Balkanlarda Türk Müziği

Balkanlarda Türk Müziği


      Derneğimiz 10 Ağustos 1995 tarihinde Türk müziğine hizmet etmek amacıyla aile üyelerimizin girişimiyle kurulmuştur.

      Derneğimizin adını ise Dr. Hüseyin Sadettin Arel'in "UTOPYA" yazısından etkilenerek "TÜRK MÜZİĞİ KONSERVATUARI" derneği olarak adlandırdık. Arel'in evinde Türk Müziği ses sistemi ve Türk Müziğine dair her konular müzisyenler, müzikologlar ve bilim adamları tarafından tartışıldığını her müziksever bilmektedir.

       Kısaca Arel'in "UTOPYA" yazısından söz edeyim size: Bir gün Arel bir vapur yolculuğuna çıkar. Türkiye'den çok uzaklarda bir devlette vapur sahile güverteye çekilerek birkaç saat mola verilir. Arel de oradaki şehrin sokaklarında gezerken kulağına Türk Müziği sesleri gelir. Sesin geldiği yöne yürür ve ne baksın güzel bir binanın kapısında "TÜRK MÜZİĞİ KONSERVATUARI" yazmaktadır. İçeri girerek Konservatuar müdürüyle tanışır. Herkes Türkçe konuşuyor. Türkiye'den müzisyenler orda musiki çalışmalarını yapmaktalar. Müdür, Konservatuarın çalışmaları hakkında Areli bilgilendirmek için çalışma odalarını, salonları gezdirir. Bir yandan Türk Sanat ve Halk müziği çalışmaları, diğer yandan çok sesli Türk müziği, Türkçe operalar, operetler, türlü boyutlarda geliştirilmiş Türk müziği sazları ve daha neler neler görüyor. Areli'in "UTOPYA" yazısını okuyanlar acaba o ülke "Kıbrıs mi yoksa Endülüs mü?" Arele sorarlar. Arel'in cevabı ise; "Hayır o ülke "UTOPYA" der.
      Ben de "BAY" dergimizde uzun uzadıya bir yazı yazarak hayır o ülke "UTOPYA" değil KOSOVA'dır dedim. Kosova Radysonunda 1951 yılından beri sekiz kişilik Türk Sanat Müziği orkestrası (kadrolu) çalışmalarını yapmaktadır. Radyonun REVİ orkestrasıyla Türkçe melodiler, çocuk orkestrasıyla Türkçe çocuk şarkıları ve bir de Kosova Senfoni Orkestrasıyla da opera tarzında Türkçe eserler söylenip radyo ve televizyon programlarında yayınlanmıştır.
    Türkiye dışında yaşayan en küçük (tahminlere göre 30.000 kadar) bir Türk topluluğu olmamıza rağmen müzikte, yazında, resim ve tiyatro sanatlarındaki başarılarımız herkesin ilgisini çekmektedir.
       Balkan Türk Müziği çalışmalarımıza ve çok sesli Türk müziğine uygun tanbur, bağlama, cümbüş, tar, kemençe sazlarının birleşmesiyle oluşturduğum "nuşi tanbur" sazımız da vardır.
          Övünmek Allaha mahsustur. Türk müziği çalışmalarımızı yaparak Türkiye'nin yapamadığını biz yaptık. Bilinen ve bilinmeyen Rumeli türkülerini bir araya getirerek 1988 yılında kitap halinde Priştinedeki TAN yayınlarında yayınladık. Türkiyede ise aynı kitab 1996 yılında SAY yayınlarında yayınlandı. Bazı Rumeli türkülerinin Türk sanat müziğine, bazılarının da Türk Halk müziğine benzedigi söylenmektedir. Ama Rumeli türküleri daha dıkkatlı bir şekilde incelendiğinde konu, makam, form ve usul oluşumunda kendine has bir çizgisinin olduğunu görüyoruz. Dolayısıyla Rumeli türküleri Türk müziğinin saygın bir yerinde bulunmaktadır.
        Tanburi Refir Fersan'ın dediğine göre "taklidin başladığı yerde sanat biter".  Bu nedenden dolayı Türkiyede yapılan Türk müziginin taklidini değil, bizi biz eden Balkan Türk Müziği çalışmalarımızı yapmaktayız. Bu nedenden dolayı Türkiye'de yapılan Türk müziği çalışmalarına kıyasen Balkan Türk Müziğinin özellikleri nedir sorusu ortaya çıkmaktadır. Bu vesileyle müzikseverlere açıklamalarda bulunmak üzere Balkan Türk Müziğinin özelliklerini sayıyoruz:
 
