AB'nin Sırbistan’a Banjska Şartı

AB Komisyonunun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos, Brüksel’de yaptığı açıklamada Sırbistan’ın üçüncü müzakere başlıkları grubunun açılması için teknik kriterleri karşıladığını, ancak AB’ye ilerleyişinin üye ülkelerin belirlediği siyasi yükümlülüklerin yerine getirilmesine bağlı olduğunu söyledi. Bu yükümlülüklerin merkezinde ise “Banjska” saldırısının tam olarak aydınlatılması bulunuyor.

AB Genişleme Forumu kapsamında gazetecilerle bir araya gelen Kos, kalan yükümlülüklerin uygulanmasının “karar verici” olduğunu belirtti:

“Biz Sırbistan’a bir fırsat sunuyoruz. Eğer Sırbistan gereğini yerine getirirse, engel çıkarmazsa ve medya özgürlüğü ile akademik özgürlük konusunda olumlu gelişmeler yaşanırsa, ilerleme kaydedebiliriz.”

Kos, Banjska saldırısının çözülmesi, medya yasalarının kabulü, seçmen listelerinin temizlenmesi ve REM’de reform yapılmasının üye devletlerin yeni bir adım atılmadan önce talep ettiği ana koşullar olduğunu vurguladı.

AB Komisyoneri, Sırbistan’ın “çifte politika” yürütmesini sert şekilde eleştirerek, Rusya’nın Ukrayna’ya saldırdığı bir dönemde Belgrad’ın hem Moskova’ya hem de AB’ye paralel şekilde yakınlaşma politikasını sürdürmesinin kabul edilemez olduğunu söyledi.

Kos, yaptırım altındaki bazı Rus vatandaşlarına Sırbistan vatandaşlığı verilmesi ve Sırp ordusunun Rusya’nın “Zapad” tatbikatına katılımını örnek göstererek, “Ukrayna’da insanları öldüren bir ordunun eylemine katılırsanız, üyelik sürecini unutun… Böyle bir ülke AB üyesi olamaz,” ifadelerini kullandı.

Sırbistan liderlerinin anti-Avrupa söylemi bırakması gerektiğini belirten Kos, halkın AB’ye olan güveninin önceye kıyasla azaldığını ve bu güvenin yeniden inşa edilmesi gerektiğini söyledi.

Enerji krizi ve NIS şirketine yönelik yaptırımlara ilişkin konuşan Kos, AB’nin Sırbistan’a enerji dönüşümünde mali ve teknik destek sağlamaya hazır olduğunu, ancak Rusya’ya bağımlılıktan kopuşun kaçınılmaz olduğunu vurguladı.

Genişlemenin yeniden temel hedefine, Avrupa’da barış ve istikrara, döndüğünü belirten Kos, “Geçmişte Batı Balkanları entegre etmede başarısız olduk; bunun bedelini bugün ödüyoruz,,” dedi.

Ayrıca Kos, Avrupa’da hibrit saldırıların artacağı konusunda uyarıda bulunarak yeni “Demokratik Kalkan” stratejisinin hem AB içinde hem de aday ülkelerde demokrasileri korumayı amaçladığını söyledi.

Kos son olarak, AB’nin yeni üyeleri kabul etmeye hazırlanması gerektiğini, ancak bunun Birliği zayıflatmadan, aksine güçlendirerek yapılmasının şart olduğunu ifade etti.