Banjska Saldırısının Üzerinden Üç Yıl Geçti

Zveçan Belediyesi'ne bağlı Banjska köyünde 24 Eylül 2023'te Kosova Polisi’ne yönelik düzenlenen silahlı saldırının üzerinden üç yıl geçti. Saldırıda Kosova Polisi Başçavuşu Afrim Bunjaku hayatını kaybederken, polis memuru Alban Rashiti yaralandı.

Olay, Banjska köyünün girişine plakası bulunmayan iki kamyonun yerleştirilerek köprü üzerinden geçişin engellenmesiyle başladı. Bariyeri fark eden polis devriyesinin üsse haber vermesinin ardından olay yerine giden ekipler arasında Afrim Bunjaku da yer aldı. Bunjaku, görev sırasında saldırganların açtığı ateş sonucu hayatını kaybetti.

Saldırının ardından dönemin Başbakanı Albin Kurti Güvenlik Kurulu’nu toplayarak, Brnjak ve Jarinje sınır kapıları da geçici olarak kapatıldı. Kosova Polisi, çatışmalar sırasında üç saldırganın öldürüldüğünü ve üç kişinin de gözaltına alındığını açıkladı. Saldırganların Banjska Manastırı ve çevresini mevzilenmek ve polise ateş açmak amacıyla kullandığı bildirildi.

Dönemin İçişleri Bakanı Xhelal Sveçla, olayın ardından bölgede çok sayıda silah ve askeri ekipmanın ele geçirildiğini açıkladı. Yetkililer, ele geçirilen silah ve teçhizatın çok daha fazla sayıda saldırganı donatabilecek miktarda olduğunu bildirdi.

Kosova makamları saldırının arkasında Milan Radoiçiç'in bulunduğunu ve grubun Belgrad tarafından siyasi, mali ve lojistik olarak desteklendiğini savundu. Radoiçiç ise 29 Eylül 2023'te saldırının sorumluluğunu üstlendi. Hakkında daha sonra Interpol tarafından kırmızı bülten çıkarıldığı bildirildi; Radoiçiç halen Sırbistan'da bulunuyor.

Saldırı, ABD'nin yanı sıra Birleşmiş Milletler Kosova Misyonu (UNMIK), AGİT, KFOR, EULEX, Almanya, İngiltere, İtalya, Avrupa Birliği Ofisi, Avusturya, Hırvatistan, Türkiye ve çok sayıda Avrupa ülkesi tarafından kınandı. Saldırının ardından 25 Eylül 2023 Kosova'da ulusal yas günü ilan edildi. Dönemin Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani, Afrim Bunjaku'ya ölümünün ardından “Ulusun Kahramanı” unvanını verdi. Bunjaku, devlet töreniyle toprağa verildi.

Kosova Meclisi 28 Eylül 2023'te Banjska saldırısını kınayan bir karar kabul ederken, Avrupa Parlamentosu da 19 Ekim 2023'te saldırıyı kınayan bir karar aldı.

Kosova Özel Savcılığı, Banjska olayıyla bağlantılı soruşturmayı sürdürürken, 11 Eylül 2024'te Milan Radoiçiç ve 44 kişi hakkında iddianame hazırladı. Sanıklar, terörizmle bağlantılı anayasal düzen ve Kosova'nın güvenliğine karşı suçlar ile terörün finansmanı ve kara para aklama gibi suçlarla itham ediliyor.

Banjska saldırısına ilişkin hazırlanan iddianame, Kosova'da ve uluslararası çevrelerde olumlu karşılandı.

Öte yandan, bu yıl Nisan ayında Priştine Temel Mahkemesi, Banjskë saldırısıyla ilgili davada Blagoje Spasojeviç ve Vladimir Toliç'i müebbet hapis, Duşan Maksimoviç'i ise 30 yıl hapis cezasına çarptırdı.

Mahkemenin gerekçeli kararında olay, organize, silahlı ve üyeleri arasında belirlenmiş roller bulunan bir grubun eylemi olarak tanımlandı. Sanıkların sorumluluğunun ise olaya katılımlarını ortaya koyan delillere dayandırıldığı belirtildi.

Üç hükümlü, Banjska davasında suçlanan toplam 42 kişi arasında yer alıyor. Sanıklar arasında saldırının sorumluluğunu üstlenen ve Belgrad'da sorgulandıktan sonra serbest bırakılan Milan Radoiçiç de bulunuyor.

Kosova makamları, saldırının amacının ülkenin kuzeyini ilhak etmek olduğunu savunurken, olayın sorumlularının adalet önüne çıkarılması ve Sırbistan'ın saldırıyla ilgili sorumluluğunun belirlenmesi çağrıları da devam ediyor.