AK 2025 Raporu: Kosova ve Sırbistan Anlaşmaların Tüm Yükümlülüklerini Yerine Getirmeli

Avrupa Komisyonu, geçtiğimiz günlerde yıllık Genişleme Paketi’ni onayladı ve son 12 ayda genişleme sürecindeki ülkelerin kaydettiği ilerlemeye dair kapsamlı bir değerlendirme yayımladı. Raporda Kosova da yer aldı.

Belgede özellikle Kosova–Sırbistan diyalogu vurgulanarak, iki tarafın da “İlişkilerin Normalleşmesine Giden Yol Anlaşması” ve onun Uygulama Eki kapsamında üstlendikleri tüm yükümlülükleri yerine getirmeleri gerektiği belirtildi. Buna, Sırp çoğunluklu Belediyeler Birliğinin kurulması da dahildir.

Raporda, “Kosova, Birliğin kurulmasına giden süreci başlatmalıdır; Sırbistan ise eş zamanlı olarak Kosova’nın belgelerini, sembollerini ve kurumlarını tanıma yükümlülüklerini yerine getirmelidir. Anlaşma her iki taraf için de geçerli ve yasal olarak bağlayıcıdır. Onay veya ‘resmileştirme’ gibi biçimsel süreçler, uygulamanın önünde engel oluşturmamalıdır. Tarafların yapıcı tutumları, yalnızca uygulamadaki performanslarına göre değerlendirilecektir,” ifadelerine yer verildi. 

Rapor, ayrıca diyalog kapsamındaki taahhütlerin uygulanması ve ilişkilerin normalleşmesi sürecinin, tarafların Avrupa entegrasyonu yolunda temel koşul olmaya devam ettiğini vurguluyor. Avrupa Komisyonu, “ilerleme sağlanmaması halinde her iki tarafın da önemli fırsatları kaybedebileceği” uyarısında bulundu.

Rapor, Kuzey Kosova’daki güvenlik durumunun sakin ama kırılgan kaldığını belirtti.
Kasım 2024’te İbre–Lepenac Kanalı’na yönelik bir saldırı düzenlendiği ve faillerin hala yakalanmadığı kaydedildi. Ayrıca, 2025 yazında hem Kosova hem de Sırbistan tarafından yapılan bazı tutuklamaların – aralarında Sırbistan’ın Kosova Dairesi Başkan Yardımcısı Igor Popović’in tutuklanması ve sonrasında serbest bırakılması da dahil – normalleşme sürecini geçici olarak olumsuz etkilediği ifade edildi.

Avrupa Birliği, Kosova’nın diyalog yükümlülüklerine aykırı tekrarlanan eylemler gerçekleştirdiğini belirtti. Bunlara, Sırbistan destekli yapılara yönelik polis operasyonları ve Mitroviça’da iki yeni köprünün inşası da dahildir. Raporda bu adımların “normalleşme ruhuna uygun olmadığı” vurgulandı.

Raporun devamında, Kosova’nın koordinasyon eksikliğinin yerel toplulukların temel kamu hizmetlerine erişimini olumsuz etkilediği ve bu durumun AB tarafından endişeyle karşılandığı belirtildi.

Öte yandan Sırbistan’ın da, anlaşma yükümlülüklerine aykırı olarak, Kosova’nın uluslararası kuruluşlara üyeliğini engellemek için lobi faaliyetlerini sürdürdüğü kaydedildi.

Avrupa Komisyonu, ayrıca 24 Eylül 2023’te Banjska’da Kosova Polisine yönelik silahlı saldırının failleriyle ilgili Sırbistan’ın yeterli adımlar atmamasının, süreci olumsuz etkileyen en ciddi unsurlardan biri olduğunu vurguladı.