Afrika’da Fransa karşıtı eylemler hız kesmiyor

Fransa'nın Afrika'daki başarısız askeri operasyonları, 2020'den itibaren Mali ve Burkina Faso'da üst üste yaşanan darbeler, Fransa'nın zaten kötü olan imajına daha da zarar verdi.

Eski Fransız sömürge ülkeleri Nijer, Burkina Faso ve Mali’de Fransa karşıtlığı güçlenirken bu minvalde düzenlenen sokak gösterileri de hız kesmeden devam ediyor.

Fransa, Batı Afrika’da uzun yıllar sömürgeci devlet olarak hüküm sürse de 1960’larda kıta ülkelerinin bağımsızlıklarını kazanmasıyla bölgedeki hakimiyeti azaldı. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, kıtada giderek zarar gören Fransa imajının sorumlusu olarak Rusya, Çin ve Türkiye’yi gösterse de Afrika’daki Fransız karşıtlığının tarihi, 1980’lere dayanıyor.

Şüphesiz Batı Afrika’da “Fransız karşıtlığı” fikrinin en somut temelleri, Burkina Faso’nun efsanevi lideri Thomas Sankara tarafından 1980’lerde atıldı. Emperyalizm karşıtı söylemleriyle tanınan Sankara’nın 1986’da başkent Vagadugu’yu ziyaret eden dönemin Fransa Cumhurbaşkanı François Mitterand’a sömürgecilik dönemine ilişkin yönelttiği eleştiriler, Mitterand’ın da Sankara’ya verdiği karşılık, Afrika ile Fransa arasındaki ilk ciddi “soğukluk” olarak tarihe geçti.

SENEGAL’DE ÖFKE BÜYÜDÜ

Fransız karşıtlığı, 2021’de bölgenin en stabil ülkesinde hiç beklenmedik şekilde yeniden sokağa indi. Senegal’de muhalif lider Ousmane Sonko’nun Mart 2021’de gözaltına alınmasıyla başlayan sokak olaylarında, öfke bir anda Fransız iş yerlerine yöneldi. Sonko, tecavüz suçlamasıyla gözaltına alınsa da “Fransa karşıtı” görüşleri nedeniyle destekçileri, Fransız marketleri yağmaladı ve benzin istasyonlarını ateşe verdi.

Aynı dönemde Fransa’nın Sahel’deki başarısız askeri operasyonları, 2020’den itibaren Mali ve Burkina Faso’da üst üste yaşanan darbeler de Fransa’nın zaten kötü olan imajına daha da zarar verdi.

RUSYA’NIN YÜKSELİŞİ

Mali’de 2021’de darbeyle başa gelen Cumhurbaşkanı Assimi Goita’nın ülkedeki Fransız askeri varlığını sorgulaması da okları yeniden Fransa’ya doğrulttu. Mali, terörle mücadelede Rusya ile yakınlaşırken halk da Fransa’nın Mali’den ayrılması için eylemler düzenlemeye başladı.

Bu eylemler sadece Mali’ye değil, Fransa’nın askeri üslerinin olduğu Nijer ve Burkina Faso’ya da sıçradı. Sahel’de 2019’dan bu yana zaman zaman “Fransa’nın bölgeden elini çekmesi için” düzenlenen eylemler, Mali’deki darbe sonrası daha geniş kitlelere ulaştı.

Her 3 ülkede düzenlenen eylemlerde benzer pankart ve söylemlerin kullanılması dikkati çekiyor. Eylemciler, ellerinde ülkelerinin bayraklarının yanı sıra Rus bayrakları taşıyor ve “Fransa defol” manasına gelen Fransızca “France degage” yazılı dövizler taşıyor. (AA)