Siyaset

Kosova Demokratik Birliği (LDK) milletvekili Armend Zemaj, parti lideri Lumir Abdixhiku’nun Bekim Sejdiu’yu cumhurbaşkanı adayı gösterme konusunda Vetëvendosje Hareketi (LVV) ile yaptığı anlaşmaya karşı çıkan isimlerden biri olarak açıklamada bulundu. Zemaj, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda LDK’daki tutumunu koruduğunu belirterek, “Bugün ve her zaman LDK’dayım” mesajını verdi. Partiye bağlılığını vurgulayan Zemaj, “Derin kökler günün rüzgârlarıyla sarsılmaz, anlık çıkarlarla sökülüp atılamaz” ifadelerini kullandı. Zemaj’ın açıklaması, LDK içinde Bekim Sejdiu’nun cumhurbaşkanlığı adaylığı konusunda yaşanan görüş ayrılıklarının devam ettiği bir dönemde geldi.  

Kosova Demokratik Partisi (PDK) Milletvekili Përparim Gruda, Vetëvendosje Hareketi’nin (LVV) geçen yıl Meclis Başkanı’nı seçmek için yeterli çoğunluğa sahip olmamasına rağmen her 24 saatte bir aday önerdiğini, bugün ise Meclis’e gelmediğini söyledi. Gruda, PDK ve İttifak milletvekillerinin kurucu oturumun devam etmesini talep etmek üzere yeniden Meclis’e gittiği sırada yaptığı konuşmada, “Oyları yoktu, yine de aday öneriyorlardı. Bugün oyları var, ancak aday önermek için hiç gelmiyorlar.” dedi. Milletvekili, bu tutumun arkasındaki mantığın değişmediğini belirterek, “Amaç Kosova’yı bloke etmek” ifadelerini kullandı. Gruda, görevdeki Başbakan ve LVV lideri Albin Kurti’nin kendi siyasi iradesini Anayasa’nın, anayasal düzenin ve yasal sürelerin üzerine koymaya karar verdiğini savundu. Kurti’nin Anayasa’yı adeta bir parti tüzüğüne dönüştürmek istediğini belirten Gruda, “Bu çoğunluktan geriye yalnızca anarşi, Anayasa ihlalleri ve keyfiyet kalacak.” dedi.    

Siyasi analist Faton Mehmeti, Kosova Demokratik Birliği’nde (LDK) yaşanan son gelişmelerin beklenmedik olmadığını belirterek, parti içindeki krizin eski LDK Başkanı Isa Mustafa’ya yakın isimlerin etkisinden kaynaklandığını savundu. Vetëvendosje (LVV) ile LDK arasında cumhurbaşkanının seçilmesine ilişkin varılan anlaşmanın, LDK’dan altı milletvekilinin Bekim Sejdiu’nun adaylığına karşı çıkması nedeniyle belirsizliğe sürüklendiğini belirten Mehmeti, Hykmete Bajrami, Avdullah Hoti, Arben Gashi, Armend Zemaj, Kujtim Shala ve Janina Ymeri’nin Sejdiu’ya oy vermeyeceklerini açıklamasının gerekli desteğin sağlanmasını riske attığını söyledi. Mehmeti, LDK’daki mevcut krizin önceden öngörülebilir olduğunu ifade ederek, bunun parti içinde Isa Mustafa döneminden kalan grubun etkisinin devam etmesiyle bağlantılı olduğunu öne sürdü. Lumir Abdixhiku'nun bu isimleri daha önce görevden almamasının bir hata olduğunu savunan Mehmeti, özellikle Abdullah Hoti'yi eleştirdi.

