Bosna Hersek İlmiyye Cemiyeti 114. kuruluş yıl dönümüne hazırlanıyor

Bosna Hersek İslam Birliği İlmiyye Cemiyeti (Udruženje ilmijje Islamske zajednice u Bosni i Hercegovini) Ana Kurulu, 15 Eylül 2026’da Saraybosna’da gerçekleştirdiği 20. toplantısında, İlmiyye Cemiyeti’nin kuruluşunun 114. yıl dönümü ile 28 Eylül İlmiyye Günü kapsamında gerçekleştirilecek programları kabul etti. Toplantıya Başkan Nijaz-ef. Duzan başkanlık etti.

 

Yıl dönümünün merkezî programı 28 Eylül Pazartesi günü gerçekleştirilecek. Program, Gazi Hüsrev Bey Hanikahı önündeki Şehit İmamlar Merkezî Anıtı’nda şehit imamların ruhlarına hatim duası okunmasıyla başlayacak. Ardından Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi’nde Emir Šečić ve Meho Manjga tarafından hazırlanan “Alija-ef. Klančević – Boşnak Antifaşizminin Yansıması” başlıklı sergi açılacak. Günün programı, aynı kütüphanede düzenlenecek tören ve emekliye ayrılan imamların uğurlanmasıyla tamamlanacak.

 

Toplantıda ayrıca 2027 yılı Ana Kurul mali plan taslağı ile İlmiyye Cemiyeti’nin bütün kademelerinde üç aşamalı olarak yapılacak seçimler ele alındı.

 

Toplantı öncesinde Ana Kurul üyeleri, İslam kültürü ve sanatına adanan ve Bosna Hersek İslam Birliği tarafından kurulan İslam Kültürü ve Sanatı Müzesi’ni ziyaret etti. 4 Eylül 2026’da resmî olarak açılan müzede kurul üyelerine sürekli sergi ve tematik bölümler müze küratörü mr. Selma Pandžić tarafından tanıtıldı.

 

 

Udruženje ilmijje, Bosna Hersek İslam Birliği’nin anayasal yapısı içerisinde faaliyet gösteren ve imam, müezzin/muallim, müderris, İslamî ilimler fakültelerinde görev yapan akademisyenler ve İslam Birliği bünyesindeki diğer çalışanları bir araya getiren meslekî ve ilmî bir teşkilattır. Bugün yaklaşık 1.500 üyesi, Bosna Hersek genelinde 70 yerel ve 9 bölgesel teşkilatı bulunmaktadır. 

 

Cemiyetin temeli 1912’ye uzanmaktadır. 28 Eylül 1912’de Bosna-Hersek ulemasının kurucu toplantısında ilk yönetim kurulu oluşturulmuş; başkanlığa daha sonra Bosna-Hersek’in önemli dinî şahsiyetlerinden biri olacak Mehmed Cemaludin Çaušević seçilmiştir. Cemiyetin kuruluş amaçları arasında ulemanın birliği, dinî eğitimin geliştirilmesi, İslamî bilincin güçlendirilmesi, imam ve muallimlerin meslekî ve sosyal haklarının korunması yer alıyordu. 

 

Kuruluşundan itibaren İlmiyye’nin yalnızca bir meslek örgütü olmadığı görülmektedir. Dinî eğitim, ilmî yayıncılık, imamların sosyal ve meslekî meseleleri, şehit imamların aileleri, emekli din görevlileri ve sürekli meslekî eğitim gibi alanlarda faaliyet yürütmektedir. Tüzüğünde ayrıca ilmî kitap ve dergi yayımlamak, üyelerin eğitimini geliştirmek, ihtiyaç sahibi ve hasta üyelerle ilgilenmek ve imam şehitlerin ailelerine destek olmak temel görevler arasında sayılmaktadır. 

 

İlmiyye’nin yayıncılık geleneği de dikkat çekicidir. 1910’da Muallim, 1912’de Misbah, 1914’te ise Jeni misbah gibi yayınlar çıkarılmıştır. Günümüzde bu geleneğin önemli temsilcilerinden biri, eğitim ve dinî düşünce alanında yayımlanan Novi Muallim dergisidir. 

 

Dolayısıyla Bosna Hersek İlmiyye Cemiyeti, 1912’den günümüze uzanan 114 yıllık bir ulema ve din görevlileri teşkilatlanma geleneğini temsil etmektedir. Bu yönüyle Bosna İslam Birliği’nin kurumsal hafızasının önemli unsurlarından biri olduğu söylenebilir. 

 

Not: Güncel resmî İlmiyye sayfasında başkan olarak Nesib-ef. Hadžić gösteriliyor; 2026 tarihli haber metninde ise 20. toplantının Nijaz-ef. Duzan başkanlığında yapıldığı belirtiliyor. Bu nedenle haberdeki başkanlık bilgisini aktarırken iki unvanı birbirinden ayırmak gerekir.