Avni Engüllü

Her şey sanal âlemde başladı. Bir haber ilgimi çekti. Renklerin ilk oyununu görmeme sebep oldu. Sonra başka sayfaları keşfettim. Renkler daha da oynamaya başladı, Gadafi Hasipi'nin resimlerinde-fotograflarında.  Işık'ın gölge ile dansını sezinlemeye başladım.

Önce sanatçının adından konuya gireyim.
Bizde genelde adlar yanlış yazılır. (Amet=Ahmet, Sali=Salih, Asan=Hasan v.s.) Adının bir anlamı olmadığından kendi söz ediyor genç sanatçı. Ad Türkçe yazılımda Gaddafi'dir. El- Kaddafi'nin soyadının Makedonya'ya ithal edilmesiyle gelmiştir. El-Kaddafi adı Makedonya'da başkalarında da vardır. Duymuşumdur. Keşke hiç gelmeseydi. Ad olarak benimsenmesinde hata vardır. Resmen Türk düşmanıdır o. Yıllar boyunca açıklamalarında bunu belli eden bir kişiliksizdir! Muammar Ebu Minyar el-Kaddafi معمر القذافي 1969 yılından beri Libya lideridir. 1969'da Kral İdris'e karşı düzenlen darbeyi yönetmiş ve Libya Sosyalist Camahiriyesi'ni ilan etmiştir. Devrim komisyonu başkanı olarak diktatör güçlere sahip olmuştur. El-Kaddafi onun hangi soydan geldiğini gösterir. Bir şeyi ifade ettiğini bulamadım. Hatta aramakla zaman harcamama yazık oldu. Bana göre çok olumsuz bir siyasetçidir.
Soyadından bizim Gadafi'nin Batı Makedonyalı olduğu belli olur. Soyadlarına "i" ekinin oralarda rastlanması olağandır.
Gadafi'nin o yanları benim ilgimi çeken şey değildir.
Gadafi hakikaten değerli bir sanatçı. Sanat dünyasına girişi Vakkas Shtin takma adıyla gerçekleşiyor. Sizce Vakkas ne demektir? Kendisi Vakkas adını Peygamber Efendimizin Ashabından seçtiğini söylüyor. O zaman bana düşen, o ada biraz da açıklık getirmektir: Peygamberimiz (s.a.s.) ashabından on kişinin cennete gireceklerini müjdelemiştir. Bunlara "Aşere-i Mübeşşire" denir. Anlamı: "Cennetle müjdelenen on kişi" demektir. İsimleri de şunlardır: Hz. Ebû Bekir, Hz. Ömer, Hz. Osman, Hz. Ali, Talha, Zübeyir, Abdurrahman b. Avf,  Sa'd b. Ebi Vakkas, Said b. Zeyd, Ebû Ubeyde b. Cerrah. Vakkas, gördüğünüz gibi Müslümanlarda önemli ve güzel bir addır.  Açıklamasına gelince savaşçı demektir. Gadafi, kendine seçtiği sanat dalında gerçekten bir savaşçı. Dur durak bilmeyen bir savaşçı. Vakkas'ın ikinci anlamı okçudur. Arapçadır. Onun sanata hediye ettiği her şeyi birer ok! Ağır birer oktur. Her yere o ok, sanat anlayışının ağırlığıyla düşüyor. Vakkas, vakur anlamına da gelir. O da Arapçada ağırbaşlı demektir. O, ağır başlı biri olduğunu sanatıyla kanıtlıyor. Vakurun bir başka anlamı da temkinlidir O özelliğini bilemem. Kendisiyle henüz karşı karşıya gelmedik. Resimlerinden ve fotograflarından onun temkinli olup olmadığını çıkarmak zor! İletişimimizde adını ve soyadını resmen değiştirmek dileğini söylediğinde aklıma neyin geldiğini size yazayım: Her şeyin bir enerji yaydığı düşünülürse ağzımızdan çıkan sözlerin de muhakkak bir enerjisinin olduğu, belki de bu sebeple tesir ettiği sonucuna ulaşabiliriz. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur: "Çocuklarınıza güzel isimler koyun, zira mahşerde o isimlerle çağrılacaklar."
Ştin soyadına gelelim. İnternet yazılımındaki haliyle (Türkçede ş, ç ve daha bazı harfler hatalı görülür) SHTIN veya SSTIN size göre nedir? Onu da açıklayayım. Türklerde lakap olayı vardır. Vrapçişteli Türklerde durum aynıdır. Ştin, Hasipilerin lakap'ıdır. Gadafi Vrapçiştede Ştinler sülalesindendir.