Avrupa Birliği’nin (AB) Kosova’daki yeni Şefi Büyükelçi Dirk Schuebel, AB üyesi ülkelerin Kosova’daki misyon şefleriyle ilk toplantısını gerçekleştirdi. AB Kosova Ofisi tarafından yapılan açıklamada, toplantıda Kosova’daki siyasi durum ve son gelişmeler hakkında görüş alışverişinde bulunulduğu belirtildi. Schuebel, toplantının ardından yaptığı açıklamada, AB üyesi ülkelerin Kosova’daki misyon şeflerini ağırlamaktan memnuniyet duyduğunu ifade ederek, siyasi durumun yanı sıra son gelişmelerin ele alındığını söyledi. Görüşmede ayrıca Kosova’nın, AB’nin Ortak Dış ve Güvenlik Politikası ile gönüllü olarak tam uyum sağlama kararı da değerlendirildi. Schuebel, “Tüm zorluklara rağmen Kosova’nın AB’ye entegrasyonuna yönelik sarsılmaz bir destek olduğunu ve Kosova’da herkesle birlikte bu yolculuk doğrultusunda çalışmaya yönelik güçlü bir irade bulunduğunu gördüm” dedi.  

Kosova’nın geçici Başbakanı Albin Kurti, Belgrad’ın talep ettiği şekliyle Sırp çoğunluklu belediyelerden oluşan bir birlik kurulmasına bir kez daha karşı çıktı. Kurti, böyle bir yapının Kosova’nın devlet yapısını ve kurumların işleyişini zedeleyebileceği uyarısında bulundu. Fransız Jeopolitik podcast programı “Quartier Général”e konuşan Kurti, belediyeler arasındaki iş birliğine karşı olmadığını, ancak böyle bir mekanizmanın Kosova Cumhuriyeti’nin anayasal düzeni çerçevesinde faaliyet göstermesi ve kamu hizmetlerinin iyileştirilmesini amaçlaması gerektiğini söyledi. Kurti, “Zaten bir belediyeler birliğimiz var. Ancak Sırbistan’ın ‘birlik’ olarak adlandırdığı yapı, aslında Sırp toplumu için değil, Kosova’nın bağımsızlığına karşıdır” ifadelerini kullandı. Priştine’nin Sırbistan ile iyi komşuluk ilişkileri kurmayı ve ilişkilerin tamamen normalleşmesini hedeflediğini belirten Kurti, bunun karşılıklı tanımayı da içeren bir süreç kapsamında gerçekleşmesi gerektiğini savundu. Sırp Belediyeler Birliği konusu, 2013 yılında imzalanan Brüksel Anlaşması’nın temel başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. Birliğin kurulması Belgrad tarafından sürekli olarak talep edilirken, Priştine yürütme yetkilerine sahip bir oluşuma karşı çıkıyor. Kurti, açıklamalarında Kosova Anayasa Mahkemesi’nin 2015 yılında verdiği karara da atıfta bulundu. Mahkeme, o dönemde Sırp Belediyeler Birliği’ne ilişkin belirlenen ilkelerin Kosova Anayasası ile tam olarak uyumlu olmadığı sonucuna varmıştı. Kosova’nın geçici Başbakanı, sorunun Kosova’daki Sırp toplumundan değil, Belgrad’ın politikalarından kaynaklandığını öne sürdü. Kurti, Sırbistan’ı “hegemonik bir teşvik” politikası izlemekle suçlarken, Belgrad’ın Sırpların başka ülkelerde azınlık konumunda bulunabileceği gerçeğini kabul etmediğini savundu. Priştine, yıllardır Bosna-Hersek’teki Sırp Cumhuriyeti’ne (Republika Srpska) benzer yetkilere sahip olabilecek bir yapıyı kabul etmeyeceğini belirtiyor. Kosova makamları, böyle bir oluşumun kurumların işleyişi ve ülkenin devlet yapısı açısından risk oluşturabileceğini değerlendiriyor. Belgrad ise Sırp Belediyeler Birliği’nin kurulmasını, Avrupa Birliği arabuluculuğunda yürütülen diyalog kapsamında Priştine’nin yerine getirmesi gereken temel yükümlülüklerden biri olarak görüyor.

