5 Aralık 2024’te Kabul Edilen Yasaların Çoğu Usulden İptal Edildi

Kosova Anayasa Mahkemesi, 5 Aralık 2024’te yapılan Meclis oturumunda kabul edilen yasaların neredeyse tamamını iptal eden iki ayrı karar açıkladı. Anayasaya aykırı bulunan yasalar arasında, Gerekçesiz Mal Varlığının Doğrulanması ve Müsaderesi Bürosu Yasası da yer aldı.

Kosova Demokratik Enstitüsü’nden (KDI) Eugen Cakolli, söz konusu yasaların hiçbirinin içerikleri nedeniyle iptal edilmediğini belirterek, kararların tamamen usule ilişkin ihlallere dayandığını vurguladı.

“Mahkeme bu yasaların içeriğini hiç incelemedi. Yasalar, kabul edilme biçiminin parlamenter işleyişin özünü zedelemesi nedeniyle iptal edildi,” diyen Cakolli, değerlendirmesini Facebook üzerinden paylaştı.

Cakolli’ye göre bazı yasalar için parlamenter komisyonlara, tasarıların, değişiklik önergelerinin ve raporların incelenmesi amacıyla yalnızca 5 ila 20 dakika süre tanındı. Bazı durumlarda ise milletvekillerine inceleme materyalleri, oturumun başlaması gereken saatten sonra dağıtıldı.

Özellikle Büro Yasası örneğine dikkat çeken Cakolli, ilgili belgelerin oturumun resmi başlangıç saatinden yaklaşık 21 dakika sonra milletvekillerine ulaştırıldığını ifade etti.

“Bu tür sürelerle gerçek anlamda bir parlamenter inceleme mümkün değildir. Milletvekillerinin okuma, tartışma ya da değerlendirme yapacak zamanı olmaz ve rolleri yalnızca sembolik bir oylamaya indirgenir. Bu bağlamda, rekor sayıda yasanın kabul edildiği bir yıl, eğer bu sonuç düzenli parlamenter prosedürler hiçe sayılarak elde edildiyse, bir başarı göstergesi değildir,” dedi.

Cakolli, bu kararların asıl öneminin, yalnızca gerçek ve kaçınılmaz acil durumlar dışında, parlamenter prosedürlere eksiksiz uyulması gerektiğine dair net bir standart ortaya koymasından kaynaklandığını vurguladı.