83 YIL SONRA YENİDEN

 

Bosna Hersek’in doğusundaki Çayniçe yakınlarında bulunan Milatkovići köyünde, II. Dünya Savaşı sırasında 1943 yılında yıkılan cami, 83 yıl aradan sonra yeniden inşa edilerek törenle ibadete açıldı.

 

Bugün çok sayıda Müslümanın katılımıyla gerçekleştirilen açılış töreni, bölgedeki Boşnaklar ve özellikle geri dönen aileler açısından büyük önem taşıdı.

 

1943 yılında yıkılan caminin ardından uzun yıllar boyunca yeniden inşa girişiminde bulunulmadı. Mevcut bilgilere göre Milatkovići’deki cami, geçmişte askerî cami olarak inşa edilmişti.

 

 

Caminin bulunduğu arazi, onlarca yıl boyunca İslam Birliği’nin mülkiyetinde değildi. Vakıf arazisi belediye adına kayıtlıydı. Çayniçe İslam Birliği Meclisi, 2021 yılının sonunda yürüttüğü çalışmalar sonucunda araziyi geri alarak yeniden İslam Birliği’nin kullanımına kazandırdı.

 

Ardından yeni caminin projesi hazırlandı, gerekli izinler alındı ve inşaat çalışmalarına başlandı.

 

Bosna Hersek İslam Birliği Reisüluleması’nın temsilcisi olarak törene katılan Travnik Müftüsü Dr. Ahmed Adilović, geçmişte caminin bulunduğu her yerde yeniden cami inşa edilmesi yönündeki çalışmaları takdir etti.

 

Adilović, bölgenin bugün küçük bir yerleşim yeri ve nüfusunun az olmasına rağmen vakıf niteliğindeki arazinin korunmasının büyük önem taşıdığını belirterek, caminin ihtiyaç olduğu sürece kullanılacağını söyledi.

 

 

Adilović, Boşnakların bir daha camilerinin yıkılacağı günleri yaşamaması için toplumsal bilincin güçlendirilmesi ve bunun için dua edilmesi gerektiğini ifade etti.

 

Caminin yeniden inşasının Boşnak Müslümanların bölgeye dönüşünü de kolaylaştıracağını belirten Adilović, şöyle konuştu:

 

“Caminin olduğu yerde bir işaretimiz vardır. Kim olduğumuzu, neyimizi temsil ettiğimizi ve ne yapmamız gerektiğini biliriz. Bosna Hersek’in dört bir yanında, özellikle Boşnakların sürüldüğü bölgelerde camilerin yeniden inşa edilmesi son derece önemlidir.”

 

Törene ayrıca Gorajde Müftüsü Remzija-ef. Pitić, İslam Birliği Meclis üyeleri, Gorajde Müftülüğü temsilcileri ve Çayniçe Belediye Başkanı Miroslav Furtula katıldı.

 

Belediye Başkanı Furtula da cami ve diğer dinî yapıların yeniden inşa edilmesinin toplum açısından önemine dikkat çekerek, insanların siyasi ayrışmalardan ziyade daha iyi yaşam şartlarına, insanca maaş ve emekli aylıklarına, daha kaliteli altyapıya ve çocukları için daha güvenli bir geleceğe ihtiyaç duyduğunu söyledi.

 

Furtula ayrıca iyi komşuluk ilişkilerinin önemine vurgu yaparak, insanlar kendi hayat yollarına gittiklerinde geride kalan komşunun birbirine dayanabilecek en yakın kişi olduğunu hatırlattı.

 

 

Törende Çayniçe İslam Birliği Meclisi İcra Kurulu Başkanı Anera Zagrljača da konuştu.

 

Zagrljača, caminin yeniden inşasının 83 yıl sonra gerçekleşmesinde büyük emeği bulunan merhum vakıf Salko Pašić’i rahmetle andı. Pašić’in caminin yeniden ibadete açıldığı günü göremediğini belirterek, Allah’tan kendisini hayırla mükâfatlandırmasını diledi.

 

Caminin yeniden inşasına maddi katkı sağlayan vakıf Salko Pašić’in oğluna ve projeye destek veren diğer kişilere, tören kapsamında vakıfname takdim edildi.

 

 

Törene katılan ve kökleri bu bölgeye dayanan Said Pašić de Milatkovići’nin kendisi için özel bir anlam taşıdığını söyledi.

 

Pašić, “Bu yer benim için çok şey ifade ediyor. Bende özel duygular uyandırıyor ve güçlü bir hatıra değeri taşıyor. Çünkü atalarım tam olarak buradan geliyor.” dedi.

 

Yeniden inşa edilen caminin, bu bölgeden göç etmek zorunda kalan ailelerin torunları için de önemli olduğunu belirten Pašić, bugün bölgeye nadiren gelseler bile caminin kendilerine yeniden namaz kılma, Ramazan iftarlarında ve diğer dinî programlarda bir araya gelme imkânı sağlayacağını ifade etti.

 

 

Milatkovići Camii, resmî açılışından önce geçtiğimiz Ramazan ayında ibadete açılmıştı. Böylece bölge halkı 80 yılı aşkın bir sürenin ardından ilk kez camide teravih namazı kılma fırsatı buldu.

 

Yaklaşık 20 cemaat mensubunun katıldığı teravih namazı, Milatkovići’de dinî hayatın yeniden canlanmasının sembolü oldu.

 

Ayrıca camide Ramazan Bayramı namazı da kılındı. Bayram namazını Gorajde Müftüsü Remzija-ef. Pitić kıldırdı.

 

83 yıl önce yıkılan bir caminin yeniden yükselen minaresi, yalnızca bir ibadethanenin yeniden inşası değil; Boşnakların bu topraklardaki varlığının, vakıf geleneğinin ve hafızanın da yeniden ayağa kaldırılması olarak değerlendiriliyor.

 

 

Mufassal haber: M.Tevfik Yücesoy