Ekonomi

ESNAF İşadamları ve Esnaflar Derneği, Kuzeybatı Makedonya Ticaret Odası’nın (OEMVP) kuruluşunun 20. yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen resmi programa katıldı. Etkinliğe, ESNAF Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Varis Xhejlani ve yönetim kurulu üyeleri iştirak etti. Program kapsamında, iş dünyasının gelişimi ve bölgesel ekonomik iş birliğinin güçlendirilmesine yönelik çalışmalar ele alındı. Etkinlik sırasında, ESNAF Derneği adına yürütülen iş birlikleri ve katkılar dolayısıyla Yönetim Kurulu Başkanı Varis Xhejlani’ye bir takdir plaketi takdim edildi. ESNAF Derneği, OEMVP’nin 20. kuruluş yıl dönümünü kutlayarak, kurumun gelecekteki çalışmalarında başarılar diledi.

Kosova Merkez Bankası (BQK) Başkanı Ahmet Ismaili, Uluslararası Para Fonu (IMF) Para ve Sermaye Piyasaları Departmanı Direktörü ve Baş Finansal Danışmanı Tobias Adrian’ı bugün kabul etti. Görüşmede, finans sektöründeki son gelişmeler, BQK’nın stratejik öncelikleri ve finansal istikrarın korunması ile kurumsal reformların ilerletilmesine yönelik IMF ile sürdürülen iş birliği ele alındı. Başkan Ismaili, Kosova’daki finans sektörünün durumu hakkında Adrian’a bilgi vererek, sektörün güçlü sermaye yapısını koruduğunu, yüksek likiditeye sahip olduğunu ve istikrarlı bir performans sergilediğini vurguladı. Bu kapsamda, risk temelli denetim mekanizmalarının daha da güçlendirilmesi, düzenleyici ve denetleyici çerçevenin geliştirilmesi, makro ihtiyati politikaların uygulanması ve Avrupa standartları ile en iyi uygulamalara uyum sürecinin sürdürülmesinin önemine dikkat çekildi. Görüşmenin önemli başlıklarından birini de BQK’nın Stratejik Planı oluşturdu. Taraflar, kurumsal reformlara ve finans sektörünün modernizasyonuna yön veren bu plan çerçevesinde ödeme sistemlerinin modernizasyonu, finansal dijitalleşme, tüketici haklarının korunması, kurumsal yönetişimin güçlendirilmesi, kapasite geliştirme çalışmaları ve finansal piyasaların daha da geliştirilmesi konularını değerlendirdi. Ismaili ve Adrian ayrıca uluslararası finansal ortamda yaşanan güncel gelişmeler ile bunların küçük ve açık ekonomiler üzerindeki etkileri hakkında görüş alışverişinde bulundu. Görüşmede, yeni riskler ve küresel belirsizlikler karşısında ihtiyatlı politikaların uygulanmasının, etkin denetimin ve kurumsal dayanıklılığın önemine vurgu yapıldı.  

Sanayi Girişimcilik Ticaret ve İnovasyon Bakanlığı, 4 Haziran 2026 tarihi için geçerli azami akaryakıt fiyatlarını yayımladı. Yeni karara göre, dizel ve benzinin litre fiyatı bir önceki güne kıyasla 2 Cent artırılırken, LPG'nin litre fiyatında 1 centlik bir düşüş yapıldı. Buna göre: Dizel: 1,51 Euro/litre Benzin: 1,43 Euro/litre LPG (Gaz): 0,71 Euro/litre Bir gün önce açıklanan fiyatlarla karşılaştırıldığında bugün dizelin litre fiyatı 1,49’dan 1,51 Euroya, benzinin litre fiyatı ise 1,41’den 1,43 Euroya yükseldi. LPG'nin litre fiyatı ise 0,72’den 0,71 Euroya geriledi. Bakanlık tarafından belirlenen yeni fiyatlar bugün saat 10.00 itibarıyla yürürlüğe girdi ve yarına kadar geçerli olacak.

