Siyaset

Kosova Merkez Bankası (BQK), Kara Para Aklamanın Önlenmesi ve Terörün Finansmanıyla Mücadele Kanunu’nda yapılan değişikliklerin Meclis tarafından kabul edilmesini memnuniyetle karşıladı. BQK, kararın Kosova’nın Avrupa Tek Ödeme Alanı’na (SEPA) katılım sürecinde önemli bir adım olduğunu belirtti. BQK, yasal değişikliklerin kabul edilmesinin SEPA üyelik sürecinin ilerletilmesi için gerekli temel yasal koşullardan birini karşıladığını açıkladı. Kurum, üyelik sürecine yönelik ön başvurusunu 2024 yılında yapmıştı. Yasanın yürürlüğe girmesinin ardından BQK, ilgili düzenlemeleri hazırlayacak ve başvuru dosyasındaki teknik güncellemeleri tamamlayacak. Bu süreçte Avrupa mevzuatında yapılan değişiklikler dikkate alınacak ve Avrupa Birliği’nin ilgili kurumlarıyla koordinasyon sağlanacak. SEPA’ya katılım, Kosova’nın Euro üzerinden sınır ötesi ödemelerini kolaylaştırması ve ödeme işlemlerini daha verimli hâle getirmesi açısından önem taşıyor.  

Slovakya Başbakanı Robert Fico, Novi Sad’da evvelisi akşam düzenlenen “Aleksandar Vučić – Birleşik Sırbistan” seçim mitingine katılarak, bu komşu ülkede 25 Ekim’de yapılacak seçimler öncesinde Sırbistan Başbakanı adayı Aleksandar Vuçiç’e destek verdi. Konuşmasına Sırpça başlayan Fico, daha önce Avrupa Birliği (AB) zirvesindeki programı nedeniyle mitinge katılamayacağı yönündeki açıklamalara rağmen etkinlikte bulunmaktan mutluluk duyduğunu söyledi. Vuçiç’i öven Fico, Sırp liderin ülke için net bir vizyona sahip olduğunu belirterek, Sırbistan’ın onun liderliğinde kaydettiği ekonomik gelişmeye dikkat çekti. Konuşmasının sonunda Kosova konusundaki tutumlarını yineleyen Fico, Slovakya’nın Sırbistan’ı desteklemeyi sürdüreceğini belirterek, “Kosova söz konusu olduğunda sizi asla hayal kırıklığına uğratmayacağız. Her zaman gerçek bir dostunuz olacağım.” dedi. Slovakya, Kosova’nın bağımsızlığını tanımayan beş AB üyesi ülkeden biri. İspanya, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Romanya ve Yunanistan da Kosova’nın bağımsızlığını tanımıyor.  

Kosova Demokratik Birliği (LDK) milletvekili Janina Ymeri, 2026 yılı doğrudan destek ödemelerindeki gecikmeler nedeniyle Tarım Orman ve Kırsal Kalkınma Bakanlığından açıklama talep etti. Çiftçilerin ödemelerini hâlâ alamadığını belirten Ymeri, gecikmenin nedenlerinin ve ödemelerin ne zaman tamamlanacağının açıklanmasını istedi. Verdiği bir röportajda Ymeri, çiftçilerden gelen şikâyetler üzerine bakanlığa resmî başvuruda bulunduğunu açıklasdı. Milletvekili, 2026 yılına ilişkin ödemelerin yapıldığına dair herhangi bir çiftçiden bilgi almadığını, başvurusunu sosyal medyada paylaşmasının ardından da kendisine ödeme yapıldığını bildiren kimsenin olmadığını ifade etti. Ymeri, çiftçilerin denetim süreçlerinin uzun süre önce tamamlandığını kendisine aktardığını belirtti. Bakanlığın yasal süre olan sekiz gün içinde yanıt vermesini beklediğini kaydeden LDK milletvekili, cevap alamaması hâlinde Bilgi ve Gizlilik Ajansına (AIP) başvuracağını ve konuyu parlamentoda milletvekili soruları aracılığıyla gündeme taşıyacağını duyurdu. Gecikmeleri ihmal olarak nitelendiren Ymeri, tarım sektörüne yönelik genel yaklaşımı da eleştirerek tarımsal zararların karşılanmasına ilişkin ödemeler konusunda da endişelerini dile getirdi.  

