BM Güvenlik Konseyi’nin Bugünkü Toplantısının Gündeminde Kosova

Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi, Kosova’daki siyasi gelişmeleri, güvenlik durumunu ve Kosova-Sırbistan diyalogunu ele almak üzere bugün toplanacak.

New York saatiyle 15.00’te, Kosova saatiyle ise 21.00’de başlaması planlanan toplantıda, BM Genel Sekreteri’nin Kosova’ya ilişkin son raporunun sunulması bekleniyor. BM Kosova Misyonu (UNMIK) Başkanı ve BM Genel Sekreteri Özel Temsilcisi Peter Due, 16 Mart-15 Eylül 2026 dönemini kapsayan raporu Konsey’e sunacak.

Security Council Report’un aktardığı değerlendirmelere göre, raporda Kosova’daki genel güvenlik durumunun istikrarlı kaldığı, ancak kurumların işleyişinde sorunların sürdüğü ve Avrupa Birliği (AB) arabuluculuğunda yürütülen diyalog kapsamında varılan anlaşmaların uygulanmasında sınırlı ilerleme kaydedildiği belirtiliyor.

Toplantıda, Eylül ayında hükümetin kurulması ve Justina Pula-Shiroka’nın 7 Ekim’de 81 oyla cumhurbaşkanı seçilmesi de dahil olmak üzere, ülkedeki siyasi gelişmelerin ele alınması bekleniyor.

Kuzey Kosova ve Sırbistan ile diyalog gündemde

Görüşmelerin önemli başlıklarından birini de kuzey Kosova’daki durum oluşturacak. BM raporunda bölgedeki ortamın sakin ancak kırılgan olduğu belirtilirken, merkezi yönetim ile yerel makamlar arasındaki anlaşmazlıklara dikkat çekiliyor. Belediyelerin yetkileri, yapıların yıkılması, mülklerden tahliyeler ve Kosova Polisi’nin faaliyetleri de raporda yer alan konular arasında bulunuyor.

Kosova-Sırbistan diyalogu ve 2023 tarihli Ohri Anlaşması’nın uygulanması da toplantıda değerlendirilecek. Rapora göre, incelenen dönemde diyalog kapsamında üst düzey bir toplantı yapılmazken, AB Özel Temsilcisi Peter Sorensen iki tarafla temaslarını sürdürdü.

Ayrıca Sırp yargıç ve savcıların Kosova’nın adalet sistemine yeniden dahil edilmesi, Eylül 2023’te Banjska’da düzenlenen silahlı saldırının sorumlularının hesap vermesi ve savaş döneminde kaybolan kişilerin akıbeti de gündeme gelebilir.

Rapora göre, 15 Eylül 2026 itibarıyla Kosova savaşında kaybolan 1.579 kişinin akıbeti henüz aydınlatılamadı.

UNMIK’in geleceği konusunda görüş ayrılığı

Toplantıda BM Kosova Misyonu UNMIK’in geleceğine ilişkin farklı görüşlerin de dile getirilmesi bekleniyor. ABD daha önce misyonun kapatılmasını talep ederken, İngiltere misyonun rolü ve sorumluluklarının stratejik olarak yeniden değerlendirilmesini destekliyor. Rusya ve Çin ise misyonun küçültülmesine karşı çıkıyor.

Toplantıya Kosova, Sırbistan ve Avrupa Birliği temsilcilerinin de katılması bekleniyor.

Bu toplantı, BM Güvenlik Konseyi’nin 2026 yılında Kosova konusunda gerçekleştireceği ikinci olağan oturum olacak.