Kosova’da düzenlenen AGROKOS & EXPOKOS 2026 Fuarı bugün kapılarını açtı. Fuarın açılışında yapılan konuşmalarda, ülkenin dış ticaret açığının azaltılması ve yerli üretimin artırılması için daha fazla çaba gösterilmesi gerektiği vurgulandı. Görevdeki Sanayi Girişimcilik Ticaret ve İnovasyon Bakanı Mimoza Kusari Lila, fuarda yaptığı konuşmada Kosova devletinin güçlendirilmesi ve “Made in Kosova” ürünlerine olan güvenin artırılmasının önemine dikkat çekti. Kusari Lila, Sanayi Girişimcilik Ticaret ve İnovasyon Bakanlığı tarafından doğal kaynakların ve Kosova’da asgari düzeyde işlenmiş ürünlerin kullanımına ilişkin bir araştırmanın tanıtıldığını belirterek, söz konusu çalışmanın bazı üretim sektörlerinin rekabet avantajlarını ortaya koyduğunu ifade etti. Araştırmanın, Lüksemburg tarafından, kalkınma kuruluşu ‘LuxDev’ aracılığıyla desteklendiğini söyleyen Kusari Lila, bunun Kosova’nın üretim kapasitesini göstermesi açısından önemli bir çalışma olduğu değerlendirmesinde bulundu. Kusari Lila, “Dış ticaret açığını azaltmak, yerli üretimi artırmak, Kosova devletini ve vatandaşların refahını güçlendirmek, aynı zamanda ‘Made in Kosova’ ürünlerinin güvenilirliğini ve itibarını yükseltmek için hep birlikte daha fazla çaba göstermeliyiz.” dedi. Güçlü bir özel sektörün güçlü bir Kosova anlamına geldiğini vurgulayan Kusari Lila, ülkenin sahip olduğu kaynakların ekonomiyi hak ettiği seviyeye taşımak için değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Fuara ev sahipliği yapan AGROKOS adına konuşan Bekim Xhafa ise, etkinliğin bu yıl 26’ncı kez düzenlendiğini belirterek, fuarın yıllar boyunca birçok start-up ve işletmenin pazara açılmasına katkı sağladığını ifade etti.  

Dizelin fiyatı bugün, düne kıyasla 1 Cent’lik bir artış gösterdi. Sanayi Girişimcilik Ticaret ve İnovasyon Bakanlığı tarafından yayımlanan azami satış fiyatlarına göre, bugün itibarıyla akaryakıt fiyatları şöyle belirlendi: Dizel (motorin): 1,49 Euro/litre Benzin: 1,41 Euro/litre LPG (Gaz): 0,72 Euro/litre Böylece dizelin fiyatı bir önceki güne göre 1 Cent için pahalılaşırken, benzin ve LPG fiyatları dün belirtilen seviyelerde bugün de satışa sunulacak.    

Kosova Ticaret Odası (OEK), “Made in Kosova” Menşe Sertifikası'nın artık uluslararası düzeyde tanındığını duyurdu. Oda, bu gelişmeyi Kosova ekonomisi açısından “önemli ve tarihi bir başarı” olarak nitelendirdi. OEK’in açıklamasına göre kurum, Paris’te Uluslararası Ticaret Odası ve Dünya Odalar Federasyonu tarafından, küresel geçerliliğe sahip Menşe Sertifikaları düzenleme yetkisiyle resmen akredite edildi. Açıklamada, “Bu süreç, Kosova’nın uluslararası ticaretteki konumunu güçlendirmek ve Kosova ürünlerinin küresel pazarlardaki güvenilirliğini artırmak amacıyla yürütülen uzun soluklu kurumsal ve profesyonel çalışmaların sonucudur.” denildi. Ticaret Odası, bu akreditasyon sayesinde ülke tarihinde ilk kez kurum tarafından düzenlenen menşe sertifikalarının uluslararası geçerliliğe sahip olacağını vurguladı. Açıklamada, “Kosova Cumhuriyeti tarihinde ilk kez, Kosova Ticaret Odası tarafından verilen Menşe Sertifikaları uluslararası kabul gören geçerliliğe sahip olacak ve yerli ürünlerin dünya pazarlarında daha güçlü şekilde temsil edilmesine olanak sağlayacaktır.” ifadelerine yer verildi. OEK’e göre bu stratejik adım, Kosova ürünlerinin ihracatını artıracak, yerel işletmelerin uluslararası alandaki itibarını güçlendirecek, ticari hizmetlerin dijitalleşmesi ve modernizasyonuna katkı sağlayacak, aynı zamanda Kosovalı üretici ve ihracatçılara doğrudan destek sunacak. Odası açıklamasını, “Bu gelişme ülke ekonomisi için önemli bir dönüm noktasıdır ve Kosova’nın uluslararası pazarlara daha derin entegrasyonu için yeni fırsatlar yaratmaktadır.” ifadeleriyle tamamladı.

