Avni Engüllü

Aralık ve Arap gecesi

    Aralık ayının son yazısı bu!
    Ben size bir soru sorayım: Aralık nasıl aralık olmuş? Ama da büyük soru!
Hemen kelimenin yapılışına gidelim: ara-lık... Basit bir konu kasımla ocak ayının arasında olduğundan Ara'dan türetilmiş Türkçe bir sözlük. Aralık denmiş.
Türkçe yazdığıma göre bütün yazımı anlamınız gerekir! Bütün sene içinde yapamadıklarımızın hepsi o aralığa sığdırılır. Tören olsun, yıldönümü olsun vb vb... Ben de aynısını yaptım. Ama benim onu yapmamda bir kasıt vardı. Bizim hatırlamamız gerekenleri, hatırlamamızı bekledim. Baktım ki hatırlamadık, hatırlatayım dedim...   
Aralıkla Arap gecesinin ne bağlantısı var? Diyeceksiniz. Var diyorum. Görmüyor musunuz? Her ikisi "a" ile başlıyorlar...
    Tabii bu işin şakasıdır. O zaman işin ciddi tarafına geleyim: Türk Tiyatrosu  60'cı kuruluş yıl dönümü (yıl dönemi değil) dolayısıyla 11 Aralık 2010 yılında Cumartesi akşamı saat 19.30'da, Roland Schimmelpfennig'in yazdığı 'Arap Gecesi' adlı oyunun galası gerçekleşti.  ( bir Türkün oyununa mı yer verilecekti! Tiyatromuzun Alman tiyatrosu!) Zira Roland Schimmelpfennig, (d. 19 Eylül 1967 - Göttingen, Almanya), eserleri Almanya'da sıkça sahnelenen güncel oyun yazarıdır. Oyunları 40'tan fazla ülkede yayınlanmıştır. Size sorayım: neden 41. ülke Makedonya olmasın? Zaten deneyin her türlüsü bizim ülkede yapılır ve özellikle Türkler deneyi konusudur!
    Bu oyunun gerçekleştirenleri de anayım:
Yöneten: Slobodan Unkovski (en ünlü Türk yönetmen)
Türkçesi: Gül Benövenli (en iyi Makedon çevirmeni)
Sahne tasarımı: Aleksandar Noşpal (burası yorumsuz kalsın...)
Kostüm tasarımı: Aleksandar Noşpal (başka Türk yokmuş gibi aynı Türk'te görevler tekrarlanmış...)
Yardımcı yönetmen: Aleksandra  Kardalevska (bakın bunun bari soyadı Türkçeye kokuyor...)
Reji asistanı: Bilyana  Radinoska (bu da Türkler arasından seçiememiş...) Bunu Elyesa Kaso rahatlıkla yapabilirdi!
Oynayanlar: Hans Lomeier: Taner Süleyman - Osman Ali, Fatima Mansur: Nesrin Tair - Zübeyde Selimovska, Franziska Dehke: Suzan Akbelge (Şu anda en çok saydığım oyuncudur kendi tiyatro anlayışıma göre... Kimse kızsın diye demedim.) - Bilyana Yovanovska, Kalil : Selpin Kerim - Neat Ali, Peter Karpati : Erman Şaban - Aksel Mehmet...
Zira söz konusu oyuna cam üfleme ustası, macuncu, kınacı, pamuk şekerci, turşucu, kestaneci, salepçi, şerbetçi, baloncu, midye dolmacı, dönerci ve manavla süslü sokakta Bedevi korosu da eğlenceye renk kattı.
Abduş Hüseyin'in anlattıklarına göre, Lilyana Çalovska ve Kemal Seyfullah'la yaptıkları görüşmede, Azınlıklar Tiyatrosu'nun kurulmasına değin kararname hakkında bilgi vermişler. Bu kararnameden sonra yapılacak ilk iş, Tiyatroya gereken aktör ekibi ve diğer elemanların temin edilmesi olduğuna dikkat çekilmiş. 11 Mart 1950 yılında, (Abduş Hüseyini yetiştim. Radyoda bir yayında da bu hatayı yaptı: kuruluş tarihi olarak 11 Aralık yerine 11 Mart dedi...)
Yazdıklarımın hepsi derme çatma bilgiler. Siz bunlara hayal ürünü de diyebilirsiniz.
Makedonya'da bendenizi haberle besleyen 18 cinim var... Onların aktarmaları bazen beni aldatıyor. Bazen hepsinin bana ilettiklerini sıralamam gerekiyor. : "Üsküp'te: Kıratova keli, Kumanova yeli ve Üskübün dili meşhurdur"...
Gelen birçok iletiden sadece birine yer verebilirim yazımın sonunda: Beraberce okuyalım:
"Avni Bey, Türk halkını temsil etme haklarına soyunanlar ve Türkleri seçim kampanyalarında kullananlar, sadece kendi koltuklarını koruyabilmekte güçlerini, başka mekânlarda ve alanlarda harcamak istemiyorlar.
"Makedonya'da Türklerin durumunun bu aşamada olması başkalarının suçudur. Böyle bir ifadeye halen inananlar var mı acaba?
Makedonya Türkleri, güçlü ve büyük Türk milletinin ayrılmaz bir parçası olduklarını unutarak, çoğu fare deliklerine saklanarak yaşamlarını yürütüyorlar.
Ayıp. Hepimize ayıp.
11 Aralık akşamı Arnavut Tiyatro binasında, böylesine bir ayıbın seyircisiydim.
Türk Tiyatrosu, kendi binasında şimdi kiracı durumunda... 60. yıl dönümünü, Makedonya Cumhuriyeti hükümetinin kültür bakanının katılmamasıyla kutluyordu.
Ah, babma şey anam, neler yaptınız neler yapıyorlar."
Gelen bir başka ileti ise kiracı olmadıklarına dairdi... Aydınların bazılarının uydurmasıymış!
     Son üç cümleyi anlayamadım... Siz anladınız mı? (Henüz bitmedi. Arkası bir başka gün!)



ZAMAN MAKEDONYA, Sayı: 755, 29 Aralık 2010 - 04 Ocak 2011, Üsküp