Balkanların Hanımefendisi Samiha Ayverdi Ölüm Yıldönümünde Anıldı

Priştine Yunus Emre Türk Kültür Merkezi, ölümünün 20. yılında kadın yazarlarımızdan Samiha Ayverdi‘nin anısına bir panel düzenledi. Panele, Prof. Dr. Kâzım Yetiş, Yrd. Doç. Dr. Mehmet Samsakçı  ve Eyüp Salih konuşmacı olarak katıldı.

Programın başında,1905  yılı İstanbul doğumlu yazar Sâmiha Ayverdi'nin hayatını anlatan kısa bir belgesel sunuldu. Ardından ise konuşmacılar, Samiha Ayverdi'nin hayatı, edebi kişiliği, eserleri konusunda konuşmalar yaptı.

İlk konuşmacı olarak söz alan Ohri'den Eyüp Salih, Samiha Ayverdi'nin eserlerinin adeta bir panoramasını çizdi. 

Eyüp Salih, kendisini göremediğini, ama eserlerinden çok iyi tanıdığını söyledi.

Salih, "Samiha Ayverdi'nin eserlerinde tarih meraklıları için tarih var. Yaşadığı ve ondan önceki dönemlere ait Osmanlıdaki yaşam var, hatta İstanbul'u o kadar güzel tarif eder, Rumeli topraklarından söz eder. Rumelinin kaybedilişinin acısını her zaman hissetmiş, yüreğinde hissetmiş ve bunu eserlerinde anlatmaya çalışmıştır. Makedonya'dan ve diğer yerlerden göç edenlerle görüşme imkanı bulmuş ve çektikleri ızdırabı kendisinde hissetmiş. İşte bu vesileyle Samiha Ayverdi bir Rumeli sevdalısıdır. Rumeliyi çok sevmiş ve ilginç şeyleri anlatmıştır.
Samiha Ayverdi yalnız bir yazar değil, romanlarından para kazanan bir yazar değil. Yazdığı kitaplar eğitici anlam taşımaktadır. Bu eğitme boyutu da tasavvufi boyuttur. Yani Samiha Ayverdi insani ilişkileri romanlarında anlatırken onların arasında geçen konuşmalarla ustaca okuyucuyu elinden tutup o zamanları bir manzara çizerek anlatmaktadır" dedi.

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Samsakçı  da Samiha Ayverdi'nin İstanbul ve Rumeli arasında bir köprüyü oluşturduğunu belirterek konuşmasına şu sözlerle devam etti:

"Samiha Hanımın çok enteresan, çok kuşatıcı ve vazgeçilmez Rumeli tespitleri vardır. Türk Edebiyatında ve Türk düşüncesinde Rumeliyi en iyi aktarmaktan ve öğretmekten öte en iyi hissettiren yazarlarımızdan biridir. Samiha Ayverdi'nin en derin ve en geniş manasında estetik bir mütefekkir yazar olduğu kanaatindeyim. Samiha Ayverdi eserlerinde Rumeliyi daima önemsemiştir. İstanbul'dan eserlerinde söz ederken Ayverdi daima Rumeliyi de ele almaktadır. 

Mehmet Samsakçı, Samiha Ayverdi'nin eşsiz bir İstanbul Türkçesiyle eserlerini yazdığını, Türkçesinin neredeyse şakıyan bir Türkçe, musiki haline gelmiş bir Türkçe olduğunu söyledi.
Samsakçı, Samijha Ayverdi'nin Rumelinin veya Osmanlının kuvvetli devirlerini anlatıp bırakmadığını, bütün olanın peşinde olduğunu vurguladı. 

Prof. Dr. Kâzım Yetiş, Samiha Ayverdi'nin metod olarak, anlayış olarak, meselelere yaklaşım olarak bizi bize göre değerlendirdiğini, yine Batıdan hareket edildiğini ama esas bizim ölçülerimizi bize göre değerlendirdiğini ve bunu yaparken öncelikle bizim tarihimizi kültürümüzü medeniyetimizi yorumlarken daima hareket noktasının yine kendi meselelerimiz olduğunu söyledi.

Yetiş, "Samiha Ayverdi, romanlarında ve diğer eserlerinde bizim kültürümüzü, inanışımızın yaşanış şekillerin örneklerini vermiştir. Romanlarında bu değerlere yer vermişken, hikayelerinde çevresinde yaşanmış olan olayları işlemiştir" değerlendirmesinde bulundu. 

Konuşmacı Kazım Yetiş, Samiha'nın düşünce dünyasında Balkanların  yerinin çok önemli olduğunu belirterek, bu sebepten  bu panele Balkanların Hanımefendisi  adının verildiğini de ifade etti.
Konuşmalar ardından panele katılanlar, Samiha Ayverdi'yle ilgili görüşlerini açıkladılar ve soru yaptılar.