Bosna Hersek Parlamentosu’nda Başörtüsü Yasağı İçin Kritik Oylama

 

Temsilcilerin, kanun teklifini hızlandırılmış usulle oylaması bekleniyor. Kabul edilmesi halinde, Bosna Hersek yargı kurumlarında dini kıyafet ve sembollerin yasaklanmasına dayanak oluşturan hukuki zemin büyük ölçüde ortadan kalkmış olacak.

 

SDA (Demokratik Eylem Partisi) milletvekili Midhat Čaušević, Parlamento Anayasa-Hukuk Komisyonu’nun partisinin sunduğu değişiklik önergesini kabul ettiğini açıkladı. Buna göre, kanunun 14. maddesinde yer alan ve başörtülü kadınların görev yapmasının önünde engel olarak değerlendirilen “giyim” ifadesi metinden çıkarılacak.

 

Čaušević, bu değişikliğin yalnızca teknik bir düzenleme olmadığını belirterek, giyim kuşamın temel insan hakları ve din özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, bu nedenle alt düzenlemelerle sınırlandırılamayacağını ifade etti.

 

Milletvekiline göre, yasa parlamentodan geçerse Hakimler Etik Kodu veya benzeri ikincil mevzuat aracılığıyla mahkemelerde dini sembollerin, özellikle de başörtüsünün yasaklanması artık hukuken mümkün olmayacak. Bu durum, Bosna Hersek Anayasası’nın güvence altına aldığı din ve vicdan özgürlüğü, insan onuru ve eşitlik ilkeleri açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

 

 

Süreçte Bosna Hersek Husein Kavazović da aktif rol üstlendi. İslam Birliği Din Özgürlüğü Komisyonu’nun girişimi üzerine Kavazović, daha önce Bosna Hersek Parlamento Meclisi’nin her iki kanadının başkanlıklarına ve siyasi parti grup başkanlarına mektup göndererek, söz konusu düzenlemenin anayasal hak ve özgürlüklerle bağdaşmadığı uyarısında bulunmuştu.

 

İlk aşamada yeterli çoğunluk sağlanamadığı için teklif kabul edilmemişti. Ancak yapılan değişikliklerle konu yeniden Parlamento gündemine taşındı.

 

 

Bosna Hersek İslam Birliği Din Özgürlüğü Komisyonu’nun 2025 yılı raporunda, ülkede özellikle dini kıyafetlerin kamusal alanda kullanımına yönelik tartışmaların yeniden arttığı belirtilmişti. Raporda, başörtüsü ve diğer dini sembollerin sınırlandırılmasına yönelik girişimlerin, 2015 yılında başlayan tartışmaların devamı olduğu ifade edilirken, bunun aynı zamanda komünist dönemden kalan ve kamusal alanda dinin görünürlüğüne mesafeli yaklaşan anlayışın bir yansıması olduğu değerlendirilmişti.

 

Komisyon, özellikle Müslüman kadınların çalışma hayatında karşılaştıkları engellerin din özgürlüğü ve temel insan hakları açısından ciddi bir sorun oluşturduğunu vurgulamıştı.

 

Bugün yapılacak oylamanın kabul edilmesi halinde Bosna Hersek, yargı kurumlarında dini kıyafetlerin kullanımına ilişkin uzun süredir devam eden hukuki tartışmalarda önemli bir dönüm noktasına ulaşmış olacak. Bu gelişme, ülkede din özgürlüğünün güçlendirilmesi ve başörtülü kadınların kamu görevlerinde eşit şekilde yer alabilmesi açısından tarihi bir adım olarak görülüyor.