun vadeli güvenliğini sağlayacak güvenli ve istikrarlı bir ortamı destekleme konusundaki kararlılığını takdir ediyoruz.” ifadelerini kullandı. Açıklama, KFOR’un Kosova’daki güçlerinin konuşlanma düzeninde değişiklikler yapılacağını duyurduğu bir dönemde geldi. Bu değişiklikler arasında Mitroviça’da İbre Nehri üzerindeki ana köprüdeki KFOR varlığına ilişkin düzenlemeler de bulunuyor. KFOR, köprünün trafiğe açılması konusunda karar verme yetkisinin kendisine ait olmadığını; bu kararın Avrupa Birliği ve Kosova kurumlarına ait olduğunu açıkça belirtti.

Kosova Meclisi’nin LDK (Kosova Demokratik Birliği) Milletvekili Ermal Sadiku, bugün milletvekillerinin maaşlarının ödenmesinin ardından Meclis’in çalışmalarına ilişkin açıklamalarda bulundu. Sadiku, Facebook’taki paylaşımında Meclis’te yemin eden milletvekillerinin maaşlarını aldığını belirtirken, kendisinin ise Meclis’ten aldığı bunun dördüncü maaş olduğunu ifade etti. “Bilgi olsun diye: Meclis’te yemin eden milletvekilleri olarak maaşlarımızı aldık. Benim için bu, Meclis’ten aldığım dördüncü maaş. Geçiş sürecindeki maaşları almadım. İki tuhaf oturum karşılığında 1.500 Euro maaş almak, gerçekten söylemek gerekirse, kötü. Biliyorum, nefret ettiğim popülistler gibi biraz konuşuyor olabilirim. Ancak tüm bu süre boyunca komisyonlarda çalışabilir, bekleyen bazı yasaları ilerletebilir, politikaları tartışıp önerebilir ve nihayetinde vatandaşların bize oy verirken yapmamızı istediği işleri yerine getirebilirdik. Oturumu çağırın, ey sevilmeyen ve saygı görmeyen Vetëvendosje. Bu oyunları, blokajları ve manipülasyonları bırakın.” diye yazdı Sadiku.

