ABD Kongresi’nden Demokrat ve Cumhuriyetçi senatör ile temsilcilerden oluşan iki partili bir grup, Srebrenitsa Anıt Merkezi’nin mevcut ve eski çalışanlarının soykırım inkârına ilişkin rapor nedeniyle sorguya çağrılmasının ardından, Başkan Donald Trump yönetimine Bosnalı Sırp yetkililere yaptırım uygulanması çağrısında bulundu.
Amerikan haber portalı Semafor tarafından ilk kez yayımlanan ortak açıklamada, Senato Dış İlişkiler Komitesi üyesi Jeanne Shaheen, Senato Silahlı Hizmetler Komitesi Başkanı Roger Wicker, Senato Yargı Komitesi Başkanı Chuck Grassley, Senatör Dick Durbin ile Temsilciler Meclisi üyeleri Bill Keating ve Mike Turner şu ifadeleri kullandı:
“Srebrenitsa Anıt Merkezi’nin mevcut ve eski çalışanları ile iş birlikçilerinin sorguya çağrıldığına dair haberlerden derin endişe duyuyoruz.”
Kongre üyeleri, Trump yönetimini bu yıl yürürlüğe giren Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) hükümlerini uygulamaya çağırdı. Söz konusu düzenleme, Batı Balkanlar’da herhangi bir ülkenin güvenliğini, istikrarını veya toprak bütünlüğünü tehdit ettiği tespit edilen kişilere yaptırım uygulanmasını öngörüyor.
Beyaz Saray ve ABD Dışişleri Bakanlığı ise konuya ilişkin yorum taleplerine yanıt vermedi.
Dodik’e yeniden yaptırım talebi
Bu, Kongre üyelerinin aynı konuda ilk girişimi değil. Aynı isimlerin çoğu, yılın başlarında Hazine Bakanı Scott Bessent ile Dışişleri Bakanı Marco Rubio’ya gönderdikleri mektupta, Bosnalı Sırp lider Milorad Dodik’e yaptırım uygulanmasını istemişti.
Mektupta, Dodik’in Bosnalı Sırpları ayrılıkçılığa teşvik eden açıklamalarının, yaklaşık otuz yıl önce 100 binden fazla insanın hayatını kaybettiği savaşın yeniden yaşanabileceği yönündeki endişeleri artırdığı vurgulanmıştı.
Haberde, ABD yönetiminin geçen yıl Dodik’e yönelik yaptırımları kaldırdığı, Dayton Barış Anlaşması’nı ihlal ettiği gerekçesiyle görevden alınmasının ardından ise Şubat ayında Washington’da ağırlandığı belirtildi.
“Cumhuriyet Sırpska önce gelir”
Cumhuriyet Sırpska yönetiminin, Trump’ın ikinci dönem yönetimi nezdinde lobi faaliyetleri için yüz binlerce dolar harcadığı belirtilirken, Dodik’in bu durumu “Cumhuriyet Sırpska önce gelir dememiz konusunda bizi cesaretlendiriyor.” sözleriyle değerlendirdiği aktarıldı.
Eski ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Jim O’Brien ise şu değerlendirmede bulundu:
“Soykırımın işlendiği bir yapının, bu yönetime bu kadar yakın olmak için mali ve siyasi yatırım yaptığı bir tabloyla karşı karşıyayız. Yönetimin Bosna Savaşı’ndaki şiddeti ve özellikle Srebrenitsa Soykırımı’nı hatırlatan açıklamalara mesafeli durmasının arkasında bunun etkili olduğunu düşünüyorum.”
Yüksek Temsilci konusunda belirsizlik
Haberde ayrıca, ABD’nin istifasını talep etmesinin ardından Bosna-Hersek’teki Yüksek Temsilci görevine kimin getirileceği konusunda da hâlen uzlaşma sağlanamadığı ifade edildi.
Bazı çevreler, bu belirsizliğin Trump yönetiminin, başkanla bağlantıları olduğu öne sürülen bir Amerikan şirketinin üstleneceği yaklaşık 1 milyar dolarlık petrol boru hattı projesini de olumsuz etkileyebileceği değerlendirmesinde bulunuyor.
Mufassal haber: M.Tevfik Yücesoy