Sanayi Girişimcilik ve Ticaret Bakanlığı, ülkede bugün için geçerli olacak yeni akaryakıt fiyatlarını açıkladı. Bakanlığın açıklamasına göre, dizelin litre fiyatı bugün 1,48 euro olarak belirlendi. Böylece motorin fiyatı, dünkü seviyeye kıyasla 4 cent düşmüş oldu. Benzinin litre fiyatı 1,41; LPG (otogaz) litre fiyatı ise 0,72 Euro olarak uygulanacak. Yetkili kurumlar tarafından belirlenen bu fiyatlar bugün boyunca geçerli olacak ve akaryakıt piyasasının düzenli olarak izlenmesi kapsamında güncellenecek.  

Kosova İstatistik Ajansı (ASK), 2025 yılına ilişkin “Kosova'da Maaş Düzeyi” raporunu yayımladı. Rapora göre ülkede ortalama brüt maaş geçen yıla kıyasla yüzde 11,6 oranında artış gösterdi. Verilere göre, 2024 yılında 639 euro olan ortalama aylık brüt maaş, 2025 yılında 713 euroya yükseldi. Ortalama net maaş ise aynı dönemde 552 eurodan 636 euroya çıkarak yüzde 15,2 oranında artış kaydetti. Raporda, kamu sektöründeki maaş artışlarına da yer verildi. Buna göre kamu yönetiminde ortalama brüt maaş 755 eurodan 840 euroya yükselirken, ortalama net maaş 668 eurodan 744 euroya çıktı. Böylece kamu sektöründe brüt maaşlar yüzde 11,3, net maaşlar ise yüzde 11,4 oranında arttı. Kamu işletmelerinde ise maaş artışları daha yüksek seviyede gerçekleşti. Ortalama brüt maaş 783 eurodan 915 euroya yükselerek yüzde 16,8 artarken, ortalama net maaş 685 eurodan 812 euroya çıkarak yüzde 18,5 oranında yükseldi. Özel sektörde de ücretlerde kayda değer bir artış yaşandı. Ortalama brüt maaş 2024 yılında 598 euro iken 2025 yılında 666 euroya yükseldi. Bu artış yüzde 11,4 olarak hesaplandı. Ortalama net maaş ise 513 eurodan 596 euroya çıkarak yüzde 16,2 oranında arttı. ASK verilerine göre, Kosova'da en yüksek ücretlerin ödendiği alan kamu işletmeleri olurken, en düşük maaş seviyeleri özel sektörde kaydedildi. Rapor, ülkede ücretlerin genel olarak yükseliş eğiliminde olduğunu ortaya koyarken, sektörler arasındaki gelir farklılıklarının da devam ettiğini gösterdi.

