Yürek Devleti Bosna Hersek’in Devlet Günü Kutlu Olsun!

_Yazan: M.Tevfik Yücesoy_
24.11.2025/ Üsküdar 

Bosna‑Hersek Devlet Günü — 25 Kasım’ın Anlamı ve Geleceğe Dair Mirası  

Öncelikle tarihi kökenine bakalım, 
25 Kasım, Bosna‑Hersek’te “Devlet Günü” olarak anılan, milletin birlik ve eşitlik iddiasının sembolü bir gündür. Bu tarih, II. Dünya Savaşı sırasında işgal altındaki topraklarda kurulan ZAVNOBiH (Bosna‑Hersek Ulusal Kurtuluş Antifaşist Konseyi) adlı örgütün Mrkonjić Grad’da toplandığı ve “Bosna‑Hersek halklarının eşitliği” ile “ülkenin toprak bütünlüğü” esaslarını kabul ettiği karar metninin tarihidir. 

Bu karar, Bosna‑Hersek’in sadece bir coğrafya değil; çok uluslu, çok dinli ve çok kimlikli halklarının eşit bir ortak vatanı olması yönünde tarihi bir dönüm noktasıdır. 

Bugün 25 Kasım’da sadece bir resmi gün kutlanmaz; bin yıllık bir geçmişin, savaşın karanlık sayfalarındandan sıyrılarak doğan bir umudun, “herkesin vatanı” diye haykıran bir parlak istikbal  arayışının yankısıdır.

Her Boşnak, her Sırp, her Hırvat ve Bosna‑Hersek’te yaşayan diğer tüm kimlikler için; tarihî kayıpların, yeniden inşa edilen hayatların, adalet ve barış uğruna verilen mücadelenin anısıdır. Ancak bu anı aynı zamanda bir sorumluluğu da yüklüyor: Birbirini dışlamadan, ortak geleceği birlikte kurma sorumluluğunu.

Bosna Hersek birliğini bölen tehdit eden unsurları da akılda tutmalı.
25 Kasım, Federasyon entitesi düzeyinde tatil ilan edilmiş olmakla birlikte, ülkenin tamamında eşit şekilde uygulanmıyor. Özellikle Sırp Cumhuriyeti (Republika Srpska) bölgesinde bu gün resmi olarak tanınmıyor. Bu durum, Bosna‑Hersek’in çok parçalı yapısını ve birliğe dair hâlâ aşılması gereken engelleri göstermektedir.  

Kutlamalar genellikle bayrak çekimi, anma törenleri, çelenk bırakma ve halkın buluşması yollarıyla gerçekleşiyor. 25 Kasım sabahı Saraybosna’da Hum Tepesi’nde bayrak yükseltme ve anma törenleri düzenleniyor. 

BH Devlet Günü Neden Önemli?  
- Bu gün, Bosna‑Hersek’in despotik bir devlet değil eşit vatandaşlık temelinde bir ortaklık olduğunun ilanıdır. Herkesin eşit olduğu bir devlet
- Aynı zamanda savaş sonrası barış ve demokrasi sürecinin belki de en açık hatırlatıcısıdır: “Biz burada varız, birlikte buradayız.”  

İstikbale dair beklentileri şöyle özetleyebiliriz: 

1. Birlik ruhunun samimi olarak inşası: Tarihi olsa da 25 Kasım ruhu, bugün hâlâ yarım kalmış bir sayfadır. Her kimlik ve her din, bu devleti gerçekten sahiplenmeli.  Aksi halde huzur uzaklarda kalır
2. Hafıza ve eğitim: Geçmişini unutan toplum, geleceğini de unutabilir. Bu tarih sadece öğretmenlerin ya da tarihçilerin işi değil, her vatandaşa düşen bir mirastır.  Bu mirasta taassup ve ön yargıları aşarak her şeyi  olduğu hal ile kabul ve yüzleşme…
3. Zorluklarla yüzleşme: Eşitlik ve barış ilkeleri kağıtta kalmamalı; günlük siyasette, eğitimde, toplumsal ilişkilerde yaşanmalı. Zıtlaşmalardan çok, birlikte çalışmanın yolları aranmalı.  
4. Kültür ve ortak değerler: Bayrak, marş, anma törenleri kadar önemli olan, her gün insanı, farklılığı ve ortak geleceği kutlayan bir kültür yaratmaktır.  
5. Uluslararası boyut: Bosna‑Hersek’in istikrarı yalnızca iç mesele değildir; Balkanlar ve Avrupa için bir testtir. Bir devletin değil, bir medeniyetin sınavıdır.  