KFOR’un Doğu Bölge Komutanlığı görevini devralan Amerikalı Albay Jabari Miller, ABD askerlerinin Kosova’da güvenli ve istikrarlı bir ortamın korunması için NATO müttefikleri ve ortaklarıyla birlikte çalışmaya hazır olduğunu söyledi. Askeri dergi Stripes’a konuşan Miller, askerlerinin fiziksel olarak hazır, motive, disiplinli ve eğitimli olduğunu belirtti. ABD Avrupa ve Afrika Ordusu’nun açıklamasına göre komuta devir teslimi, pazartesi günü Kosova’daki Bondsteel Kampı’nda düzenlenen törenle gerçekleştirildi. Almanya’da konuşlu 2. Süvari Alayı ve 1. Piyade Tümeni’ne bağlı destek birliklerinden oluşan ABD aktif görev askerleri, komutayı Florida Ulusal Muhafızları’nın 53. Piyade Tugayı’ndan devraldı. Böylece ABD aktif görev birlikleri, Eylül 2014’ten bu yana ilk kez KFOR’un Doğu Bölge Komutanlığı’nın yönetimini üstlendi. Komutanlık sözcüsü Başçavuş Hunter Tate, değişikliğin mevcut kuvvetlerin müsaitliği ve misyonun ihtiyaçları doğrultusunda yapıldığını açıkladı. Görev değişimi, Kosova’daki güvenlik durumunun iyileşmesine bağlı olarak KFOR bünyesindeki asker sayısının azaltılmasının gündeme geldiği bir dönemde gerçekleşti.

Kosova Meclisi’ndeki AAK Parlamento Grubu Başkanı Besnik Tahiri, seçimlerin üzerinden yaklaşık beş ay geçmesine rağmen Kurti 4 Hükümeti’nin yönetim programını kamuoyunun ve parlamentonun tartışmasına sunmadığını söyledi. Facebook paylaşımında hükümetin iki yıllık yasama gündemini açıkladığını, ancak ülke için net bir vizyon ortaya koymadığını belirten Tahiri, yıllardır ertelenen girişimlerin tekrarlandığı bir yasa listesinin kalkınma stratejisi sayılamayacağını ifade etti. Tahiri, “Programı olmayan bir hükümet kimliksizdir; yasama öncelikleri olmayan bir hükümetin ise siyasi kimliği de yoktur” değerlendirmesinde bulundu. Hükümeti ayrıca enerji, ekonomi, vatandaşların refahı, özel sektör ve Avrupa entegrasyonu konularında çözüm sunamamakla eleştiren Tahiri, mevcut yaklaşımın doğaçlama politikalarla sürdürüldüğünü savundu.

Kosova Demokratik Birliği (LDK) Milletvekili Hykmete Bajrami, okullardaki teknik personelin grevi üzerinden özel sektördeki asgari ücret uygulamasının hayata geçirilmemesini eleştirdi. Bajrami, kamu çalışanlarına 13. maaş verilmesi için yaklaşık 130 milyon Euro ayrılırken özel sektör çalışanlarının yasal asgari ücrete dahi ulaşamamasına tepki gösterdi. Bajrami, Facebook üzerinden yaptığı açıklamada, belediyelerin sözleşme imzaladığı özel şirketlerde çalışan okul teknik personelinin aylık 390 Euro ücret aldığını belirtti. Brüt 500 Euro olan asgari ücretin 1 Temmuz 2026 itibarıyla yürürlüğe girdiğini hatırlatan Bajrami, söz konusu çalışanların hâlâ bu tutarın altında ücret aldığını ifade etti. LDK Milletvekili, kararı uygulamayan şirketlere karşı önlem alınması için Merkezi Çalışma Müfettişliği’ne çağrıda bulundu. Şirketlerin hükümetin asgari ücret kararı nedeniyle ortaya çıkan ek maliyetleri karşılayamaması durumunda belediyelerle yaptıkları sözleşmelerin değiştirilmesini talep etmeleri gereğini dile getiren Bajrami, sözleşmeden kaynaklanan sorunların çalışanların sırtına yüklenmemesi gerektiğini vurguladı. Bajrami ayrıca kamu ve özel sektör çalışanları arasındaki uygulama farklılığına dikkat çekerek, kamu çalışanlarına 13. maaş ödenmesi için yaklaşık 130 milyon Euro ayrıldığını hatırlattı.  

