Bosna Hersek’te Nüfusu Alarm Veriyor!

Bosna-Hersek'te doğumlar hiç bu kadar az, göçler hiç bu kadar fazla olmamıştı

Bosna-Hersek yok oluyor. Silahlarla değil, boş doğumhanelerle, dolup taşan gidiş otobüsleriyle ve tek yönde geçiş yapmak için sınırlarda oluşan kuyruklarla. İstatistikler yalan söylemez.

- Bosna-Hersek, 2007'den beri negatif doğal büyüme içinde. 

- ⁠2013 nüfus sayımından bu yana Sırp Cumhuriyeti 64.995, Bosna-Hersek ise 115.000-116.000 çocuk kaybetti. Ancak göç nedeniyle 1.300.000 kişi kaybettik, diye uyarıyor Pašalić.

- Pašalić, 1991'de Bosna-Hersek'in 4.377.033 nüfusa sahip olduğunu ve bunun bir daha asla olmayacağını belirtiyor.

- Doğal büyüme ve göç akışı nedeniyle 1.511.000 nüfus kaybettik. 

- ⁠Pašalić, "Tahminlerime göre, Bosna Hersek'te bugün 2.865.656 kişi yaşıyor. Bunlardan 995.107'si Sırp Cumhuriyeti, 1.802.000'i ise Bosna Hersek Federasyonu'nda yaşıyor." diye vurguluyor.

- Eğilimler devam ederse, demografik düşüş daha da kötüleşecek. Negatif doğal büyümeyle birlikte, Sırp Cumhuriyeti'nin 2050 yılına kadar 250.000 ila 300.000 kişi daha kaybedebileceği tahmin ediliyor.

- Kimlik Belgeleri Ajansı (IDDEEA BiH) da endişe verici veriler yayınladı. Veriler, 2023'te Bosna Hersek'te 33.156, bir yıl sonra 32.421 ve 2025 Ekim ayı sonunda ise sadece 23.663 çocuğun doğduğunu gösteriyor.

- Bu, 2023'e göre yaklaşık 9.500 çocuk daha az.

- Bosna-Hersek Federasyonu, 15.341 doğumla en yüksek doğum sayısını kaydetti. Bunu 7.738 doğumla Sırp Cumhuriyeti ve 584 doğumla Brčko Bölgesi takip etti.

- IDDEEA BiH, bu verilerin Bosna-Hersek'te yeni doğan çocuk sayısının azalma eğiliminin devam ettiğini gösterdiğini ve bunun ülkedeki demografik eğilimlerin önemli bir göstergesi olduğunu belirtiyor.

- Bunlar sadece istatistik değil; vatandaşların sisteme, geleceğe ve yaşamanın anlamına olan güvenlerinde ciddi bir krizin resmi.

- Sosyolog Mirjana Čeko, gençler ebeveyn olmaktan vazgeçtiklerinde, bu ülkede onurlu bir şekilde yaşayabilecekleri fikrinden de vazgeçtikleri anlamına geldiğini söylüyor.

- Doğum oranındaki sürekli düşüşün temel nedenleri ekonomik güvencesizlik, işgücü piyasası istikrarsızlığı ve çöken toplumsal değerlerdir. Eğitim bir iş garantisi vermez, iş güvence sağlamaz ve emek nadiren takdir edilir. Aile kurma kararı bir yüke dönüşür, diyor.

- Düşük gelirler, güvencesiz sözleşmeler, pahalı konutlar ve ebeveynlere sağlanan yetersiz destek, çocuk sahibi olmayı geleceğe bir yatırım değil, bir risk haline getiriyor. Gençler çocuklarını reddetmiyor; onları belirsiz bir sisteme dahil etmeyi reddediyorlar.

- Gidenlerin genç, eğitimli ve sağlıklı insanlar olması özellikle endişe verici.

