AB Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, UDBA İddialarıyla Gündemde

Marta Kos, Yugoslav gizli servisiyle iş birliği yaptığı iddialarıyla yeniden gündeme geldi. İddialar, 10 Mart’ta Avrupa Parlamentosu’nda tanıtımı yapılan “Komesarka” adlı kitabın ardından yeniden tartışılmaya başlandı.

Kitabın yazarı Sloven araştırmacı Igor Omerza, eserde yer verdiği bazı belgelerin Kos’un Yugoslav gizli polisi olarak bilinen UDBA ile iş birliği yaptığını gösterdiğini öne sürüyor.

Kitap tanıtımı, Romana Tomc tarafından organize edildi. Avrupa Halk Partisi (EPP) üyesi olan Sloven Avrupa Parlamentosu milletvekili Tomc, etkinliğin ardından Avrupa Komisyonu’na bir mektup göndererek kitapta yer alan iddialara dikkat çekti.

Tomc mektubunda, yeni belgelerin Kos’un Avrupa Parlamentosu’ndaki adaylık sürecinde gerçeğe aykırı beyanda bulunmuş olabileceğini ileri sürdü. Kos’un o süreçte Yugoslav gizli polisiyle hiçbir zaman iş birliği yapmadığını söylediğini hatırlatan Tomc, Komisyon’a şu soruları yöneltti: Yeni iddiaların farkında olup olmadıkları, bunları doğrulamak için bir inceleme başlatılıp başlatılmayacağı ve Kos’un parlamentodaki oturumda yanlış beyanda bulunmuş olabileceği ihtimaline karşı hangi adımların atılacağı şeklindedir.

Ancak Guillaume Mercier, Avrupa Komisyonu adına yaptığı açıklamada Komisyon’un bu mektubu aldığını doğrulamadı. Mercier, Kos’un Komiser olarak atanma sürecinde kapsamlı bir incelemeden geçtiğini belirterek, Avrupa Parlamentosu’nun da diğer 27 komiserle birlikte onun atanmasını onayladığını söyledi. Ayrıca parlamentonun Hukuk İşleri Komitesi’nin çıkar beyanını inceleyerek herhangi bir çıkar çatışması tespit etmediğini vurguladı.

Yugoslavya’da II. Dünya Savaşı’ndan sonra 1946 yılında kurulan UDBA, daha sonra Devlet Güvenlik Servisi adıyla faaliyet göstermeye devam etti. Kurum özellikle Yugoslavya içinde ve diasporada siyasi muhalifleri takip etmesi ve baskı altına almasıyla biliniyor.

Kos hakkında bu yöndeki iddialar ilk olarak 2024 yılında Avrupa Komiserliği adaylığı sürecinde gündeme gelmişti. O dönemde Kos, suçlamaları reddederek bunları “dezenformasyon” olarak nitelendirmişti.

Avrupa Parlamentosu üyeleri, Kos’a yönelik yeni iddiaları 16 Mart Pazartesi günü Avrupa Parlamentosu Dış İlişkiler Komitesi (AFET) toplantısında gündeme getirmeyi planlıyordu. Ancak Kos, komiteye gönderdiği mesajda bu toplantıya katılamayacağını bildirdi.