LDK milletvekili grup başkanı Jehona Lushaku-Sadriu, Kosova Meclisi önünde düzenlenen protestolar sırasında durumun oldukça gergin olduğunu belirterek, cumhurbaşkanının seçilmesi konusunda uzlaşmanın gecikmesi nedeniyle LVV ve PDK’yi eleştirdi. Özel bir televizyon programında konuşan Lushaku-Sadriu, AAK milletvekili Daut Haradinaj’ın protestocuların silahlı olduğu yönündeki açıklamasını değerlendirirken, durumun giderek ağırlaştığını ve olayların tırmanabileceğine ilişkin endişe duyduklarını söyledi. Lushaku-Sadriu, cumhurbaşkanının seçilmesine ilişkin uzlaşmanın daha erken sağlanabileceğini, üzerinde anlaşmaya varılan yasanın da daha önce kabul edilebileceğini ifade etti. Son dakikada varılan uzlaşmanın gereksiz bir acil durum yarattığını savunan Lushaku-Sadriu, bunun demokratik süreçlerin niteliğini yansıtmadığını belirtti. “Durumun tırmandığını gördüğümüz için endişeliydik. Ancak bu kararı alması gerekenler basın toplantıları üzerinden siyasi oyunlar oynuyordu” dedi.

Amerikalı profesör Edward Joseph, Avrupa Birliği’nin (AB) Kosova Özel Mahkemesi Yasası’nda yapılan değişikliklere ilişkin endişelerini kamuoyu önünde değil, özel görüşmeler yoluyla dile getirmesi gerektiğini söyledi. Joseph, Kosova’nın Özel Mahkeme’yi eleştirme hakkı bulunduğunu belirterek AB’nin kamuya açık eleştirilerinin Sırbistan’a siyasi avantaj sağladığını savundu. Joseph, AB’nin Kosova’ya yönelik kamuoyu önündeki eleştirilerini yanlış bulduğunu ifade etti. Bu yaklaşımın, Brüksel’in ilerletmeye çalıştığı Kosova-Sırbistan diyalogunu da zorlaştırdığını değerlendiren Joseph, AB’nin Kosova’nın Özel Mahkeme’yi eleştirme hakkına saygı göstermesi gereğini ortasya koydu. AB’nin yasa değişiklikleri konusunda endişelerini dile getirme hakkı olduğunu kabul eden Joseph, bu konuların kamuoyu önünde tartışılmak yerine diplomatik ve özel iletişim kanalları üzerinden ele alınmasının daha doğru olacağını söyledi. Joseph ayrıca, Sırbistan’da savaş suçlusu Ratko Mladiç’in kutlanması ve yüceltilmesi karşısında AB’nin yeterince tepki göstermediğini ileri sürdü. Kosova ile AB arasındaki ilişkilerin bu tartışma nedeniyle tehlikeye girip girmeyeceği sorusuna ise Joseph, durumun sanıldığı kadar ciddi olmadığını ve tarafların çözüm bulmak için görüşmelere başlaması gerektiğini belirterek yanıt verdi. Kosova ile AB arasında anlaşmazlıkların ele alınabileceği çeşitli mekanizmaların bulunduğunu kaydeden Joseph, Özel Mahkeme’nin eleştirilerden muaf olmadığını söyledi. Joseph, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in de Kosova’nın yasayı değiştirme hakkını kabul ettiğini ifade etti. Yasa değişikliklerinin Meclis’te geniş bir çoğunluğun desteğini aldığını belirten Joseph, Kosova hükümetinin uluslararası ortaklarıyla görüşmeleri başlatması gerektiğini vurguladı. Profesör, oylamada Kosova Demokratik Birliği’nin (LDK) değişiklikler lehine oy kullanmadığını da hatırlattı. Joseph, özellikle AB ve ABD ile diyalog kurulmasının önemine dikkat çekerek Washington’un da Kosova’nın dile getirdiği endişeleri değerlendirmeye açık olabileceğini söyledi. AB’nin de aynı yaklaşımı göstermesi gerektiğini anlatan Joseph, anlaşmazlıkların diplomatik görüşmeler yoluyla çözülmesi çağrısında bulundu.  

