Batı Balkanlar Yolsuzluk Batağında

Gallup House tarafından dün gerçekleştirilen bir toplantıda Batı Balkanlar'da yolsuzluğun giderek akıllara daha çok yerleştiğine ve bu durumun hem özel hem de kamu sektöründe de geçerli olduğuna dikkat çekildi. Hükemette Yolsuzluk algısında %84 ile ilk sırada Kosova yer alıyor.

Avrupa Balkanlar Fonu'nun işbirliği ile hazırlanan etkinlikte bölgenin yönetimi, yolsuzluk ve siyasi güvenilirliğini ele alan konuşmacıların yanı sıra Gallup'un 2009 Balkan Gözlemi araştırma sonuçlarına da dikkat çekildi.

Geçen yıl eylülde yapılan anket Balkanlar'ın üçte ikisinin devlet dairelerinde ve özel sektörde yolsuzluğun "yaygınlaştığını" ve "her yana sindiğini" düşündüğüne işaret ediyor.

Özel sektörde yolsuzluk algısı yüzde 92 ile Hırvatistan'da en yüksek değere ulaşıyor. Bunu yüzde 91 ile Sırbistan, yüzde 90 ile Bosna-Hersek takip ediyor. 2006'dan bu yana rakamların yalnızca Arnavutluk ve Makedonya'da düştüğüne dikkat çekiliyor.

Hükümette yolsuzluk algısı ise yüzde 84 ile en fazla Kosova'da görülüyor. Bosna-Hersek yüzde 81 ile takip ederken Karadağ'da yüzde 49'a indiği belirtiliyor.

Bosna-Hersek'te ve Kosova'da deneklerin dörtte biri günlük yaşamda bizzat kendilerinin organize suçlara maruz kaldıklarını dile getiriyor. Arnavutların yarısından çoğu geçen yıl kişisel sorunlarını çözebilmek için ya hediye ya da rüşvet teklifinde bulunduklarını itiraf ediyor. Bu oran Hırvatlar arasında yüzde 8.

Gallup-Avrupa Müdürü  Robert Manchin halkın hükümete ve yargıya duyduğu güvenin derecesinin kendi sağlık ve huzuru üzerinde son derece önemli rol oynadığına dikkat çekiyor. Manchin ayrıca siyasetçilerine güvenen halkların maddi düzeyleri ne olursa olsun ekonomik krizden daha az etkilendiğini ileri sürüyor.

Uluslararası  ve Güvenlik İlişkileri Alman Enstitüsü'nde (SWP) görevli araştırmacı  Dušan Reljić, Balkanlarda 1991 ve 2001 dönemindeki "hukuksuzluğa" dikkat çekerek bu dönemde şiddet ve suçların arttığını ve "yasak ekonomi" adıyla bilinen yeni bir sektör yarattığını kaydediyor.

Bu dönem aynı  zamanda eski Yugoslavya'ya ekonomik ambargonun uygulandığı  bir dönem olurken bugün birçokları aynı yaptırımların son derece kısır sonuçlar doğurduğunu düşünüyor. Avrupa Birliği (AB) ambargonun uygulanması için eşgüdümlü çalışmalara ve izlemeye sürecine katılmıştı.

AB'nin itibarı  lekeleniyor mu?

Reljić Batı Balkan ülkelerinin kendi toplumlarının aklanmasında AB'nin şartlılık durumunu kullanmasının önemli bir etmen olduğuna inanıyor. Ancak Reljić bazı üye devletlerin bölge ile bütünleşme konusunu aceleye getirmediklerini ve bunun şartlılık durumuna uyuma dayalı üyeliğin daha geçerli olacağı uyarısında bulunuyor.

"Eğer ülkeler ve siyasi elit özellikle Batı Balkanlar'da üyelik vaadinin itibar kaybettiğine inanırlarsa bu toplumların motivasyonunu kötü yönde etkiler."

Reljić ayrıca Kosova'nın doğum oranındaki hızlı artış, işsizlik ve genç nüfus için iş bulma programlarının yeterli olmaması gibi nedenlerle sorunlu bir bölge olduğuna dikkat çekiyor. (euroactive)