 1. 1988 yılında  RUMELI TÜRKÜLERİ  ve 2010 yılında yayımlanan BALKAN SESLERİ  kitaplarımın önsözlerinde söyle yazmışımdır; Yaptığımız müziği çalışmalarımız Türk Sanat ve Halk müziği temelleri üzerinde Rumeli türkülerinin devamı olarak yeni bir biçimde Balkan Türk Müziğini meydana getirmeliyiz. Çalışmalarımız 1974 yılından bugüne kadar bu yönde devam etmektedir.
 2. Türkiye'de yapılan müziğin  70%'i hüzün ve kadını konu ediyor deniliyorsa Balkan Türk müziğinin 70%'i ise neşe, mutluluk, huzur, canlılık ve biraz da ince bir mizahtan oluşmaktadır. Tabii ki kadın ve hüzüne de yer vermekteyiz. Ayrıca Türkiye'ye yapılan göç konusunu da bestelerimizde işlemekteyiz.
3. Balkanlarda yaşayan Türk Halkının karşılaştığı sorunları dile getirmekteyiz.
4. Balkanlarda yaşayan Türk Halkının yaşadığı gerçek olaylar notalarla bestelerimize yansıtmaktayız.
           5. Türk müziğinde olmayan ama Balkanlarda yaşayan Halkların çok renkli müziklerinden yararlanarak bazı motif ve renkleri Balkan Türk müziğimize katmaktayız.
           6. Sanat müziği formundaki bestelerimizde yazın dilini, oysa Halk müziği formundaki bestelerimizde halk dilimizi kullanmaktayız.
           7. Türk müziğinin makam ve usul zenginliğinden yararlanarak  kimi bestelerimizde birkaç makamı ve birkaç usulü kullanmaktayız.
           8. Dinleyicinin, seyircinin karşısına daha ayan bir tablo sergilemek için eserin saz bölümlerinde eserle alakalı sözler konuşulur.
           9. Düet (kadın-erkek) olarak söylenen bestelerimizde kadın-erkek birbirine sözler atışarak aşklarını ifade ederler.
          10. Doğaçlama saz eserlerimizde, sözlerle anlatamadığımız duygularımızı seslerle anlatmaktayız. Çünkü sözlerin  çıkamadığı yüksekliklere sesler  çıkabiliyormuş denilmektedir.
         11. Türk müziğindeki eserlerde birbirine benzeyen motiflerden uzak durarak kalıplanmış formlardan, konulardan dışarı çıkarak, yenilikler peşindeyiz.
           12. Yaşadığımız çağımızı, günümüzün olaylarını, aşklarını ve gençlerimizin konuşma ve düşünce tarzlarını göz önünde bulundurmaktayız.
          Yeni besteleri  besteleyen ve yeni derlemelerle  çalışmalarını yapan arkadaşlarla beraber, Balkan Türk Müziğimizi hak ettiği yere ulaştıracağımıza inanmaktayız. Hepimizin tek amacı Balkanlardaki  Halklarla en iyi bir bicimde yasayan ve uyum sağlayan Türk halkının var oluşunu yansıtmaktır.
            Yukarıda saydığımız Balkan Türk Müziği özelliklerimizde başarılı olmamız için Türk müziğinin her türünü iyi bilmek gerekmektedir.
 
          Eğer Toplumumuzdan, Devletimizden, Türk müziği severlerinden ve Türkiye Devletinden, Balkan Türk Müziği çalışmalarımıza destek verilirse, hiç şüphesiz ki  Balkan Türk Müziği evrensel müzikte de belli bir seviyeye ulaşabilir.
En kısa çizgilerle  Balkan Türk Müziği çalışmalarımızın özelliklerini anlatmaya çalıştım. O sebepten bu geceden itibaren derneğimizin adında da  değişiklik yapmaktayız. Şimdiye kadar adlandırdığımız; TURK MÜZİĞİ KONSERVATUARI - Derneği yerine, derneğimizin yeni adi BALKAN TÜRK MÜZİĞİ - Derneği olacaktır. Hepimize hayırlı, uğurlu olsun, inşallah.
            Derneğimizin yeni binası bu geceden itibaren BAYRAKLI (Mehmet Pasa) camii karşısında  bulunmaktadır.
Adresimiz: BALKAN TURK MUZIDI - DERNEGI
                   Bayrakli cad. No-52
                   Prizren/KOSOVA
 
E-mail: [email protected]
 
                                    ORDA BIR EV VAR UZAKTA
                                     BALKANLARDA, KOSOVADA, PRIZRENDE
                                     O EV BIZIM EVIMIZDIR
                                     GITMESEKTE, GÖRMESEKTE
                                     O EV BIZIM EVIMIZDIR.
 
Herkese saygı ve selamlar gönderirken, çalışmalarımız hakkında  düşüncelerinizi bekliyoruz.
 
BALKAN  TÜRK  MÜZİĞİ
Derneği
BAŞKAN
Aluş  NUŞ