Bislimi: Petkoviç'le Toplantı Sonuçsuz Kaldı

Kosova ve Sırbistan'ın baş müzakerecileri Besnik Bislimi ve Petar Petkoviç, bugün Brüksel'de yapılan toplantıda iki komşu ülke arasındaki ilişkileri normalleştirme yolunda nasıl ilerleneceği konusunda bir kez daha anlaşmaya varamadılar.

Avrupa Birliği elçisi Miroslav Lajçak'ın aracılık ettiği üçlü diyalog toplantısında liderler, yalnızca "daha az önemli" bazı konularda anlaştıklarını söylediler.

Toplantının ardından konuşan Kosova'nın baş müzakerecisi Besnik Bislimi, toplantının odak noktasının Kosova ve Sırbistan'ın 2023 başında üzerinde mutabakata vardığı Temel Anlaşma’nın tam olarak uygulanmasının bir yolunu bulmak olduğunu söyledi.

"Ana konular konusunda ne yazık ki bir sonuç çıkmadı. Raporların normalleştirilmesinde ilerleme sağlanması noktasında Sırbistan 'biz bir şeyler yaparız, sen bir şeyler yaparsın' fikrine göre kısmi uygulama konusunda ısrar ediyor.” dedi.

Sırbistan'ın baş müzakerecisi Petar Petkoviç toplantı sonrasında yaptığı açıklamada, Belgrad'ın Temel Anlaşmadan doğan yükümlülüklerden "kaçmadığını", ancak Sırp çoğunluklu Belediyeler Birliği’nin kurulmasıyla başlayarak ilk adımın Priştine atması gerektiğini söyledi.

Petar Petkoviç, "Ohri Anlaşması'nın özü, her şeyden önce Sırp çoğunluklu Belediyeler Birliği’nin kurulmasıdır." dedi ve bunun diyalog sürecinin "direği" olduğunu ekledi.

AB, imzadan bağımsız olarak anlaşmanın taraflar için bağlayıcı olduğunu söylemesine ve geçmişte Sırbistan'ı anlaşmanın yalnızca kısmi uygulanmasını istemekle suçlamış olmasına rağmen, Kosova öncelikle bu anlaşmanın imzalanması gerektiğinde ısrar ediyor.

Üçlü toplantı, bloğun elçisi Miroslav Lajçak'ın ilk etapta her iki ülkenin temsilcileriyle yaptığı ikili görüşmelerin ardından geldi.

Bislimi, Sırp tarafının, Sırbistan Başbakanı Milos Vučević'in Avrupa Komisyonu'na bir mektup göndererek ülkesinin Temel Anlaşma’dan doğan yükümlülükleri yerine getirmeye kararlı olduğunu belirttiğini söylediğini de sözlerine ekledi.

Ancak Vučević'in çabasının samimi sayılması için Sırbistan'ın öncelikle eski Başbakan Ana Brnabić'in anlaşmaya karşı çıktığı mektubunu geri çekmesi gerektiğini vurguladı.

Bislimi, Kosova'nın Eylül 2023'te ülkenin kuzeyindeki Banjske köyünde Kosova Polisi’ne yönelik düzenlenen ölümcül saldırının sorumlusu olmakla suçladığı Sırbistan'ın Milan Radoicić'i teslim etmesi yönündeki talebini şart olarak yinelediğini söyledi.

Bu anlaşmada Kosova'nın temel görevleri arasında yer alan Birliğin kurulmasına ilişkin Bislimi, anlaşmanın imzalanması halinde ülkesinin yükümlülüklerinden kaçmayacağını söyledi.

"Bu iş için öncelikle belediyelerin yeni yönetiminin seçilmesi gerektiğinde ısrar edilemez. Başka şartların da sağlanması gerektiğini düşünüyorum. Ancak Temel Anlaşmanın tam olarak uygulanması konusunda anlaşmaya varıldığı anda Kosova'nın hiçbir yükümlülüğünden kaçmayacağını açıkça ifade ettik." dedi.

AB'de ve aynı zamanda NATO'da giderek daha fazla kişi, sürecin beklenen sonuçları vermediğini söyleyerek diyalogun mevcut gidişatından memnuniyetsizliğini dile getiriyor. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de bu konuda endişelerini dile getirerek bunu ifade etti.

Taraflar hangi konuda anlaştı?

Bislimi, Temel Anlaşma dışında diğer noktalarda da "hareketlenme" yaşandığını söyledi.

"Örneğin, Kosova ile Sırbistan arasındaki sınır geçişlerinde kullanılan 20 kadar veterinerlik belgesini denkliğini gerçekleştirecek bir çalışma grubu kurulması ve bitki sağlığı denetleme organlarının sınır geçişlerinde, Dheun e Bardhë'deki sınır noktası dahil, kalıcı olarak konuşlandırılmasını talep etme konusunda mutabakata vardık. " dedi Bislimi.

Belgrad, Kosova Cumhuriyeti tarafından verilen bitki sağlığı sertifikasını tanımadığı için, Kosova geçmişte Sırbistan'ı Kosova mallarının ve işletmelerinin Sırp topraklarından geçişini engellemekle suçlamıştı.

Bitki sağlığı sertifikası, menşe ülkeden gelen malların sağlığı için bitki sağlığı servisi tarafından verilen, gönderinin sağlık durumunu belgeleyen belgedir.

Bu arada Bislimi, Lajçak'ın toplantı sırasında kendisine, Sırbistan'ın 2022 enerji anlaşması olan enterkonneksiyon hatlarını gelecek yılın sonuna kadar serbest bırakma sözü verdiğini bildirdiğini de söyledi.

"Bunun gerçekleşmesini sabırsızlıkla bekliyoruz çünkü bu, enerji ithalatçılarına büyük ve gereksiz maliyetlere neden oluyor." dedi Bislimi.

Bu, Bislimi ve Petkoviç'in son toplantılarda bir araya gelme konusunda anlaşmaya varamaması nedeniyle üç aydan uzun bir süre sonra gerçekleşen ilk üçlü toplantıydı.

Diyalog çerçevesinde görüşmelerden bir gün önce konuşan AB sözcüsü Peter Stano, ortak toplantı yapılmasının tarafların iradesine bağlı olacağını söylemişti.

Eylül ayında yapılan son toplantıda Lajçak, Bislim ve Petkoviç'i üçlü toplantı yapmaya ikna etmeyi başaramamıştı, çünkü ikilinin görüşmek istediği konular üzerinde anlaşmazlıkları vardı.

Şimdiye kadar, AB'nin diyalog elçisi Miroslav Lajçak ile Kosova ve Sırbistan'ın baş müzakerecileri arasında genellikle ikili görüşmeler yapılıyordu, ancak üçlü toplantılar yapılmıyordu.

En son üçlü toplantı bu yıl 2 Temmuz'da yapılmıştı. Ancak toplantının ardından taraflar, toplantıda yaşananlar konusunda tamamen zıt görüşler ileri sürdü.

Taraflar birbirlerini "diyaloga hazırlıklı olmamakla" suçlamıştı.