Kosova Sanayi, Girişimcilik, Ticaret ve İnovasyon Bakanı Mimoza Kusari-Lila, İngiltere’nin Priştine Büyükelçisi Jonathan Hargreaves ile bir araya geldi. Görüşmede, iki ülke arasındaki ekonomik ve ticari iş birliğinin derinleştirilmesi ele alındı. Sanayi, Girişimcilik, Ticaret ve İnovasyon Bakanlığı (MINTI) tarafından yapılan açıklamaya göre, görüşmede büyüme ve genişleme potansiyeli taşıyan sektörler ile Kosova ve İngiltere arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesini amaçlayan ortak faaliyetlerin sonraki aşamaları değerlendirildi. Kusari-Lila, iki ülke arasındaki uzun yıllara dayanan stratejik ortaklığın ekonomik alanda da güçlendirilmesinin önemini vurguladı. Bakan, ticari alışverişin artırılması, yatırımların teşvik edilmesi ve Kosovalı ile İngiliz işletmeleri için yeni iş fırsatlarının oluşturulmasının ikili ekonomik ilişkilerin geliştirilmesinde önemli rol oynadığını belirtti.

Avrupa Birliği (AB) liderleri ile 27 üye ülkenin temsilcilerinin katıldığı iki günlük zirvede, genişleme sürecine ilişkin önemli sonuçlar açıklandı. Altı Batı Balkan ülkesi ile Ukrayna ve Moldova’nın AB’ye üyelik perspektifinin ele alındığı zirvede, barış, güvenlik, istikrar ve kalkınmaya yapılan jeostratejik yatırımın önemi vurgulandı. Zirve sonuçlarında, hem gelecekteki üye ülkelerin hem de AB’nin genişleme sürecine hazır olması gerektiği belirtildi. Üyelik müzakerelerinin ülkelerin kendi ilerlemelerine ve yerine getirdikleri koşullara bağlı olduğu hatırlatıldı. Brüksel’de genişleme tartışmaları sürerken, Avrupa Komisyonunun üst düzey bir yetkilisi, dün Priştine’de düzenlenen Barış ve Demokrasi Zirvesi’ne katıldı. Yetkili, AB’nin genişleme sürecinde değişiklikleri değerlendirdiğini açıklarken Kosova hükümetine somut bir çağrıda bulundu. Kosova, Batı Balkanlar’da AB aday ülke statüsüne sahip olmayan tek ülke konumunda bulunuyor. Avusturya Başbakanı Christian Stocker, AB’ye katılmayı hedefleyen Balkan ülkelerinin geçmişlerinin unutulmaması gerektiğini ifade etti. Almanya Başbakanı Friedrich Merz ise AB’nin, gerekli koşulları yerine getirmeleri şartıyla birliğe katılmak isteyen tüm Avrupa ülkelerine açık olduğunu söyledi.