Arnavutluk ile İsrail arasında kapsamlı iş birliği anlaşması

 

Arnavutluk ile İsrail, ikili ilişkilerin geliştirilmesi ve farklı alanlarda iş birliğinin genişletilmesi amacıyla kapsamlı bir iş birliği anlaşmasına imza attı. Arnavutluk Avrupa ve Dışişleri Bakanı Ferit Hoxha ile İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar’ın Tiran’da gerçekleştirdiği görüşme sırasında duyurulan anlaşma, iki ülke arasındaki tarihî dostluk ve stratejik ortaklığın güçlendirilmesi yönünde yeni bir adım olarak değerlendirildi.

 

Paylaşılan açıklamada, anlaşmanın güvenlik, barış, istikrar ve terörle mücadele konularındaki ortak iradeyi yeniden teyit ettiği belirtildi.

 

 

Arnavutluk Dışişleri Bakanlığının 12 Ekim 2026 tarihli resmî açıklamasına göre, iki ülke arasında imzalanan Genel İş Birliği Anlaşması, Arnavutluk Bakanlar Kurulu ile İsrail Hükûmeti arasında geniş kapsamlı bir hükûmetler arası iş birliği çerçevesi oluşturuyor.

 

Anlaşmada öne çıkan başlıklar şunlar:

 

* Ekonomi ve ticaret: İkili ticaretin geliştirilmesi, şirketler arası ilişkilerin güçlendirilmesi ve yeni yatırım fırsatlarının oluşturulması.

* Teknoloji ve siber güvenlik: Dijital altyapının korunması, siber tehditlerle mücadele ve teknolojik iş birliği.

* Enerji ve su yönetimi: Enerji projeleri ile su kaynaklarının yönetiminde ortak çalışmalar.

* Tarım ve sağlık: Tarımsal üretim, sağlık hizmetleri ve ilgili teknolojilerde iş birliği.

* Eğitim, turizm ve kültür: Kurumlar arası temasların artırılması ve halklar arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi.

* Güvenlik: Terörizm, şiddet yanlısı aşırılık, antisemitizm ve yeni güvenlik tehditleriyle mücadele.

 

İsrail Dışişleri Bakanlığının ziyaretten önce yaptığı açıklamada da hükûmetler arası anlaşmanın, Arnavutluk kurumları ile İsrailli şirketler arasında doğrudan iş birliği ve ticari ilişkilerin geliştirilmesine imkân sağlamasının hedeflendiği belirtilmişti.

 

 

Görüşmelerde güvenlik iş birliği özel bir yer tuttu. Arnavutluk Dışişleri Bakanı Ferit Hoxha, İsrail’in Arnavutluk’un siber savunma kapasitesinin güçlendirilmesine sağladığı desteğe teşekkür etti.

 

Hoxha, 2022 yılında İran ve onunla bağlantılı aktörler tarafından Arnavutluk’un önemli dijital altyapısına yönelik gerçekleştirilen siber saldırıların ardından bu alandaki iş birliğinin öneminin arttığını belirtti. Arnavutluk, İran’la diplomatik ilişkilerini kestiğini ve İran’ı terörizmi destekleyen devlet olarak nitelendirdiğini de açıklamasında hatırlattı.

 

İki ülke, terörizmle mücadele, siber tehditlere karşı dayanıklılık ve ulusal güvenlik konularındaki iş birliğini geliştirme iradesini yineledi. Bu değerlendirmeler Arnavutluk Dışişleri Bakanlığının yayımladığı açıklamada yer aldı.

 

 

Arnavutluk ile İsrail arasındaki görüşmeler yalnızca ikili ilişkilerle sınırlı kalmadı. Taraflar, Orta Doğu’daki gelişmeleri ve bölgesel güvenlik meselelerini de ele aldı.

 

Hoxha, Arnavutluk’un Orta Doğu’da kapsamlı ve kalıcı barışın sağlanmasına yönelik çabaları desteklemeyi sürdüreceğini ifade etti. Açıklamasında İsrail’in güvenliğine ilişkin tutumunu yinelerken, bölgede uzun vadeli barış ve istikrarın sağlanmasının önemini de vurguladı.

 

Arnavutluk’un Gazze’deki istikrar çalışmalarına yönelik uluslararası girişimlere katkı sunma iradesi de bakanın açıklamasında öne çıkan konular arasında yer aldı.

 

 

Görüşmenin Balkanlar açısından dikkat çeken başlıklarından biri de Kosova meselesiydi.

 

Arnavutluk Dışişleri Bakanı, İsrail’in Kosova’yı tanımasının ve iki taraf arasında gelişen yakın ilişkilerin, Batı Balkanlar’da istikrar ve iş birliğinin güçlendirilmesi çerçevesinde önem taşıdığını belirtti. Böylece Tiran’daki temaslar, yalnızca Arnavutluk-İsrail ilişkileri bakımından değil, bölgesel diplomasi açısından da ele alınmış oldu.

 

 

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar’ın ziyareti sırasında Arnavutluk’un İkinci Dünya Savaşı yıllarında Yahudileri koruma geleneğini belgeleyen arşiv sergisini de ziyaret ettiği bildirildi.

 

Arnavutluk yönetimi, savaş sırasında çok sayıda Yahudiye sığınma ve koruma sağlanmasını ülkenin tarihî mirasının önemli bir parçası olarak değerlendiriyor. Hoxha, bu geçmişin iki halk arasındaki güven ve dayanışmanın temel unsurlarından biri olduğunu vurguladı.

 

Arnavutluk’un bu tarihî mirası yaşatmak amacıyla Tiran’da Besa Müzesi ve Avlonya’da Yahudi Müzesi projeleri üzerinde çalıştığı da açıklamada belirtildi.

 

 

12 Ekim 2026’da Tiran’da gerçekleştirilen görüşme ve imzalanan anlaşma, Arnavutluk ile İsrail arasındaki ilişkilerin daha kurumsal ve kapsamlı bir zemine taşınmasını amaçlıyor. Ekonomiden teknolojiye, güvenlikten turizme uzanan anlaşma, iki ülkenin mevcut siyasi yakınlığını somut iş birliği alanlarıyla desteklemeyi hedefliyor.

 

Bununla birlikte, anlaşmanın imzalanması öngörülen bütün projelerin hayata geçirildiği anlamına gelmiyor. Uygulamanın kapsamı ve sonuçları, tarafların sonraki dönemde atacağı adımlarla netleşecek.

 

(Mufassal haber: M.Tevfik Yücesoy)

 

Kaynaklar

1. Arnavutluk Avrupa ve Dışişleri Bakanlığı — Resmî açıklama