AB'nin Angajeliğine Rağmen, Net Bir Yönü Olmayan Diyalog

Kosova ile Sırbistan arasındaki diyalog süreci 2026 yılının ilk yarısında teknik düzeyde bazı ilerlemeler kaydetmiş olsa da, temel siyasi meseleler hâlâ çözümsüzlüğünü koruyor. Belgrad’daki siyasi gelişmeleri yakından takip eden uzmanlar, her iki tarafın da üstlendiği yükümlülükleri tam olarak yerine getirmemesi ve sürecin hedeflerine ilişkin belirsizliklerin normalleşme yolunu yavaşlattığını değerlendiriyor.

Her ne kadar Belgrad ile Priştine arasındaki diyalog sıklıkla tıkanmış bir süreç olarak tanımlansa da, veriler sürecin tamamen sonuçsuz kalmadığını gösteriyor.

Belgrad merkezli Avrupa Politikaları Merkezi (CEP) ile Priştine’deki ortak kuruluşların analizine göre, Normalleşme Yolunda Anlaşma’nın uygulanma oranı şu ana kadar yaklaşık yüzde 21’e, Ohri Ek Protokolü’nün uygulanma oranı ise yüzde 45’e ulaştı.

Avrupa Politikaları Merkezi’nden Miloş Pavkoviç, son altı ayda özellikle teknik düzeyde bazı ilerlemelerin kaydedildiğini belirtti.

Pavkoviç, bu gelişmelere örnek olarak Kayıp Kişiler Ortak Komisyonu’nun çalışmalarına yeniden başlamasını ve Kosova’nın Yabancılar Yasası’nın uygulanmasından kaynaklanan sorunların çözümünde Avrupa Birliği’nin arabuluculuk yapmasını gösterdi.

Pavkoviç ayrıca Avrupa Birliği'nin önemli bir arabuluculuk rolüne sahip olmaya devam ettiğini düşünüyor, ancak kapasitesinin sahadaki siyasi koşullar ve diyalog sürecindeki yetkisiyle sınırlı olduğuna da dikkat çekiyor.

Son aylarda Avrupa Birliği’nin Kosova-Sırbistan Diyalogu Özel Temsilcisi Peter Sorensen, sürecin devamlılığını korumak amacıyla Kosova ve Sırbistanlı yetkililerle ve her iki tarafın baş müzakerecileriyle çok sayıda görüşme gerçekleştirdi.

Avrupa Birliği ise diyalogda sağlanacak ilerlemenin, Priştine ve Belgrad’ın Avrupa perspektifiyle doğrudan bağlantılı olduğunu sürekli olarak vurguluyor.

Diğer yandan bazı uzmanlar, AB’nin artan çabalarına rağmen diyalog sürecinin hâlâ net bir yön ve stratejiden yoksun olduğunu düşünüyor.

Siyasi analist Duşan Janjiç, Kosova ve Sırbistan vatandaşlarının bugün diyalogdan çok az somut fayda sağladığını ve normalleşme sürecinin net yönünü kaybettiğini değerlendiriyor.

Janjić, “Normalleşmenin ne anlama geldiği, ilerlemenin nasıl ölçüleceği ve sürecin nihai hedeflerinin neler olduğu hiçbir zaman net şekilde tanımlanmadı. Bugün diyalogun başarısından söz etmek zor ve Avrupa Birliği’nin arabuluculuğunun etkinliği konusunda birçok soru işareti bulunuyor.” dedi.

Analistler, Kosova ve Sırbistan’daki iç siyasi krizlerin de üst düzey siyasi diyalogu daha da yavaşlattığı konusunda hemfikir.