Arnavutluk Müslüman Toplumu’nda Vlora gerilimi

Arnavutluk Müslüman Toplumu (KMSH) bünyesinden edinilen bilgilere göre, Vlora Müftüsü Ardit Hoxhllaku, Vlora’nın 1492 yılına ilişkin tarihsel anlatıya dair rakamları gündeme getirmesinin ardından görevden alındı.

 

Süreç, Yahudi asıllı Vlora’lı doktor Ana Kohen’in, Vlora’nın geçmişte yüzde 90 oranında Yahudilerden, yalnızca yüzde 10 oranında Arnavutlardan oluştuğu yönündeki iddiasına Hoxhllaku’nun kamuoyu önünde cevap vermesiyle başladı.

 

Hoxhllaku, Osmanlı tahrir defterlerini kaynak göstererek bu iddianın tarihsel gerçeklerle örtüşmediğini savundu. 1506 yılına ait kayıtlarda 665 Hristiyan hane ve 97 Yahudi haneden söz edildiğini belirten Hoxhllaku, cemaat önünde tarihsel veriler üzerinden söz konusu istatistiksel anlatıyı sorguladı.

 

Ancak cemaat kaynaklarına göre, tarihsel rakamlar yalnızca gerilimi açığa çıkaran son kıvılcım oldu. İddialara göre Hoxhllaku ile KMSH Başkanı Bujar Spahiu arasında daha önce de görüş ayrılıkları yaşanmıştı.

 

Hoxhllaku’nun Filistin’de yaşananları açık biçimde “soykırım” olarak nitelendirdiği ve bir iftar programında KMSH Başkanı Spahiu’ya, kurumun Filistin konusunda sergilediği sessizlikle ilgili düşüncelerini doğrudan aktardığı öne sürüldü.

 

Görevden alma kararının ardından KMSH Başkan Yardımcısı Lauren Luli, Hoxhllaku’nun Vlora’da çalışmak için yeterli zamanı olmadığını ileri sürdü. Ancak cemaat kaynakları, Luli’nin Müslümanlara yönelik açıklamalarında Hoxhllaku’nun erken ve bilinçli bir şekilde görevden alındığını kabul ettiğini iddia ediyor.

 

 

Cemaat kaynakları, Hoxhllaku’nun görevden alınmasını Arnavutluk hükümeti tarafından uygulanan baskılar, İsrail Büyükelçiliği’nin talepleri, Filistin yanlısı protestolara verdiği destek ve Filistin konusunda yaptığı konuşmalarla da ilişkilendiriyor.

 

Bu iddialara göre olay, KMSH bünyesindeki bazı din görevlilerine yönelik daha geniş bir baskı sürecinin parçası. Başbakan Edi Rama ve bazı hükümet üyelerinin, özellikle din adamlarına yönelik doğrudan eleştirel bir dil kullandığı ileri sürülürken, bunun son örneklerinden biri olarak imam Bekir Halimi’nin “istenmeyen kişi” ilan edilmesi gösteriliyor.

 

 

Hoxhllaku’nun yerine Vlora Müftülüğü görevine Kliton Malaj getirildi.

 

Cemaat kaynakları Malaj’ı KMSH içerisindeki Lauren Luli’ye yakın bir isim olarak tanımlıyor. Malaj’ın geçmişte Luli’ye yakın çalıştığı ve “Dino Hoxha” Camii çevresinde yaşanan gerilimler sırasında onun korumalığını yaptığı da iddialar arasında.

 

Malaj’ın daha önce Tiran Müftülüğü bünyesinde cenaze hizmetlerini yönettiği, eşinin ise başkentteki medresede görevlendirildiği belirtiliyor.

 

Cemaat içerisindeki kaynaklara göre Malaj’ın Vlora’daki göreviyle ilgili temel beklenti ise şehirdeki dini çevreleri kontrol altında tutmak, protestolara destek vermemek, Filistin meselesini gündeme taşımamak ve cemaatle doğrudan karşı karşıya gelmekten kaçınmak.