- Analizler, Bosna-Hersek'te 1991'e kıyasla inanılmaz bir şekilde 1,5 milyon daha az insan olduğunu gösteriyor. Bugün Bosna-Hersek'in nüfusu yalnızca 2.865.656; bunların 995.000'i Sırp Cumhuriyeti'nde ve 1,8 milyonu Bosna-Hersek Federasyonu'nda yaşıyor. Demograf Stevo Pašalić, Srpskainfo'ya en çok nüfus kaybının negatif doğal büyüme nedeniyle değil, göç nedeniyle olduğunu söylüyor.

- Eğilimler devam ederse, demografik düşüş daha da kötüleşecek. Negatif doğal büyümeyle birlikte, Sırp Cumhuriyeti'nin 2050 yılına kadar 250.000 ila 300.000 kişi daha kaybedebileceği tahmin ediliyor.

- Kimlik Belgeleri Ajansı (IDDEEA BiH) da endişe verici veriler yayınladı. Veriler, 2023 yılında BiH'te 33.156, bir yıl sonra 32.421 ve Ekim 2025 sonu itibarıyla ise yalnızca 23.663 çocuğun doğduğunu gösteriyor.

- Bu, 2023'e göre yaklaşık 9.500 çocuk daha az.

- En yüksek doğum sayısı 15.341 ile Bosna-Hersek Federasyonu'nda kaydedildi; onu 7.738 ile Sırp Cumhuriyeti ve 584 ile Brčko Bölgesi takip ediyor.

- IDDEEA BiH, bu verilerin Bosna-Hersek'te yeni doğan bebek sayısının azalma eğiliminin devam ettiğini gösterdiğini ve bunun ülkedeki demografik eğilimlerin önemli bir göstergesi olduğunu belirtiyor.

- Bunlar sadece istatistik değil; vatandaşların sisteme, geleceğe ve kalmanın anlamına olan güvenlerinde ciddi bir krizin resmi.

- Sosyolog Mirjana Čeko, gençler ebeveyn olmaktan vazgeçtiklerinde, bu ülkede onurlu bir şekilde yaşayabilecekleri fikrinden de vazgeçtikleri anlamına geldiğini söylüyor.

- Doğum oranındaki sürekli düşüşün temel nedenleri ekonomik güvencesizlik, işgücü piyasasının istikrarsızlığı ve çöken toplumsal değerlerdir. Eğitim iş garantisi vermez, çalışma güvence sağlamaz ve çaba nadiren takdir edilir. Aile kurma kararı bir yük haline geliyor, diyor.

- Düşük gelirler, güvencesiz sözleşmeler, pahalı konutlar ve ebeveynlere sağlanan zayıf destek, çocuk sahibi olmayı geleceğe bir yatırım değil, bir risk haline getiriyor. Gençler çocuklarını reddetmiyor; onları belirsiz bir sisteme dahil etmeyi reddediyorlar.

- Özellikle endişe verici olan, tam da genç, eğitimli ve sağlıklı olanların ülkeyi terk ediyor olması.

- Bosna-Hersek yalnızca nüfusunu değil, aynı zamanda en değerli kaynağını, yani insan potansiyelini de kaybediyor.

- Doğum oranındaki düşüş küresel bir eğilim, ancak Bosna-Hersek'te bunun nedenleri lüks veya bir yaşam tarzı tercihi değil, kronik güvensizlik.

- Gelişmiş ülkelerde bu bir tercih meselesiyken, burada sistemik bir başarısızlık söz konusu. Sonuçları uzun vadeli ve ciddi olacak; emeklilik sistemi sürdürülebilir olmayacak ve gençlerin olmadığı bir toplum enerji, yaratıcılık ve umuttan yoksun kalacak.

- Čeko, devletin sembolik önlemleri bırakıp gerçek bir nüfus politikası oluşturmaya başlaması gerektiğini savunuyor:

- istikrarlı istihdam
- daha yüksek maaşlar
- erişilebilir anaokulları
- konut yardımları
- esnek çalışma koşulları
- ebeveynlik için gerçek sosyal destek

- Gençler Bosna Hersek'teki yaşam ile onur arasında seçim yaptıkları sürece, ülkeyi terk etmeyi seçecekler. Ve çocuklarını kaybeden bir devlet, geleceğini de kaybeder, diye sonuca varıyor Čeko.

(Türkçe haber: M. Tevfik Yücesoy)