Belgrad'ta Višegrad yakınlarındaki bir otelin (eski kamp) tanıtılması kınandı

(Haber düzenleme ve değerlendirme: M.Tevfik Yücesoy)

Bosna Hersek İslam Birliği (Riyaset) Belgrad’daki bir turizm fuarında Višegrad yakınlarındaki Vilina Vlas otelinin tanıtılmasını en sert şekilde kınadı.

Açıklamada, söz konusu otelin Bosna-Hersek’e yönelik saldırı döneminde Boşnak kız çocukları ve kadınların sistematik biçimde alıkonulduğu ve tecavüze uğradığı bir kamp olarak kullanıldığı hatırlatıldı.

– Böyle bir yerin, yaşananlara dair hiçbir bağlam, kabul ve mağdurlara saygı gösterilmeksizin tanıtılması; derin bir ahlaki çöküşü ve Boşnaklara karşı işlenen soykırım ve diğer suçların inkârı, relativize edilmesi ve normalleştirilmesi yönündeki daha geniş bir pratiğin parçasını temsil etmektedir. Acı mekânları, orada yaşanan gerçekler dile getirilmeden turistik cazibe merkezi olarak sunulamaz ve sunulmamalıdır – denildi.

Açıklamada, kadın ve kız çocuklarının sistematik biçimde hapsedilmesi, tecavüze uğraması, aşağılanması ve zorla hamile bırakılmasının, modern Avrupa’da tarihsel bir benzeri olmayan bir suç olduğu vurgulandı.

– Bu uygulama; Boşnak halkının onurunu yok etmeyi, aile yapısını parçalamayı ve biyolojik sürekliliğini hedef alan organize bir politikanın parçasıydı. Bu suçlar, hayatta kalanlar, aileleri ve toplumun tamamı üzerinde kalıcı yaralar bırakmıştır – ifadeleri kullanıldı.

Riyaset, savaşın hemen ardından cinsel şiddet mağdurlarına destek verdiğini ve onların onur, tanınma ve adalet mücadelesinde yanlarında olduğunu da hatırlattı.

– Mağdur derneklerine desteğimiz bugün de sürmektedir. İyileşme ve toplumsal olarak yaşananların kabulü süreci henüz tamamlanmamıştır. Riyaset, mağdurların hangi travmalardan geçtiğini en iyi bilen kesimdir ve onların gerçeğinin asla bastırılmaması gerektiğinin farkındadır. Fuar organizatörlerini ve yetkili kurumları bu kararı acilen gözden geçirmeye ve mağdurlara asgari saygı göstermeye çağırıyoruz. Geçmişle yüzleşmek, onu örtbas etmek değil; bölgede gerçek barış ve istikrarın tek yoludur – denildi.

BH İslam Birliği, her mağdur için hakikat, adalet ve onur ilkesine bağlılığını yineledi ve hayatta kalanlarla dayanışmasının kalıcı ve tartışılmaz olduğunu vurguladı.

*Değerlendirme:*

Bu mesele yalnızca bir otelin tanıtımı değil; hafıza, vicdan ve toplumsal sorumluluk meselesidir. Savaş döneminde ağır insan hakları ihlallerinin yaşandığı bir mekânın, hiçbir tarihsel bağlam sunulmadan “turistik destinasyon” olarak pazarlanması; mağdurların acısını yok saymak anlamına gelir. Bu durum, bölgede zaten kırılgan olan güven ve birlikte yaşama kültürüne zarar verir.

Geçmişle yüzleşmek, suçları inkâr etmek ya da üzerini örtmekle değil; hakikati kabul etmek, mağdurların onurunu korumak ve kolektif hafızayı diri tutmakla mümkündür. Avrupa’nın birçok ülkesinde acı mekânları ya anma alanına dönüştürülmüş ya da tarihsel gerçekliği açıkça belirtilerek korunmuştur. Aynı duyarlılık Balkanlar için de geçerli olmalıdır.

Toplumsal barış; ekonomik kazanç ya da turizm geliri üzerinden değil, adalet ve empati zemini üzerinde inşa edilir. Aksi hâlde normalleştirilen her unutma girişimi, yeni kırılmaların zeminini hazırlar. Bu nedenle, söz konusu kararın yeniden değerlendirilmesi; yalnızca mağdurlara saygı değil, aynı zamanda bölgenin geleceği adına da ahlaki bir zorunluluktur.