AB: Kosova’nın Avrupa Yolundaki İlerlemesi İç Siyasi Kriz ve Bölünmeler Nedeniyle Yavaşladı

Kosova’nın Avrupa Birliği (AB) gündemindeki ilerlemesi, 9 Şubat seçimlerinin ardından ortaya çıkan siyasi tıkanıklık ve iç siyasi bölünmeler nedeniyle sekteye uğradı. Buna rağmen ülke, Avrupa entegrasyonu yoluna güçlü bir bağlılık göstermeye devam ediyor ve bu süreç kamuoyundan yüksek destek görüyor.

Bu tespitler, 2024 yılına ait AB İlerleme Raporu’nun Kosova bölümü taslağında yer alıyor. Söz konusu belgeye Hür Avrupa Radyosu tarafından ulaşıldı.

AB, bu raporları üyelik sürecinde olan veya adaylık başvurusunda bulunan ülkeler için hazırlıyor. Kosova, Aralık 2022’de resmen üyelik başvurusunda bulunmasına rağmen, hala aday ülke statüsüne sahip değil.

Rapor taslağında, Kosova’nın dış politikasını gönüllü olarak AB’nin dış politikasına uyumlu hale getirmesi, “AB değerlerine güçlü bir bağlılık göstergesi” olarak değerlendiriliyor. Bu adım, Brüksel tarafından “olumlu ve memnuniyet verici” bir gelişme şeklinde tanımlanıyor.

Belgede ayrıca, Avrupa Komisyonu’nun 2023 yazında uygulamaya koyduğu yaptırımların kademeli olarak kaldırılması yönünde ilk adımları attığı da belirtiliyor.

AB, söz konusu yaptırımları, Kosova makamlarının ülkenin kuzeyinde Sırp çoğunluklu bölgelerde patlak veren olayların önlenmesi için yeterli çaba göstermediği gerekçesiyle uygulamaya koymuştu.

“İlerleyen adımlar, kuzeydeki gerilimin sürekli olarak azalmasına bağlı olacaktır. Komisyon, yerel yönetimlerin devrinin düzenli şekilde tamamlanmasının ardından mali yaptırımların kaldırılmasını hedeflemektedir,” ifadelerine yer verildi.

12 Ekim’de yapılan yerel seçimlerde, Sırp çoğunluklu dört belediyede (Kuzey Mitroviça, Zveçan, Leposaviç ve Zubin Potok) zafer, Belgrad’ın desteklediği Sırp Listesi partisinin oldu.

Bu belediyeler, 2022’den beri Arnavut kökenli belediye başkanları tarafından yönetiliyordu. Ancak o dönemde Sırp belediye başkanları, Kosova hükümetinin aldığı bazı kararlara tepki olarak görevlerinden istifa etmişti.

Bir diğer değerlendirmeye göre, AB yaptırımlarının Kosova’ya maliyeti yaklaşık 613,4 milyon euro oldu. Bu kayıp, projelerin askıya alınması veya süresiz ertelenmesi nedeniyle oluştu. Söz konusu rakam, Priştine merkezli GAP İleri Araştırmalar Enstitüsü’nün Mayıs 2024’te yayımladığı raporda yer aldı.

AB taslak raporunda ayrıca, Kosova ile Sırbistan arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesine yönelik diyalog süreci de ele alınıyor.

Her iki ülkeden, 2023’te imzalanan Normalleşme Anlaşması ve aynı yıl kabul edilen Uygulama Eki kapsamındaki tüm yükümlülükleri yerine getirmeleri talep ediliyor.

AB, Kosova’dan ayrıca tüm toplulukların temel kamu hizmetlerine erişimini güvence altına alacak uzun vadeli çözümler geliştirmesini istiyor.