Haziran ayında yapılan seçimlerden çıkan Kosova Meclisi’nin yeni yasama dönemi henüz tamamen oluşturulmuş değil. 6 Ağustos’ta başlayan oluşum oturumu tamamlanmadı. Vetëvendosje Hareketi ise yeni Meclis Başkanı seçilmeden önce ülkenin cumhurbaşkanının seçilmesi konusunda uzlaşmaya varılmasını talep ediyor. Bu durum, mevcut cumhurbaşkanı vekilinin anayasal görev süresinin dolmasının ardından cumhurbaşkanlığı görevini kimin yürüteceği konusunda yeni tartışmaların başlamasına yol açtı. Kosova Cumhurbaşkanlığı, Telegrafi’ye yaptığı açıklamada ülkenin cumhurbaşkanı vekili olmadan kalamayacağını belirterek, yeni Meclis Başkanı’nın seçilmesiyle birlikte bu sorumluluğun kendisine geçeceğini açıkladı. Cumhurbaşkanlığı’nın yanıtında, “Yeni Meclis Başkanı kim olursa olsun, Cumhuriyet Cumhurbaşkanı seçilene kadar cumhurbaşkanlığı görevini yürütme sorumluluğu yeni Meclis Başkanı’na geçer.” denildi. Öte yandan Albulena Haxhiu şu anda cumhurbaşkanlığı görevini vekâleten yürütüyor. Haxhiu, 10. yasama döneminin Meclis Başkanı olarak seçilmişti. Haxhiu, Vjosa Osmani’nin Kosova Cumhurbaşkanı olarak beş yıllık görev süresinin sona ermesinin ardından 4 Nisan’da bu görevi üstlendi. Kosova Anayasası, cumhurbaşkanı vekilinin bu görevi altı aydan fazla süreyle yürütemeyeceğini belirliyor. Buna göre Haxhiu açısından bu süre 4 Ekim’de sona eriyor. Cumhurbaşkanlığı, milletvekillerinin bu tarihe kadar yeni cumhurbaşkanını seçememesi halinde, konuyla ilgili yorum almak üzere Anayasa Mahkemesi’ne başvurma ihtimalini de dışlamadı. Cumhurbaşkanlığı’nın açıklamasında, “Bu aşamada böyle bir prosedüre ihtiyaç duyulup duyulmayacağı konusunda önceden bir değerlendirme yapmak istemiyoruz.” denildi. Anayasa hukuku uzmanı Mazllum Baraliu ise Telegrafi’ye yaptığı açıklamada oluşum oturumun henüz sona ermediği için Albulena Haxhiu’nun yeni Meclis Başkanı seçilene kadar Meclis Başkanı olarak kabul edilmeye devam ettiğini belirtmişti. Baraliu’ya göre, Meclis’in oluşturulma sürecinin tamamlanmamış olması, önceki yasama döneminin görev süresinin bu süreç tamamlanana kadar hukuki sonuç doğurmaya devam ettiği şeklinde yorumlanmasına imkân tanıyor. Baraliu, “Kurucu oturum henüz sona ermediği için, Haxhiu’nun Meclis Başkanı olduğu önceki yasama döneminin görev süresinin devam ettiği şeklinde yorum yapılabilir. Bu da şu anda onun Meclis Başkanı olduğu anlamına geliyor.” diye açıklamıştı. Ancak Baraliu’ya göre yeni Meclis Başkanı seçildiği anda durum değişiyor. Yeni başkanın görevi devralmasıyla mevcut Meclis Başkanı’nın görevi otomatik olarak sona eriyor. Baraliu, devlet başkanının bulunmadığı durumda cumhurbaşkanlığı görevini kimin yürüteceği konusunda da değerlendirmelerde bulundu. Ona göre Anayasa bu sorumluluğu Meclis Başkanı’na veriyor. Baraliu, “Yeni yasama dönemi başladı ve bir Meclis Başkanı ortaya çıkarması gerekiyor. Bu başkan görevi devraldığı anda, eğer bir cumhurbaşkanımız yoksa, altı ay süreyle cumhurbaşkanı vekili olma hakkı otomatik olarak kendisine ait olur.” demişti. Bu arada bu haftanın başında Vetëvendosje Hareketi ile Kosova Demokratik Birliği (LDK), cumhurbaşkanlığı meselesi konusunda anlaşmaya vardı. İki parti, eski Anayasa Mahkemesi yargıcı Bekim Sejdiu’yu Kosova cumhurbaşkanlığı için aday gösterdi. Ancak anlaşma bir gün sonra LDK’nin altı milletvekili tarafından desteklenmedi. Bu durum, Sejdiu’nun yeni cumhurbaşkanı seçilmesi için gerekli oyları sağlayıp sağlayamayacağı konusunda soru işaretlerine yol açtı. Bu gelişmenin ardından, LVV lideri ve aynı zamanda Kosova’nın görevdeki başbakanı Albin Kurti, cumhurbaşkanlığı meselesinin çözümü için çabaların devam edeceğini açıkladı. Kurti, şu anda Sejdiu için 74 oyun güvence altına alındığını söyledi. Cumhurbaşkanının ilk iki turda seçilebilmesi için Kosova Meclisi’ndeki toplam 120 milletvekilinden en az 80’inin oylamaya katılması gerekiyor. Üçüncü turda ise adayın tüm milletvekillerinin çoğunluğunun oyunu, yani en az 61 oyu alması gerekiyor. Ayrıca salonda en az 80 milletvekilinin bulunması şart. Cumhurbaşkanı üçüncü turda da seçilemezse Anayasa, Meclis’in feshedilmesini ve 45 gün içinde yeni seçimlerin yapılmasını öngörüyor. Dolayısıyla 4 Ekim tarihi ve yeni Meclis’in oluşturulması, ülkenin bundan sonraki kurumsal ve siyasi sürecinin nasıl ilerleyeceğini belirlemesi beklenen iki temel mesele olarak öne çıkıyor.

Kosova Özel Savcılığı'nın (PSRK) talimatıyla, Zubin Potok'ta savaş suçlarına ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında bir kişi gözaltına alındı. Savaş Suçları Soruşturma Müdürlüğü ekipleri tarafından gözaltına alınan R.K., sivil halka karşı savaş suçu işlediği şüphesiyle 48 saatliğine gözaltında tutuluyor. Özel Savcılık, yasal süre içerisinde Priştine Temel Mahkemesi'nden şüpheli hakkında tutukluluk kararı verilmesini talep edeceğini ve soruşturmanın sürdürüleceğini açıkladı. Kosova Polisi ve Özel Savcılık, savaş sırasında Kosova'da işlenen suçların tüm faillerinin soruşturulması ve yargılanması yönündeki çalışmalarını sürdüreceklerini bildirdi.

