Belgrat BM'ye Sunduğu Bildiri Konusunda Sıkıntılı

Siyasi partiler, analistler ve hatta yabancı büyükelçiler günlerdir Sırbistan'ın Kosova ile ilgili taslak kararını geri çekmesi veya değiştirmesi gerekip gerekmediği konusunda tartışıyorlar. Dışişleri bakanlığı belgeyi 28 Temmuz'da BM Genel Meclisi'ne sundu.

Yapılan incelemelerden sonra, Sırp yetkililer belgenin Belgrad'ın kesinlikle karşı çıktığı bir şey olan Kosova'nın bağımsızlığından yana çıkabilecek bir kararı önlemesi için aceleyle yazıldığını kabul ettiler.

Sırbistan'ın kararında, Uluslararası Adalet Divanı'nın 22 Temmuz'da aldığı ve Kosova'nın bağımsızlık kararının uluslararası hukuka aykırı olmadığı yönündeki danışmanlık niteliğindeki kararının Kosovalı Arnavutlara ayrılma hakkı vermediği belirtiliyor.

Belgede, "tek taraflı ayrılmanın toprak sorunlarını çözmenin kabul edilebilir bir yolu" olmadığı da belirtiliyor ve "bütün sorunlara diyalog yoluyla her iki tarafça da kabul edilebilir bir çözüm" bulunması yönünde çağrıda bulunuluyor.

İngiltere'nin Belgrad Büyükelçisi Stephen Wordsworth ülkesinin Belgrad'ın hamlesine "şaşırdığını" ve Sırbistan'ın kararının tek taraflı olarak sunulmasının BM'deki tartışmalarda AB ile ihtilafa yol açabileceğini söyledi.

Wordsworth, "Sırbistan AB üyesi olmak istediğini iddia ederken aynı zamanda New York'ta birbirleriyle karşı karşıya gelmeleri Sırbistan ve AB için pek anlamlı olmaz." dedi.

Şimdi Sırbistan'da taslak kararın değiştirilmesi veya geri çekilmesi gerekip gerekmediği konusunda bir tartışma başladı. Dışişleri Bakanı Vuk Jeremiç, Sırbistan'ın BM'de kararına destek toplama şansının "neredeyse imkânsız" olduğunu söyledi.

Ancak Jeremiç, Sırbistan'ın dünyayı doğru olanın kendi tutumu olduğuna ikna etmek için elinden gelen herşeyi yapmaktan başka seçeneği olmadığını da ekledi.

İktidar koalisyonunun iki üyesi -Sırp Yenilenme Hareketi ve G17 Plus- Sırbistan'ı kararı AB ile anlaşma içinde değiştirmeye çağırdı. G17 Plus genel başkan yardımcısı Suzana Grubjesiç, "Metni değiştirip mümkün olduğu kadar fazla sayıda AB üyesinin desteğini toplamak, (BM Genel Meclisi'ndeki) tarafsızların oylarının peşine düşmekten daha iyi olur." dedi.

Eski Başbakan Vojislav Kostunica liderliğindeki muhalif Sırbistan Demokrat Partisi (DSS) Jeremiç'i istifaya davet etti ve Belgrad'ın kararı Genel Meclise sunmamış olması gerektiğini öne sürdü.

DSS sözcüsü Petar Petkoviç SETimes'a verdiği demeçte, onun yerine taslağın ülkenin Rusya ve Çin olmak üzere iki güçlü müttefike sahip olduğu BM Güvenlik Konseyi'ne gönderilmiş olması gerektiğini belirtti.

Petkoviç, "Sırbistan'ın BM Genel Meclisi'nde başarı şansı yok denecek kadar az. Sanki hükümet, Kosova'yı kurtarmak için yapılabilecek her şeyi yapmasına rağmen yine de başarısız olduğunu ilan etmek için, UAD'de başarısız olduktan sonra BM'de de başarısız olmak istiyor." dedi.

Siyasi analistler bölünmüş durumda. Etnik İlişkiler Forumu adlı STK'nın müdürü Dusan Janjiç SETimes'a verdiği demeçte, Belgrad'ın "taslak kararını AB ile uyumlu hale getirmek için herşeyi yapması gerektiğini" ve mevcut ortamda Belgrad'ın sonbaharda yapılacak BM Genel Meclisi'nde "yenilgiye hazır" olması gerektiğini söyledi.

Ancak Kosova'da Uzlaşma projesinin başkanı Aleksandar Mitiç SETimes'a verdiği demeçte, Belgrad'ın "Kosova'nın bağımsızlığının başlıca destekçileri" oldukları için ABD ve AB ile anlaşamadığını söyledi.

Mitiç, Belgrad'ın karar konusunda Rusya ve Çin'in yanı sıra Mısır, Güney Afrika, Hindistan, Endonezya ve Brezilya gibi bölgesel örgütler üzerinde nüfuz sahibi olan ülkelerle de anlaşmaya varması gerektiğini söyledi. (Igor Jovanoviç - setimes)