"Adım Gadafi!  Sanat ve fotograf ortamında Vakkas Shtin olarak biliniyorum. 1978 Vrapçişte doğumluyum. İlköğretimi Vrapçişte'de, Liseyi, Gostivar'da bitirdim. Ohri'de Gümrük İşletme Üniversitesi'ne kaydımı yaptım. Öğrenciliğim hala devam ediyor. Nöropsikiyatri Kliniğinde hasta bakıcıyım." Diyerek anlattı kendini.  Kendini anlattığından çok başka bir değer vardı onda.
Resimlerini-fotograflarını ilk gördüğümde, çocukluğuma kadar uzandım: Babamın aldığı silindir şeklinde uzun mukavva bir kutuya yerleştirilmiş, uzunca üç ayna ve renkli cam parçaları vardı oyuncağın içinde. Bir yanında bir delik, diğer yanında beyaz renkte bir cam parçası vardı. Beyaz camlı tarafı ışığa tutup, sağlı sollu döndürünce içerde çok yanlı simetrik bir resim oluşurdu. Onlar insana rahatlık verirdi. Tabii biz çocukların sevdikleri oyuncaktı. Üstelik ucuzdu. Herkes alabilirdi.
Vakkas'ın simetrik resimlerinde çocukluğumda gördüğüm tatlı bir hava vardı. Bir farkla ondaki simetri bir tarafın öbür tarafa yansımasıydı. Onun anlatımına göre, her şeyin çifti vardır. Sunulan resimlerini, fotograflarını gördüm. Tabii hepsini değil! Herhalde onun başka eserleri de vardır.
Hemen anlaşalım. Sanat eğitimi yok! Kendi anlayışıyla yetişen bir kişidir. Eserlerinde renklerin konuşmasıyla doğan bir anlayışın etkisiyle kendini sanata vermiş.
Gencimizin sanat anlayışına gelince onun anlattıkları şunlardır:
"Nedenini bilmiyorum, ama her şeyin çift olduğunu kabul ediyorum.
Altı yıl önce ilk olarak dijital telefonla fotograf çekmeye başladım. Bunun sebebi,  nesnelere ışığın yansıdığında, onlardan oluşan gölgelerin ilgimi çekmesini görmemdi. Bu beni çok etkiledi. Çalışmıyordum. Babamdan fotograf makinesi almasını istedim. (Bizim oyuncağa kıyasla pahalı bir oyuncak seçmiş!) Çocuklar gibi sevinçliydim... Fotograf makinem oldu! Işıklar beni benden almıştı Başka dünyalara taşıyordular. Işıkla gölgeyi takip edip, onların birlikteliğine hayran oluyordum. İlk başlarda gördüğüm büyülü dansın fotografını çekmekten korku duyuyordum. Sonra korkuyu yendim ve bundan zevkli bir şeyin olmadığını anladım. İnsanın yaşadığı anlardan değerli bir şeyin olmadığını anladım. O anın şahidi olmaya başladım.
Her şey bu yılın Ağustos ayına kadardı...
Ağustos'ta Novi Sad'a bir müzik festivaline gittim. Her ne olduysa ondan sonra oldu.
Yeni bir olgunun farkına vardım: benim yaşadığım coğrafyanın yatay dinamiği, üzerinde yürüdüğümünse dikey  dinamiği vardı!
Oradaki derin, yavaş ve geniş yansıma, beni çok etkiledi. Yansımanın, yaratılışın bir parçası olduğunu anladım. Bu gördüğüm, ışığın gölge ile dansıydı!"
Onunla olan bir yazışmamız şöyle geçti:
" Bana iki eserini gönder. Biri en çok beğendiğin olacak, diğeri en az beğendiğin! " Dedim.
Kabul edeceksiniz, sanatla uğraşana verilen en zor ödevdir. Bana da kimse "en çok sevdiğin şiirinle en az sevdiğin şiirini gönder" derse, zorluk yaşardım. Kararsız kalırdım. O da öyleydi. Kararsızdı. Üsteledim. Benim zorlamama katlanarak iki tanesini gönderdi. Ama genelde en çok sevdiği hangisinin olduğunu söyleyemez haldeydi. Haklıydı. Yaratan, bir elimize beş parmak vermiş. Hepsi aynı büyüklükte değildir! Ama onlar sevdiğimiz parmaklarımızdır!
Onun şimdiye kadar oluşturduğu eserleri birbirinden farklıdır. Hepsi, onun sanat anlayışını yansıtmakla özel bir anlayışın göstergesi olmaktadır.