18 Yaşındaki Kosova: Başarılar, Tıkanıklıklar ve Yeni Sınavlar

18 yaşına geldiğinizde sorumluluk almanız, karar vermeniz ve sonuçlarına katlanmanız beklenir. Kosova da 18’inci yıl dönümüne böyle bir dönemeçte girdi: belirsizlikler ve ikilemlerle, ama aynı zamanda gurur duyabileceği kazanımlarla.

Yıldönümünden yalnızca altı gün önce, 11 Şubat’ta, yaklaşık bir yıl boyunca görev süresi dolmuş kurumlarla devam eden süreç sona erdi ve ülke yeni kurumsal yapılanmasını tamamladı. Bu dönem yalnızca teknik bir gecikme değil; karar alma mekanizmalarını felç eden, hareket alanını daraltan ve devleti adeta kendi kendisini bekler hale getiren bir boşluktu.

Üstelik bu gecikme tesadüf değildi. Son 18 yılda siyasi çekişmeler, iç hesaplaşmalar ve yine siyaset sınıfının kendi oluşturduğu kuralların seçici yorumları, önemli süreçleri sık sık kaçırılmış fırsatlara dönüştürdü. Avrupa Konseyi üyeliğinin gerçekleşmemesinden ABD ile Stratejik Diyalog’un askıya alınmasına kadar, Kosova çoğu zaman dış baskıdan ziyade iç anlaşmazlıkların bedelini ödedi.

Ancak bu tablo, kapasite eksikliğinden kaynaklanmadı.

Aynı 18 yıllık süreçte ülke, koordinasyon ve zamanında harekete geçme iradesi olduğunda kurumsal yapı inşa edebildiğini ve somut sonuçlar üretebildiğini de gösterdi. Ekonomik büyüme, işsizliğin azalması ve çeşitli alanlardaki ilerlemeler bunun örnekleri oldu.

Bugün Kosova 120’den fazla ülke tarafından tanınıyor; çeşitli uluslararası örgütlerde yer alıyor; spor, kültür ve sanat alanında uluslararası görünürlük elde ediyor. Tüm bunlar, ülkenin sınırlarının ötesinde de rekabet edebildiğini ve kendini kabul ettirebildiğini gösteriyor.

Priştine’de görev yapmış eski ABD Büyükelçisi Jeffrey Hovenier, Hür Avrupa Radyosu’na yaptığı değerlendirmede, Kosova vatandaşlarının “egemen ve bağımsız devletlerini kurma ve pekiştirme yolunda kaydettikleri olağanüstü ilerleme nedeniyle tebrik ve takdiri hak ettiğini” söyledi.

Hovenier, “Kosova artık bir geçiş dönemi devleti değil; aksine bağımsız ve başarılı bir demokratik devlettir” ifadelerini kullandı.

Ancak hızla değişen jeopolitik dengelerin ve her zaman sabırlı olmayan müttefiklerin bulunduğu bir dünyada, 18 yaşındaki bir devlet olarak Kosova’nın önünde net beklentiler var. Bundan sonraki adımların dikkatle planlanması ve iç uyumun güçlendirilmesi, ülkenin olgunluk sınavında belirleyici olacak.