Kosova Cumhuriyeti Merkez Bankası (BQK), sigorta sektöründe tüketicilerin korunması ve piyasa davranışlarına ilişkin iki yeni yönetmeliği onayladı. BQK'ye göre yeni yönetmelikler; sigorta ürünlerinin geliştirilmesi ve dağıtılması, müşterilerin bilgilendirilmesi ve şeffaflık, maliyetler ve reklam uygulamalarına ilişkin standartlar getiriyor. Söz konusu düzenlemeler, Sigorta Ürünlerinin Geliştirilmesi, Dağıtımı ve Yönetimine İlişkin Yönetmelik ile Sigortalarda Müşterilerin Bilgilendirilmesi, Reklam, Maliyetler ve Şeffaflığa İlişkin Yönetmelikten oluşuyor. BQK, bu düzenlemelerle müşteri korumasının sigorta ürününün tüm yaşam döngüsünü kapsayacağını belirtti. Bu kapsam; ürünün tasarlanması ve onaylanmasından hedef pazarın belirlenmesine, dağıtım yöntemlerinden bilgilendirme, maliyet şeffaflığı, reklam, denetim ve düzeltici önlemlere kadar uzanıyor. Yeni düzenlemeye göre sigorta ürünleri, “hedeflenen müşterilerin ihtiyaçları, amaçları, özellikleri ve risk profilleri” dikkate alınarak tasarlanıp dağıtılacak. Diğer yönetmelik ise müşterilerin ürünün özellikleri, kapsamı, istisnaları ve sınırlamaları, primler, maliyet ve ücretler ile hak ve yükümlülükleri konusunda bilgilendirilmesine yönelik şartlar getiriyor. Yeni uygulamalardan biri de hayat dışı sigorta ürünleri için Sigorta Ürünü Bilgi Belgesi'nin (DIPS) standartlaştırılması. Bu belge sayesinde tüketiciler, sözleşme imzalamadan önce ürünün temel unsurları hakkında özet ve karşılaştırılabilir bilgilere ulaşabilecek. BQK ayrıca savunmasız tüketicileri de düzenleme kapsamına alarak sigorta şirketleri ve aracılardan adil muamele ile bilgi ve hizmetlere etkin erişim sağlanmasına yönelik önlemler almalarını istedi. Yeni düzenleyici çerçeve, dijital kanallar üzerinden yapılan iletişimi de kapsarken, kurumların müşterilere sunulan bilgilerin anlaşılabilirliğini ve etkinliğini değerlendirmesini zorunlu kılıyor. BQK'ye göre düzenlemeler, müşteri koruma ve piyasa davranışı standartlarının uygulanması ve denetlenmesinde yönetim organlarının, kontrol birimlerinin, uyum ve iç denetim fonksiyonlarının sorumluluğunu da güçlendiriyor. BQK, yeni düzenlemelerle sigorta piyasasında şeffaflık ve hesap verebilirliği artırmayı, uygunsuz satış uygulamalarını önlemeyi, tüketicilerin bilinçli karar vermelerini güçlendirmeyi ve sigorta sektörüne duyulan güveni artırmayı hedefliyor.

Özel Sektör Teknik İşçileri Sendikalar Federasyonu (FSPTSPK), 3 Eylül 1990'da gerçekleştirilen işçi grevini hatırlattı. Federasyon, söz konusu grevin Kosova'daki işçilere yönelik baskıcı organlara karşı duyulan tepkiyi ortaya koyan önemli bir olay olduğunu belirtti. Federasyonun anma mesajında, “O dönemde Kosova sendikaları genel grev çağrısı yaptı. Amaç, tek bir günlük grevle Kosova'da kurulmuş baskıcı organlara, birlikteliğimizin gücünün sizin ölümcül silahınızdan daha büyük olduğunu göstermekti. Ve o gün Kosova durdu. Her şey felç oldu. Sadece güneş hareket etmeye devam etti.” ifadelerine yer verildi. Federasyon ayrıca bu grevin Kosova'daki tüm işçilerin birlik olduğu önemli bir an olduğunu vurgulayarak, gösterilen direnişe saygılarını sundu. Açıklamada, “O yıllarda hepimiz birbirimizi sevdik, değer verdik ve destekledik. Herkesle dayanışma içinde olduk, istişare ettik, birlikte kararlar aldık ve ortak hareket ettik. Hatasız değildik, ancak attığımız adımların büyük bir amacı vardı: Kosova'yı özgür görmek.” denildi.

Priştine Temel Mahkemesi'nde, “53 milyonluk” olarak bilinen davanın yeniden görülmesine devam edildi. Eski Altyapı Bakanı Pal Lekaj ile Eset Berisha, Nebih Shatri ve Besim Tahiri, suçlamalara ilişkin önceki yargılama aşamalarındaki ifadelerini desteklediklerini belirterek sessiz kalma hakkını kullandı. Dava, Priştine-Elez Han arasındaki “Arbën Xhaferi” otoyolunun inşası kapsamında Bechtel & Enka konsorsiyumuna 53 milyon Euro ek ödeme yapılması nedeniyle görevi kötüye kullanma iddialarını içeriyor. Mahkeme, daha önce sanıkları toplam 10 yıl 3 ay hapis cezasına çarptırmış, ancak Temyiz Mahkemesi kararı bozarak davanın yeniden görülmesine hükmetmişti. Duruşma, tarafların nihai savunma ve görüşlerini sunacağı bir sonraki oturuma ertelendi.