Boşnak Partisi NDS (Yeni Demokratik Partisi) Başkanı Emilja Rexhepi, dün akşam görevdeki Başbakan Albin Kurti ile gerçekleştirilen görüşmeye ilişkin detayları paylaştı. Görüşmede, çoğunlukta olmayan toplulukların temsilcilerine, Kosova Cumhurbaşkanı'nın seçilmesine ilişkin Vetëvendosje Hareketi ile LDK arasındaki anlaşma sürecindeki son gelişmeler hakkında bilgi verildi. Rexhepi, Telegrafi'ye yaptığı açıklamada görüşmenin dostane bir atmosferde geçtiğini belirterek, Kurti'nin topluluk temsilcilerini anlaşma süreci ve ortak cumhurbaşkanı adayı olarak Bekim Sejdiu'nun önerilmesi konusunda bilgilendirdiğini söyledi. Görüşmede cumhurbaşkanının seçilmesinin yanı sıra Kosova Meclisi'nin oluşturulması ve yeni hükümetin kurulması konularının da ele alındığını belirten Rexhepi, kurumsal sürecin ilerleyebilmesi için atılması gereken en önemli adımlardan birinin Meclis Başkanı'nın bir an önce seçilmesi olduğunu ifade etti. Rexhepi, Meclis'in teşekkül sürecinin devam edebilmesi için kurucu oturumun kısa süre içinde yapılmasının beklendiğini belirterek şöyle konuştu: “Aynı şekilde, Meclis Başkanı'nın seçiminin de mümkün olan en kısa sürede yapılması gerekiyor. Kurucu oturumun çok yakında düzenlenmesi bekleniyor.”

Kosova'nın görevdeki Başbakanı Albin Kurti, Kosova Demokratik Birliği (LDK) ile varılan siyasi anlaşmanın “ağır bir darbe aldığını”, ancak henüz geçersizleşmediğini söyledi. Kurti ayrıca, seçimlerin önüne geçilmesinin Bekim Sejdiu'nun ülkenin cumhurbaşkanı olarak seçilmesiyle mümkün olacağını ifade etti. LDK Genel Başkanı Lumir Abdixhiku ile yeni görüşmeler yapılıp yapılmayacağı sorulan Kurti, söz konusu anlaşmanın iki siyasi parti açısından önemli bir başarı olduğunu belirterek, seçimlerin önlenmesi ve kurumların güçlendirilmesi için hala fırsat bulunduğunu söyledi. Kurti yaptığı açıklamada, “Vardığımız siyasi anlaşma ağır bir darbe aldı ancak geçersizleşmedi. Bu, iki siyasi oluşumumuz için büyük bir başarıdır. Kurumsal istikrarı, seçimlerden kaçınmayı ve devletin güçlendirilmesini isteyenlerin hala bir şansı var” dedi. Siyasi anlaşmadan cumhurbaşkanlığı için somut bir aday isminin de ortaya çıktığını belirten Kurti, bu kişinin Profesör Bekim Sejdiu olduğunu ifade etti. Kurti ise cumhurbaşkanlığı için başka bir adayın gündeme gelip gelmeyeceği sorusuna yanıt vermedi.

Kosova Demokratik Partisi (PDK) Milletvekili Enver Hoxhaj, PDK ve Kosova'nın Geleceği İçin İttifak'ın (AAK) Kosova Hükümet binası önünde gerçekleştirdiği ortak eylemden görüntüler paylaştı. Hoxhaj, paylaştığı videoya, “Kosova burada rehin tutuluyor. Ülke vatandaşlara iade edilene kadar durmayacağız!” notunu düştü. İki muhalefet partisinin temsilcileri, Albin Kurti'nin başbakanlık görevinden ayrılarak milletvekili sıfatıyla Kosova Meclisi'ne dönmesini talep ediyor.

