Arasta Camii Minaresinin Restorasyonu Başarısızlığın Eşiğinde

Prizren Belediyesi, bir restorasyon projesinin engellenmesiyle Türkiye Büyükelçiliğini ve İslam Birliğini suçluyor.  

Şehirleşme ve Alan Planlama Müdürü Sadik Paçarizi, T.C. Priştine Büyükelçisi Songül Ozan ve Kosova İslam Birliği temsilcilerini, Arasta Camii minaresinin restorasyonu projesinin engellemekle ve baskı uygulamakla suçluyor.  İslam Birliği, minarenin restorasyonun izin verildiğini ancak minareye teleskop'un yerleştirilmesine ve basamakların yapımına karşı olduklarını bildiriyor. Türkiye Büyükelçisi Ozan, herhangi tür baskı uyguladığını reddediyor. Ozan, sadece proje hakkındaki görüşünü dile getirdiğini belirtiyor.
 
Kosova İslam Birliği minareye teleskopun yerleştirilmesi ve minarenin dış cephesinde merdiven inşa edilmesi fikrinden vazgeçince Arasta Camii minaresinin onarımı engellenmiş oldu.  Geçtiğimiz yıl Prizren İslam Birliği projeye onay vermiş olsa da Kosova İslam Birliği merkeziyle yapılan görüşmeden sonra, teleskopun yerleştirilmesi ve merdivenlerin inşaatından vazgeçti.
 
Türkiye Büyükelçisi Songül Ozan ve İslam Birliği temsilcilerini projenin engellenmesine baskı oluşturmakla suçlayan Şehirleşme ve Alan Planlama Müdürü Sadik Paçarizi, durumdan ötürü hayal kırıklığına uğramış.  Paçarizi, projenin ortağı olan Prizren Tarihi Anıtları Koruma Enstitüsü'nü de ikiyüzlü oyun oynamakla suçluyor. Paçarizi'ye göre, Arasta minaresinin restorasyonuyla kültürel mirasın turistik açıdan kullanımı amaçlanmıştı.
 
Kosova İslam Birliği Başkanı Naim Tërnava, Prizren Şehirleşme ve Alan Planlama Müdürlüğüne göndermiş olduğu yazısında, projenin değerlendirilmesi sonucunda Arasta Camii minaresinin ve çevresinin restorasyonun, minareye teleskop yerleştirilmesi ve merdiven yapılması dışında, onaylandığını bildiriyor.
 
Kosova İslam Birliği'nin onayı, Prizren İslam Birliği'nin geçen yıl verdiği onaydan önemli ölçüde değişiklik gösteriyor. Prizren İslam Birliği bir yıl önce Arasta Camii'nin eski haline dönmesine atılmış bir adım umudu olan minarenin yenileme projesi ve tarihi bir anıt olarak kullanımına yeşil ışık yakmıştı.
 
Prizren İslam Birliği adına Lütfi Balık tarafından imzalı yazıda, "Büyük tarihi ve mimari değere sahip olan minarenin, yerli ve yabancı ziyaretçilerin erişimine olanak sağlamasının, geçmişimizi ve kültürümüzü tanıtmak ve işsizliğin azaltılmasında yardımcı olacağı için  iyi bir fırsat olduğunu düşünüyorum" deniliyordu.
 
Ancak Şubat ayında Lutfi  Balık, 22 Şubat'ta  Kültür Gençlik ve Spor Bakanlığına bir yazı göndererek Kosova İslam Birliği'nin projede birkaç değişiklik yapılması  istediğini belirtmiş bulunuyor. Yazıda talep edilen: camii temellerinin yeryüzüne çıkartılması ve 60 santimetre yükseltilmesi, teleskopun yerleştirilmemesi ve dış cepheye merdiven yapılmamsıydı. Balık yazısında ayrıca talep yerine getirilmediği takdirde Prizren İslam Birliği'nin projeye izin vermeyeceğini belirtiliyor.  
 
Paçarizi, Kosova İslam Birliği'nin proje hakkındaki tutumunu Türkiye Büyükelçisi Songül Ozan ile gerçekleştirdiği değerlendirme sonucu  değiştirdiğine inanıyor. Paçarizi aynı zamanda bunun Sinan Paşa Camii avlusunda dükkân inşasına izin verilmemesi nedeniyle intikam şüphesi içinde.
 
Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçisi herhangi bir tür baskı uyguladığı iddialarını reddediyor. Ozan, proje hakkında sadece fikrini ifade ettiğini söylüyor.
 
 
"Koha Ditore" gazetesine açıklamada bulunan Büyükelçi Ozan,  Arasta Camii minaresinin onarım projesi kapsamında minareye teleskop yerleştirilmesi fikrinin kendisini şaşırttığını, Kosova'ya ait tarihi miras olan minareye teleskopun yerleştirilmesini mantıksız bulduğunu, böyle bir fikri beğenmediğini belirttiğini ve Kosova kurumlarının da aynı görüşte olduğunu belirtti. Ozan, hiçbir türlü baskı yapmadığını sadece görüşünü açıkladığını belirtti.
 
Paçarizi'nin suçlamalarına Tarihi Anıtları Korumu Enstitüsü Müdürü Hasan Hoti de karşı çıkarak, enstitünün ikiyüzlü oyun oynamadığını, yasal yükümlüklerini yerine getirdiğini belirtti.
 
Prizren Belediyesi, Arasta Camii minaresinin onarımı için geçtiğimiz yıl 20 bin Avro bütçe ayırmış, geri kalan meblağ için Kosova'daki AB ofisine başvurulmuştu. Resmi olmayan kaynaklara göre, 73 bin Avro tutarındaki proje için, AB 55 bin Avro tahsis etti.
 
Proje'yi, komünist rejim tarafından yıkılan camiye yeni bir darbe olarak değerlendiren Kosova Muhafazakar Partisi Başkanı Munir Basha da buna karşı çıkıyor. 
 
Tarihi kaynaklar  Arasta Camii , 1526 ve 1538 arasında  etrafta dükkanları olan tüccarların kullanımı amacıyla ilkin mescit olarak Evrenos-Zade Yakup bey tarafından inşa ediliyor ardından Camii ve Arasta (kapalı Çarşı) inşa ediliyor. Camii, komünist rejimin "modernleşme" süreci kapsamında camii ve etrafındaki yapıların yıkımına (1960 yılına) kadar hizmet ediyor. 1970 yılında yapılan onarımdan sonra 2007 yılına kadar minare bakımı yapılmadı. 2007 yılında İsveç'in CHwB STÖ desteğiyle Prizren Belediyesi ve Tarihi Anıtları Korumu Enstitüsü tarafından minarenin son onarımı yapıldı.