ABD, Kosova'yla İlişkilerini Yeniden Şekillendirmeli

Amerikan düşünce kuruluşu New Lines Institute for Strategy and Policy, son 25 yıldaki Kosova–ABD ilişkilerini ele alan kapsamlı bir rapor yayımladı. Raporda, ABD’nin Kosova’daki rolünün, yeni bir devletin kuruluşuna destek vermekten, istikrarsız bir statükoyu gözeten bir konuma evrildiği vurgulanıyor.

Rapora göre, Kosova demokrasi alanında önemli ilerlemeler kaydetti ve V-Dem Liberal Demokrasi Endeksine göre Batı Balkanlar’ın en demokratik ülkesi konumunda yer aldı. Ancak bu ilerlemelere rağmen ABD'nin, Kosova'nın egemen çıkarlarını daha iyi anlaması ve buna göre hareket etmesi gerektiği belirtiliyor.

Raporda özellikle Vetëvendosje Hareketi'ne dikkat çekiliyor. ABD'nin, bu partiyi – ister iktidarda ister muhalefette olsun – gerçek bir ortak olarak görmesi gerektiği ifade ediliyor. Washington’un, Kosova hükümetine yönelik yaklaşımını geçmişteki diplomatik tecrübeler ışığında güncellemesi gerektiği savunuluyor.

ABD'nin, Kosova-Sırbistan siyasi diyalogunu güçlü biçimde desteklemeye devam etmesi gerektiği belirtilirken, bu sürecin yolsuzluk ve devletin ele geçirilmesine göz yumarak yürütülmemesi gerektiği vurgulanıyor. Ayrıca Washington’un hem Kosova’ya hem de Sırbistan’a eşit standartlar uygulaması gerektiği, Belgrad’ın otoriter eğilimlerinin görmezden gelinirken, Priştine’nin ağır biçimde eleştirilmesinin adil bir yaklaşım olmadığı ifade ediliyor.

Raporda, Kosova’yı hala tanımayan AB üyesi beş ülkeye (Kıbrıs, Yunanistan, Romanya, Slovakya ve İspanya) yönelik ABD'nin baskılarını sürdürmesi gerektiği belirtiliyor. Bu ülkelerin tutumlarını değiştirmesinin, bölgesel istikrarı ve Avrupa entegrasyonunu güçlendireceği öne sürülüyor. Kosova’nın Avrupa Konseyi üyeliği ise bu bağlamda önemli ve geçici bir hedef olarak gösteriliyor.

Son olarak raporda, ABD’nin Kosova’daki etkisinin geçmişe kıyasla azaldığı, ülkenin artık daha olgun, istikrarlı ve demokratik bir yapıya kavuştuğu belirtiliyor. Bu nedenle ABD'nin Kosova’yı bir "vesayet altındaki ülke" olarak değil, "gerçek bir ortak" olarak görmesi ve ilişkilerini bu doğrultuda yeniden şekillendirmesi gerektiği vurgulanıyor.