Kosova Kurtuluş Ordusu Savaş Gazileri Örgütü  (OVL-UÇK), Lahey'de yargılanan eski UÇK liderlerinin suçlu bulunması halinde büyük protestolar düzenleyeceklerini açıkladı. OVL-UÇK Başkan Yardımcısı Gazmend Syla, kararın delillere dayanması halinde Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi ve Jakup Krasniqi'nin beraat edeceğine inandıklarını, ancak siyasi etkiyle olumsuz bir karar çıkması durumunda mücadelelerini sürdüreceklerini söyledi. Örgüt, bugüne kadar Kosova, Arnavutluk, Kuzey Makedonya, Lahey ve Strazburg'da protestolar düzenledi. 12 Eylül'de karar öncesi son protestonun yapılması planlanıyor. Thaçi, Veseli, Selimi ve Krasniqi, 1998-1999 dönemine ilişkin savaş suçları ve insanlığa karşı suçlarla yargılanıyor ve suçlamaları reddediyor. Nihai kararın 16 Eylül 2026'da saat 10.00'da açıklanması bekleniyor.

Atletizm müsabakalarıyla, Taranto 2026 Akdeniz Oyunları kapsamında Kosova’nın katılımı da sona erdi. Kosovalı atlet Gresa Bakraqi, 21 kilometrelik yarı maratonda mücadele etti ancak yarışı tamamlayamadı. Kosova Olimpiyat Komitesi’nin (KOK) açıklamasına göre Bakraqi, başka bir sporcu ile yaşadığı çarpışmanın ardından sakatlandı. Gülle atma branşında Muhamet Ramadani, 18,72 metrelik derecesiyle 10. sırada yer aldı. 800 metrede yarışan Leon Thaqi ise 1:49.80’lik derecesiyle yarışı 15. sırada tamamladı. Bir diğer Kosovalı atlet Eris Avdullahu ise sakatlığı nedeniyle yarışmaya katılamadı. Kosova, Taranto 2026 Akdeniz Oyunları süresince toplam 9 madalya kazandı.

Süt Üreticileri Derneği, birkaç gün önce yaptığı açıklamayla süt toplama faaliyetlerinin durdurulmasına ilişkin kararını askıya aldığını duyurdu. Buna göre, yeni bir karar alınana kadar süt toplama işlemleri devam edecek. Dernek, kararın devlet kurumlarının temsilcileriyle gerçekleştirilen görüşmenin ardından alındığını bildirdi. Kosova Süt Üreticileri Birliği (SHIQK) Başkanı Gani Durmishi, Tarım Bakanlığı ve Gıda ile Veterinerlik Ajansı (AUV) ile yürütülen görüşmeler ve sektördeki mevcut durum hakkında açıklamalarda bulundu. Durmishi, görevdeki Tarım Bakanı Armend Muja ile yapılan görüşmede kendilerinden “Avrupa standartlarının” uygulanmasının istendiğini belirterek, söz konusu standartların Kosova’da onaylanmış yasal düzenlemelere dayanmadığını savundu. Durmishi, görüşmede süt işletmelerine bitkisel kaynaklı ürünlerin üretimi konusunda bazı şartların yerine getirilmesi için bir liste sunulduğunu aktardı. Bu şartları karşılayan işletmelerin bir komisyon tarafından denetlenerek gerekli onayların verilmesinin planlandığını belirten Durmishi, eksiklikleri bulunan işletmelere ise şartları yerine getirmeleri için altı aylık süre tanınmasının gündemde olduğunu söyledi. Avrupa standartları konusunda kendilerine sunulan düzenlemelerin Kosova’da onaylanmış yasalar olmadığını ileri süren Durmishi, “Bize Avrupa standartları adı altında bazı şeyler getirdiler. Ancak bunlar bizim için bilinmeyen düzenlemeler. Kosova’da bu tür yasalar onaylanmış değil. Görünüşe göre Hırvatistan ve Almanya’daki düzenlemelerden kopyalanmış.” ifadelerini kullandı. Durmishi ayrıca, Bakan Muja’nın konunun ayrıntılı biçimde ele alınması amacıyla bir çalışma grubu oluşturulacağını söylediğini belirtti. Muja’nın süt sektöründen de benzer bir çalışma grubu oluşturmasını istediğini aktaran Durmishi, tarafların meseleleri “madde madde” görüşerek çözüm arayacağını kaydetti.