Kosova Demokratik Birliği (LDK) Genel Başkanı Lumir Abdixhiku, seçim kampanyası sırasında ve sonrasında partisinin tutumu ile yeni kurumların oluşturulmasına yönelik yürütülen girişimler hakkında açıklamalarda bulundu. Akşam özel bir Tv programına katılan Abdixhiku, LDK'nin süreç boyunca net bir siyasi tutuma sahip olduğunu ve kurumların oluşturulmasına dahil olma kararının partinin en üst organlarında alındığını söyledi. Abdixhiku, “Hem kampanya sırasında hem de kampanya sonrasında net bir siyasi yönelimimiz vardı. Partinin en üst organı olarak, benim önerim doğrultusunda LDK'nin kurumların oluşturulması için sürece dahil olması yönünde bir karar aldık. Bu, LDK'nin kararıydı” dedi. LDK'nin siyasi durumun aşılması için diğer siyasi partilerle de görüşmeler gerçekleştirdiğini belirten Abdixhiku, bu kapsamda Kosova Demokratik Partisi (PDK) ve İttifak (AAK) ile temaslarda bulunulduğunu aktardı. Abdixhiku, görüşmeler sırasında PDK'nin sürecin parçası olmak istemediğinin anlaşıldığını ifade ederek, “Diğer partilerle, PDK ve İttifak ile de görüşmeler yaptık. Bir aşamada PDK'nin sürecin parçası olmayacağını anladık. İttifak'ın altı talebi konusunda da girişimlerde bulunduk” diye konuştu. LDK lideri, partisinin kendisini kurumsalcı bir siyasi güç olarak gördüğünü belirterek, ilk görüşmelerde demokratik denge ihtiyacının da ele alındığını söyledi. “Biz kurumsalcı bir partiyiz. İlk görüşmelerde demokratik denge hakkında konuştuk” diyen Abdixhiku, Vetëvendosje Hareketi'nin (LVV) de yaklaşımını değiştirdiğini savundu. Abdixhiku, LVV'nin son iki yıl içinde ilk kez kendi öncülüğündeki bir süreçten daha uzlaşmacı bir sürece yöneldiğini belirterek, “Son iki yılda ilk kez Vetëvendosje Hareketi, kendi pozisyonundan, Vetëvendosje Hareketi'nin yürüttüğü bir süreçten uzlaşmacı bir sürece geçti. Bu, Aralık ayından sonraki görüşmelerde yoktu” ifadelerini kullandı.

Siyasi analist Ilir Deda, ülkenin cumhurbaşkanının 4 Ekim’e kadar seçilememesi halinde ciddi bir kurumsal kaosla karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu. Deda, mevcut siyasi kriz için şu aşamada bir çözüm göremediğini belirterek, anayasal takvim nedeniyle 4 Ekim’in kritik son tarih olduğunu söyledi. “Tünelin sonunda bir çözüm olduğunu düşünmüyorum. Ne yazık ki Kosova’nın cumhurbaşkanını seçmesi için son tarih 4 Ekim. Eğer 4 Ekim’de cumhurbaşkanı seçilmezse, devlet başkansız kalacak.” dedi Deda. Anayasa’nın cumhurbaşkanı vekilliği görevinin yalnızca altı ay sürmesine izin verdiğini hatırlatan analist Deda, bu sürenin dolmasının ardından ülkenin cumhurbaşkansız kalabileceğini savundu. Deda, LDK’nin Cumhurbaşkanı Bekim Sejdiu’nun adaylığına karşı çıkan altı milletvekilinin krizin tek sorumlusu olmadığını, ancak tutumlarının kurumsal kaosu derinleştirdiğini ifade etti. “Bu altı kişi içinde bulunduğumuz durumun sorumluları değil, ancak Kosova’daki kurumsal kaosa katkıda bulunuyorlar.” diye konuştu.