25 Kasım, sadece bir tarih değil; bir milletin “biz burada varız ve var olacağız” dediği gündür.

İşte bu yüzden diyoruz ki:  Görkemli geçmişin mirasını, mütevazi bugünle ve umut dolu yarınla buluşturmak;  
Her bayrak çekişte, her marşta, her çocuğun okula girerken umutla bakışında  
Bosna‑Hersek’teki her insan için bir yürek atışıdır.

Bosna ile Türkiye arasındaki kardeşlik kalpten kalbe akan nurani bir bağdır.

Bazı bağlar vardır ki; ne haritayla çizilir, ne diplomasiyle sınırlanır. Onlar, tarihin derinliklerinden süzülüp gelen, gözyaşlarıyla, dualarla, kanla ve kardeşlikle yoğrulan bağlardır. Türkiye ile Bosna-Hersek’in arasındaki ilişki de işte böylesi bir ilişkidir: Sadece iki ülke değil, iki kalp, iki kader, iki milletin ortak hafızasıdır.

Bosna, Türkiye’nin sadece bir dostu değil; bir parçasıdır. Osmanlı’nın adaletle hükmettiği topraklar, Fatih’in emanetidir. Her taşında bir ecdat izi, her camisinde bir İstanbul kokusu, her bakışta bir Anadolu hüznü ve sevinci vardır. Saraybosna’da ezan sesiyle birlikte Türkiyenin göğsü kabarır. Mostar’da köprü yıkıldığında, o taşlar sadece Neretva’ya düşmedi; Türkiye’nin yüreğine de birer birer saplandı. Kör gibi yürekleri yaktı. Ve yüne Türkiye eliyle yine ayağa kaldırıldı.

Bosna’da yetim kalan çocuğun başını Türkiye okşadı. Savaşta harap olan şehirlerde ilk yardımı Türkiye taşıdı. Ama bundan da öte; Türkiye, Bosna’ya yüreğini taşıdı. Çünkü bu ilişki menfaatten, siyasetten değil; inançtan, hatırdan, duadan beslenmektedir. Ne zaman Bosna dara düşse, Türkiye sessizce ama derin bir duyarlılıkla orada olmuştur. Ne zaman Türkiye zorlansa, Bosna dualarıyla ayağa kalkmıştır.

İki ülke arasında mesafe yoktur çünkü yollar gönülde birleşmiştir.

Bosna’da bir annenin oğlunu toprağa verirken “Türkiye bizden vazgeçmez” demesi, bir çocuğun okulda Türkçe şarkı söylemesi, bir imamın hutbesinde “Anadolu kardeşimizdir” demesi işte bu kardeşliğin en derin göstergesidir.

Bosna'nın yarası Türkiye’nin sızısıdır. Türkiye'nin sevinci Bosna’nın duasıdır. Bu bağ; ne sadece hükümetlerin işi, ne sadece protokollerin meselesidir. Bu bağ milletin kalbinde, geçmişin hatırasında, geleceğin temennisindedir.

Türkiye Bosna’yı sadece korumamalı, yaşatmalı.

Bosna’nın tarihine sahip çıkmalı, gençlerine umut taşımalı, sanatına, kültürüne, diline, şiirine, ağıdına destek olmalı. Birlikte yaşanmış bir geçmiş, birlikte inşa edilecek bir geleceği hak eder. Bu topraklarda barışın adı “kardeşliktir”, güvenin adı “dayanışmadır.”

Son söz:  
Ey bilge adam Aliya İzzetbegoviç’nin gözünün nurun güzel Bosna, sen gözümüzün nuru, kalbimizin sekinesisin.  
Senin nazlı Mostar’ın, bizim kalbimizin nazenin köprüsüdür.  
Senin Srebrenica’nın acısı yürek yakan çığlığı, bizim de feryadımızdır.
Senin yarınların, bizim dualarımızdadır.  

Ve ey mazlumları hamisi az ülkem Türkiye’m, senin güçlü olman; sadece kendin için değil,  
Sana sığınan, sana inanan, sana güvenen dünya için, Bosna için de farzdır. 
Bu kardeşlik, yalnızca geçmişin değil; geleceğin de sözüdür.

Bosna kalbimizdir, Bosna-Türkiye dostluğu ezelden gelen ebede uzanan bir nurdur.

Yürekliler devleti Bosna’nın 25 Kasım Devlet Günü kutlu olsun.

Bosna’yı koruyan kollayan yücelten ve birlikte yaşanan bir vatan hâline getiren herkese selam olsun.

Şühedaya rahmet ve dua ile…