Kosova Vergi İdaresi (ATK), bugünden itibaren işletmeler ile bireyler arasında 2.000 Euro'yu aşan ödemelerin nakit olarak yapılamayacağını duyurdu. ATK’nın açıklamasına göre, bu tutarı geçen tüm işlemler yalnızca banka sistemi veya diğer elektronik ödeme yöntemleri üzerinden gerçekleştirilebilecek. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:“1 Haziran 2026’dan itibaren işletmeler ve bireyler arasındaki 2.000 euro üzeri ödemeler nakit olarak yapılamaz; yalnızca banka sistemi veya diğer elektronik ödeme şekilleriyle gerçekleştirilmelidir. Yasal sınıra uyun ve para cezalarından kaçının. İzin verilen limitin üzerinde nakit ödeme yapmayın.”

Kosova Emeklilik Tasarruf Fonu’nun yönetimi altındaki varlıkların 4 milyar euroyu aşmasıyla tarihi bir rekora ulaştı. Fon yöneticilerine göre bu büyüme, yatırımlardan elde edilen yüksek getiriler ve düzenli emeklilik katkı paylarının sonucu olarak gerçekleşti. Ekonomi uzmanları ise bunun ülkedeki finansal istikrarı ve ekonomik kalkınma potansiyelini gösterdiğini değerlendiriyor. Emeklilik tasarruflarındaki sürekli artış, Kosova Emeklilik Tasarruf Fonu’nun yönetimindeki varlıkların ilk kez 4 milyar euro sınırını aşmasını sağladı. Emeklilik Fonu Genel Müdürü Adrian Zalli bunu önemli bir başarı olarak nitelendirirken, bu sonucun arkasında birkaç temel faktörün bulunduğunu söyledi. “Bugün ulaşılan 4,1 milyar euroluk rakam, son yıllardaki yatırım getirilerinin sonucudur. Sadece son üç yılı örnek verecek olursak; 2024 yılında yaklaşık 250 milyon euro, 2025 yılında yaklaşık 308 milyon euro yatırım getirisi elde ettik. Bu yılın başından bugüne kadar ise yaklaşık 210 milyon euro getiri sağlandı. Tüm bunlar bu seviyeye ulaşılmasına katkı sağladı. Elbette temel faktör yaptığımız yatırımlar ve katkı payı ödeyenlerden gelen gelirlerdir. Yönetim kurulu tarafından onaylanan yatırım stratejisi doğrultusunda küresel finans piyasalarındaki yöntemlerle yatırım yapılıyor ve ortaya çıkan sonuç budur.” dedi Adrian Zalli. Ekonomi uzmanlarına göre Emeklilik Fonu’nun bu başarısı ülke ekonomisine de olumlu etki yapacak. Kosova Ticaret Odası temsilcisi Lulzim Rafuna, “Bu iyi bir haber. Son 23 yılda fonun istikrarlı ve çok olumlu bir gelişim gösterdiğini ortaya koyuyor. Bu artış hem işletmelerin ödediği katkı payları hem de çalışanların katkıları sayesinde gerçekleşti. Bu aynı zamanda Kosova kurumlarına, bu kaynakların ekonomik kalkınmaya yönlendirilmesi konusunda düşünmeye başlamaları gerektiğini gösteriyor.” dedi. Ekonomist Lulzim Beqiri ise, “Fonun yaptığı stratejik yatırımlar gelirlerin artmasına katkı sağladı. Ayrıca Vergi İdaresi gibi kurumların çalışanların kayıt altına alınmasını teşvik etmesi de fon gelirlerini artırdı. Bunun yanında ekonomik durum ve vatandaşların vergi ödeyerek Kosova Cumhuriyeti’ne katkıda bulunma isteği de etkili oldu.” ifadelerini kullandı. Toplam tutarın yaklaşık yüzde 70’i emeklilik katkı paylarından oluşurken, yaklaşık yüzde 30’u yatırımlardan elde edilen ek değer olarak kaydedildi. İstatistiklere göre, 2015 yılının sonunda Kosova Emeklilik Tasarruf Fonu’nun yönetimi altındaki varlıklar yalnızca yaklaşık 1,2 milyar euro seviyesindeydi.