Arnavutluk Kabaş’ta 59 yıl sonra Bayram Namazı

 

Arnavutluk Pukë’ye bağlı Kabash köyünde, 1967 yılında komünist diktatörlük döneminde yıkılan caminin harabelerinde Kurban Bayramı namazı tam 59 yıl sonra yeniden kılındı. Bayram namazına yalnızca Müslümanlar değil, bölgedeki Katolik vatandaşlar da katılarak asırlardır süren birlikte yaşama geleneğini bir kez daha gösterdi.

 

Bayram namazına Gëzim Kopani imamlık yaptı. Namaz, köyde yıkılmış halde bulunan eski caminin kalıntıları arasında eda edildi. Organizasyonun amacı, yıllar içinde göç nedeniyle büyük ölçüde boşalan köyün eski sakinlerini yeniden bir araya getirmek oldu.

 

Müftü Kopani konuşmasında:

“Şükür yalnızca Allah’adır. O bize çok nimet verdi.” ifadelerini kullandı ve barış ile bereket için dua etti.

 

Bayram namazının ardından köyde geleneksel bayram etkinlikleri düzenlendi. En dikkat çeken unsur ise Müslümanlarla birlikte Katolik komşuların da kutlamalara katılması oldu. Bölge halkı bunun yüzyıllardır süren kardeşlik ve dini uyum geleneğinin bir parçası olduğunu vurguladı.

 

Köylerine geri dönen vatandaşlar ise bu tür bayram organizasyonlarının neredeyse terk edilmiş hale gelen Kabash köyüne yeniden canlılık kazandırdığını söyledi.

 

Haberde ayrıca Arnavutluk Başpiskoposu Joan Pelushi’nin de Kurban Bayramı dolayısıyla yayımladığı mesajda “Sevinçte de zorlukta da her zaman birlikteyiz” ifadeleriyle bayram tebriğinde bulunduğu aktarıldı.

 

Öte yandan Tiran’daki “Dëshmorët e Kombit” Bulvarı’nda da binlerce kişi Kurban Bayramı namazı için bir araya geldi.

 

***

Pukë, Arnavutluk’un kuzeyinde yer alan küçük fakat tarihi ve doğal güzellikleriyle dikkat çeken bir dağ şehridir. İşkodra (Shkodër) bölgesine yakın konumda bulunur ve aynı adı taşıyan Pukë ilinin merkezidir.

 

 

* Rakımı yüksektir; dağlık ve serin iklimiyle bilinir.

* Nüfusu azdır, birçok kişi yıllar içinde Tiran veya yurt dışına göç etmiştir.

* Yoğun ormanları, gölleri ve temiz havasıyla Arnavutluk’un en sakin bölgelerinden biridir.

* Geleneksel “Geg” kültürünün etkisi güçlüdür.

 

 

Pukë çevresi tarih boyunca:

 

* İliryalılar,

* Roma,

* Osmanlı

    hakimiyetlerinde kaldı.

 

Osmanlı döneminde bölge hem Müslüman hem Katolik Arnavut topluluklarının birlikte yaşadığı yerlerden biri oldu. Bu yüzden bugün bile dini hoşgörü ve komşuluk kültürüyle anılır.

 

1967’de Enver Hoca’nın komünist rejimi Arnavutluk’u “dünyanın ilk ateist devleti” ilan ettiğinde:

 

* camiler,

* kiliseler,

* tekkeler kapatıldı veya yıkıldı. Kabash köyündeki caminin harabeye dönmesi de bu dönemin sonucudur.

 

 

Pukë çevresinde:

 

* Müslümanlar,

* Katolikler

    yüzyıllardır iç içe yaşar.

 

Bayramlarda ve düğünlerde karşılıklı ziyaret kültürü hâlâ güçlüdür. Bu nedenle Kabash’taki Kurban Bayramı namazına Katoliklerin de katılması bölgede çok doğal karşılanan bir durumdur.

 

 

Pukë özellikle doğa turizmi açısından dikkat çeker:

 

* yüksek dağlar,

* çam ormanları,

* yürüyüş rotaları,

* göller ve yaylalar.

 

Özellikle yazın serin havası nedeniyle Arnavutlar tarafından tercih edilir.

 

 

Bölgenin ekonomisi ağırlıklı olarak:

 

* hayvancılık,

* ormancılık,

* küçük tarım faaliyetleri,

* gurbetçi gelirlerine dayanır.

 

Göç nedeniyle birçok köy kısmen boşalmıştır.

 

Osmanlı ve Boşnak bağlantıları

 

Kuzey Arnavutluk’taki birçok şehir gibi Pukë de Osmanlı döneminde Balkan Müslüman kültürünün etkisini aldı. Bölgedeki aile yapısı, misafirperverlik ve dini gelenekler Bosna, Kosova ve Kuzey Makedonya’daki Müslüman topluluklarla benzerlik gösterir.