Bosna-Hersek İslam Birliği’nde Reisü’l-Ulema Seçimleri Başlatıldı

(Mufassal haber analiz: M.Tevfik Yücesoy)

Bosna-Hersek İslam Birliği Meclisi (Sabor), Saraybosna’daki bugünkü oturumunda, kurumun anayasası ve ilgili yönetmelikler doğrultusunda Reisü’l-ulema seçim sürecinin başlatılmasına karar verdi.

Mevcut Reisü’l-ulema Husein Kavazović, bu görevi 2012 yılından bu yana yürütüyor. 2019 yılında yeniden seçilen Kavazović, İslam Birliği Anayasası gereği iki dönem sınırını doldurduğu için yeniden aday olamayacak.

Adaylık Şartları

Reisü’l-ulema adaylarının:

* Tanınmış bir İslam âlimi olması
* Orta ve yüksek düzeyde İslami eğitim almış olması
* İslam Birliği bünyesinde en az 15 yıl görev yapmış olması
* Toplumda güven ve saygınlık kazanmış olması
* En az 40 yaşında olması gerekiyor

Seçim Süreci Nasıl İşleyecek?

Seçim süreci, Meclis tarafından oluşturulan komisyonlar aracılığıyla yürütülecek. Adayların belirlenmesi için 18 üyeden oluşan özel bir komisyon görev yapacak.

Adaylar yazılı programlarını sunacak ve ardından Meclis oylamayla en az 2, en fazla 3 adaydan oluşan nihai listeyi belirleyecek.

Kimler Oy Kullanacak?

Reisü’l-ulema’yı seçecek olan “Seçim Kurulu” şu kişilerden oluşuyor:

* Meclis üyeleri
* Riyaset üyeleri
* Müftüler
* Meşihat başkanları
* İslami kurumların dekan ve müdürleri
* Baş imamlar
* Medžlis (yerel meclis) yürütme kurulu başkanları

Seçim, bu kurul tarafından gizli oylama ile gerçekleştirilecek. En fazla oyu alan aday, yeni Reisü’l-ulema olacak.

Menşure Süreci

Seçimin ardından, yeni seçilen Reisü’l-ulema’ya “Menşure” adı verilen resmi yetki belgesi verilecek. Bu belge, kişinin dini otoritesini ve şer’i yetkilerini resmen tanımlıyor.

Menşure, seçimden itibaren en geç 30 gün içinde Meclis Başkanı tarafından, tüm Seçim Kurulu üyelerinin katıldığı törenle takdim edilecek.

***

Not defterim:

Şu aşamada “en güçlü aday kim?” sorusuna net ve isim bazlı kesin bir cevap vermek mümkün değil—çünkü süreç henüz aday belirleme aşamasına bile tam olarak gelmiş değil. Ama kulis mantığı ve önceki seçim dinamikleri üzerinden daha gerçekçi bir çerçeve çizilebilir.

Önce kritik bir gerçek:
Mevcut reisü’l-ulema Husein Kavazović artık aday olamıyor. Bu da yarışın tamamen “yeni denge arayışı” üzerinden şekilleneceği anlamına geliyor.

En güçlü aday profili nasıl olur?

Bosna-Hersek İslam Birliği’nde reis seçimi klasik “popülerlik” yarışı değildir. Kazanan genelde şu üç gücü dengeleyen isim olur:

* Riyaset içi destek (kurumsal merkez)
* Müftülük ağı (saha gücü)
* Uluslararası ve siyasi denge kabiliyeti

Bu yüzden en güçlü aday:

* Sistemin içinden gelen 
* Kriz yönetimi tecrübesi olan
* Türkiye, Körfez ve Avrupa ile dengeli ilişki kurabilen
* “çok sert” ya da “çok pasif” olmayan bir figür olur

Muhtemel aday kategorileri

Şu an isimler resmi değil ama genelde üç tip aday çıkar:

1. “Devamlılık adayı”
    Kavazović çizgisine yakın, mevcut yapının devamını temsil eden biri
    → En avantajlı grup bu olur
1. “Reformcu/yenilikçi aday”
    Daha genç, kurumsal değişim vurgusu yapan biri..
  Medyada görünür ama kazanması zor olabilir…
1. “Uzlaşı adayı”
    Farklı kliklerin üzerinde anlaşabileceği dengeli isim..
 Eğer bloklar bölünürse en güçlü senaryo bu

Kim kazanır?

Bosna’daki önceki seçimlere bakarsak:

* En çok konuşulan değil,
* En çok uzlaşı sağlayan kazanır.

Yani “favori” genelde kamuoyunda değil, kapalı kapılar arkasında belirlenir.