ABD, Batı Balkanlar’da Enerji Arzını Yeniden Şekillendirmeyi Hedefliyor

ABD, Batı Balkanlar’da enerji tedarik sistemini yeniden yapılandırmayı ve bölgeyi sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) merkezli yeni bir ağa entegre etmeyi amaçlıyor. Planın temel hedefi, bölgenin Rusya bağımlılığını azaltmak ve güneyden Orta Avrupa’ya uzanan enerji koridorunu güçlendirmek.

Bu kapsamda Batı Balkanlar genelinde çok sayıda altyapı projesi gündemdeHırvatistan, Bosna Hersek, Kuzey Makedonya, Arnavutluk, Karadağ, Kosova ve Sırbistan gibi ülkelerde yeni doğalgaz boru hatları, LNG terminalleri ve gazla çalışan enerji santralleri planlanıyor.

Bu projeler hem ABD hem de Avrupa Birliği tarafından siyasi ve finansal olarak destekleniyor. Bazı projeler inşaat veya sözleşme aşamasına geçmiş durumda, bazıları ise hala planlama safhasında bulunuyor.

Genel eğilim, bölgenin enerji sisteminin giderek ABD, Azerbaycan ve Doğu Akdeniz kaynaklı doğal gaza yönelmesi şeklinde ilerliyor.

Oxford Enerji Çalışmaları Enstitüsü’nden Prof. Jonathan Stern, Güneydoğu Avrupa’nın alternatif tedarik hatları oluşturduğunu belirtiyor. Stern’e göre Yunanistan ve Hırvatistan’daki LNG terminalleri, Azerbaycan’dan gelen Güney Gaz Koridoru ve Romanya’nın Karadeniz’deki Neptun Deep sahası bölgesel arz güvenliğini güçlendiriyor.

Yeni yaklaşım çerçevesinde:

Bosna-Hersek’in Rusya bağımlılığının azaltılması

Sırbistan–ABD stratejik enerji iş birliği

Karadağ’ın Tivat bölgesinde LNG terminali planları

Kuzey Makedonya’nın Güney Gaz Koridoru için kilit geçiş noktası olması

Arnavutluk’un Adriyatik LNG merkezi haline gelmesi öngörülüyor.

Kosova, şu anda doğalgaz altyapısına sahip değil ve enerji ihtiyacının büyük kısmını kömürle çalışan santrallerden karşılıyor.

Daha önce Avrupa Birliği yatırım planına dahil edilen Kuzey Makedonya bağlantılı gaz boru hattı projesi, yüksek maliyetler ve yenilenebilir enerjiye öncelik verilmesi nedeniyle askıya alındı.

Bu hat, Kosova’ya Yunanistan’daki LNG terminalleri üzerinden gaz erişimi sağlayabilecekti. Ayrıca Arnavutluk’a uzanacak ikinci bir bağlantı hattı da planlanmıştı.

ABD Enerji Bakanlığı Özel Temsilcisi Joshua Volz ise, piyasa koşullarının değişmesi halinde Amerikan şirketlerinin Kosova’daki enerji projelerine dahil olabileceğini belirtiyor.

Kosova ayrıca, yaklaşık 200 milyon dolarlık gaz altyapısı yatırımını Millennium Challenge Corporation programı kapsamında reddederek, bu kaynağı batarya tabanlı enerji depolama sistemlerine yönlendirdi.