AK’den Kosova İçin Değerlendirmeler ve Eleştiriler

Avrupa Komisyonu-AK, 12 Ekim'de onaylanması beklenen Batı Balkan ülkeleri için genişleme paketinin metnini ve ilerleme raporlarını derledi.

Radio Free Europe, onaylanana kadar büyük değişikliklere uğraması beklenmeyen bu belgelerin taslaklarına ulaştı.

Komisyon, Batı Balkanlar bölgesinde, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden sonra küresel koşullardaki değişikliğin etkisi olduğunu, özellikle oradaki ekonomik durumu, Batı Balkanlar'daki yatırımlar için Avrupa planının uygulanmasını, Avrupa yeşil gündemi, ortak enerji tedariki ve bu bölge ülkelerinin AB politikalarına adaptasyonu için planlar ilgilendirdiğinin altını çiziyor.  

Kosova için taslak ilerleme raporunda, ülke kaydettiği bazı ilerlemelerden dolayı takdir ediliyor, ancak çoğu durumda ilerlemenin sınırlı olduğu ve daha fazla çalışma yapılması gerektiği belirtiliyor.

“İvedilikle” Vize Serbestisi   

Siyasi açıdan Kosova, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırganlığına yönelik AB'nin tutumlarına uyum sağladığı için takdir edilmektedir.

Avrupa Komisyonu'nun, Kosova'nın vize serbestisi için tüm kriterleri yerine getirdiği pozisyonunda kaldığı tekrarlanıyor. Orada da AB Konseyi'nin bu konuyu acilen ele alması gerektiğine dair bir inanç olduğu vurgulanıyor.

Kosova ve Sırbistan arasındaki ilişkilerin normalleşmesine yönelik diyaloga gelince, taslak raporda Brüksel'de baş müzakereciler düzeyinde düzenli toplantılar yapıldığı belirtilirken, 18 Ağustos'ta her iki ülkenin liderleri arasındaki toplantıdan da söz ediliyor.

Ayrıca, enerji anlaşmalarının uygulanmasına ilişkin rehber ve Kosova ile Sırbistan arasında sadece kimlik kartları ile seyahat konusunda anlaşmadan da söz edilmektedir. Ancak, her iki ülkenin de aralarındaki ilişkileri normalleştirecek kapsamlı bir anlaşmaya varması için acil taahhüt gerekiyor.

“Kosova, daha yapıcı bir şekilde angaje olmalı ve geçmişte varılan tüm anlaşmaları uygulamak için daha fazla çaba göstermek yanı sıra Sırbistan ile ilişkilerin normalleşmesine yönelik kapsamlı, yasal olarak bağlayıcı bir anlaşmanın elde edilmesine katkıda bulunmalıdır. Taslak raporda, böyle bir anlaşmanın Kosova ve Sırbistan'ın kendi Avrupa yolculuklarında ilerlemelerini sağlamak için acil ve kilit önemde olduğu” belirtiliyor.

Yasama Gündeminin “kötü” Yönetimi

Komisyon ayrıca “Kosova'nın siyasi istikrara sahip olduğunu” vurgularken Kosova Meclisi'nin çalışmalarını olumlu bir şekilde değerlendirmemektedir.

Belgede, “Hükümet’in güçlü bir çoğunluğa sahip olmasına rağmen, Meclis'in çalışmaları kutuplaşan siyasi atmosferden ve karar alma için gerekli toplantı yeter sayıya ulaşılmasındaki zorluklardan olumsuz etkilenmeye devam ediyor” deniliyor.

Rapora göre bu, yasama gündeminin kötü yönetilmesi yanı sıra muhalefet milletvekillerinin kararların alınmasını engellemek için oy kullanmaktan çekinmelerinden de kaynaklanıyor.

Bu arada Kosova'nın kuzeyindeki durum, özellikle “yolsuzluk, organize suç ve ifade özgürlüğü koşulları” açısından “sorunlu” olarak değerlendiriliyor.

Organize suç ve yolsuzlukla mücadele konusunda Kosova'nın henüz “erken aşamada” olduğu ve burada “bir tür ilerleme” sağlandığı söyleniyor.

Ancak, önceki yıllarda olduğu gibi, kararların alınmasında ve gerekli çerçevelerin oluşturulmasında ilerleme daha fazladır. Bunların uygulanması için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.

Yargı, “Yavaş ve Verimsiz”

Raporda diğerleri arasında “yavaş, verimsiz ve gereksiz etkilere açık” olarak değerlendirilen yargının işleyişinden de söz ediliyor.

Kosova'ya, yargı sisteminin bütünlüğünü, bağımsızlığını ve etkinliğini korumak için öncelikle mevcut araçlar kullanılarak yargı reformlarının gerçekleştirilmesi önerilmektedir.

Taslak raporda, “Hükümet’in, Venedik Komisyonu'nun hakim ve savcıların incelenmesine ilişkin görüşünü AB ile yakın iş birliği içinde tam olarak uygulama taahhüdü memnuniyetle karşılanmaktadır." deniliyor.

Kosova, “bir dizi tarım ve gıda ürününün ihracatına hiçbir gerekçe göstermeden ve Avrupa Komisyonu'na danışmadan kısıtlamalar" getirmekle de Avrupa Komisyonu tarafından eleştiriliyor.

Ayrıca, Kosova'nın ticaret ve hizmetlerin kolaylaştırılması için CEFTA'nın ek protokolünü henüz onaylamadığı da tespit ediliyor.

Diğer yandan Kosova, radikalizme ve aşırılığa karşı faaliyeti açısından olumlu değerlendiriliyor. Bununla birlikte, “endişe verici bir konu" olarak” şiddet yanlısı aşırılık yanlılarının kefaletle erken salıverilmesinden" söz edilirken, "onları rehabilite etmek ve yeniden bütünleştirmek için daha fazla çaba gösterilmesi” gerektiğine işaret ediliyor.