Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Kosova ile askıya alınan stratejik diyalogun yeniden başlatılması için Priştine'den somut adımlar atılmasını bekliyor.
ABD'nin Priştine Büyükelçiliği'ne göre sürecin yeniden başlaması, ülkede uygun koşulların oluşmasına ve devlet kurumlarının tam anlamıyla işler hâle gelmesine bağlı. Büyükelçilik ayrıca Kosova'nın Sırp toplumuna yönelik taahhütlerini yerine getirmesinin de önemli olduğunu vurguluyor.
ABD'nin Priştine Büyükelçiliği sözcüsü, KosovaPress'e yaptığı açıklamada, enerji, siber güvenlik, savunma, altyapı ve teknoloji gibi alanlarda ikili iş birliğinin genişletilmesi için önemli bir potansiyel bulunduğunu belirtti.
Ancak sözcü, ABD-Kosova Stratejik Diyalogu'nun, geçici hükümetin attığı adımlara ilişkin duyulan endişeler nedeniyle Eylül 2025'te süresiz olarak askıya alındığını hatırlattı.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
"Uygun koşullar oluştuğunda Kosova ile stratejik diyalogu yürütmeyi bekliyoruz. Enerji ve siber güvenlikten savunma iş birliği, altyapı geliştirme ve teknoloji sektörüne kadar birçok alanda ikili ilişkilerimizi genişletmek için büyük fırsatlar bulunuyor. Böylesine kapsamlı bir iş birliği, tüm devlet kurumlarının tam olarak oluşturulmuş ve işler durumda olmasını gerektirir. ABD, geçici hükümetin attığı adımlara ilişkin endişeler nedeniyle Eylül 2025'te ABD-Kosova Stratejik Diyalogu'nu süresiz olarak askıya aldı. Diyalogun yeniden planlanabilmesi için geçici hükümetten, ortak hedefimiz olan barış ve istikrarın güçlendirilmesi doğrultusunda somut adımlar atmasını bekliyoruz. Buna Kosova'nın, Kosovalı Sırplara yönelik taahhütlerini yerine getirmesi de dahildir."
KosovaPress, stratejik diyalogun yeniden başlaması için Kosova'nın şimdiye kadar hangi somut adımları attığı konusunda geçici hükümete de soru yöneltti. Ancak Pazartesi gününe kadar herhangi bir yanıt alınamadı.
ABD, Sırbistan ile stratejik diyalogu başlattı
Öte yandan ABD, geçen hafta Sırbistan ile stratejik diyalog sürecini başlattı. Bu gelişme Kosova'da çeşitli tepkilere yol açtı.
Eski PDK milletvekili Xhavit Haliti, Washington'un Belgrad ile ilişkilerini ilerletirken Kosova ile stratejik diyalogu askıya almasının, geçici Başbakan Albin Kurti'nin hem iç hem de dış politikalarının bir sonucu olduğunu savundu.
Haliti şunları söyledi:
"Sırbistan ile uzun süre daha sorunlarımız olacak. Uluslararası baskı, dostlarımızın da tavsiye ettiği bazı adımları atmamızı ve karşılıklı olarak birbirimize bir gelecek perspektifi sunmamızı sağlayabilir... Stratejik diyaloğu askıya alan aslında Kosova'dır, Sırbistan değil. Mecazi anlamda söylüyorum; kötü yönetimiyle Kosova, Amerika'ya yaptırım uygulamış oldu."
"Kosova bunu stratejik bir dönüm noktası olarak okumalı"
Eski diplomat Albert Prenkaj ise stratejik diyalogun askıya alınmasını Kosova-ABD ilişkilerinde bir "stratejik dönüm noktası" olarak değerlendirdi.
Prenkaj'a göre ABD ile stratejik ortaklık; ekonomi, enerji, güvenlik ve savunma gibi temel alanları kapsıyor.
Son gelişmelerin ABD'nin Batı Balkanlar'daki odağını Sırbistan'a kaydırdığını gösterdiğini söyleyen Prenkaj, Kosova'nın dış politikasını ise tutarsız ve yetersiz olmakla eleştirdi.
Prenkaj şöyle konuştu:
"Kosova bunu stratejik bir dönüm noktası olarak okumalıdır. Kosova'nın özgürlüğü ve bağımsızlığının en büyük destekçisi olan bir devletle dostane ilişkilerden, Kosova açısından son derece önemli olan stratejik ortaklık projesinin askıya alınmasına geçilmiş durumda. Stratejik ortaklık diyalogu ekonomik iş birliği, enerji, güvenlik ve savunma gibi temel konuları kapsıyor. Bu da ABD'nin Batı Balkanlar'daki odağını Sırbistan'a yönelttiğini gösteriyor. Buna karşılık Kosova ise tutarsız, yetersiz ve hatta şarlatanca olarak nitelendirilebilecek bir dış politika nedeniyle giderek daha fazla yalnızlaşıyor."
Stratejik diyalog nedir?
Stratejik diyalog, ABD ile ortak ülkeler arasında ortak çıkar alanlarına ilişkin düzenli istişare mekanizmasını ifade ediyor.
Bu çerçevede iki ülkenin yetkilileri; güvenlik, savunma, ekonomi, enerji, yatırımlar, teknoloji ve dış politika gibi alanlarda düzenli toplantılar gerçekleştirerek iş birliğini koordine ediyor.
Kosova ile ABD, bu mekanizmanın oluşturulması sürecini 2024 yılında başlattı. Ancak ABD, geçici hükümetin ülkenin kuzeyindeki uygulamalarına ilişkin endişelerini gerekçe göstererek Eylül 2025'te diyalogu askıya aldı.
Buna karşılık Sırbistan, ABD ile stratejik diyalog sürecinin ilk turu kapsamında 17 Temmuz'da Washington'da üst düzey temaslarda bulundu. Görüşmelere Sırbistan Dışişleri Bakanı Marko Đurić ile ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio başkanlık etti.
