Bratunac Fuarı'nda Skandal: "Kosova Sırbistan'dır" tişörtleri...”

Ortodoksların Makabi Bayramı dolayısıyla geleneksel olarak 13 ve 14 Ağustos'ta düzenlenen Bratunac Fuarı'nda, geri dönen Boşnak vatandaşları rahatsız eden ve sert tepkilere yol açan bir olay yaşandı.

Bratunac'lı Din Ikanović, çocuklarını eğlenmek ve bu bölgede nadiren görülen bir deneyim yaşamak için lunaparka götürdüğünü söyledi. Ancak atlıkarıncaya ve diğer eğlence mekanlarına sadece elli metre uzaklıkta, hüküm giymiş savaş suçlularının resimlerinin bulunduğu bayraklar, tişörtler ve şapkalar satan bir tezgah vardı.

"En korkunç şey, Ratko Mladić bayrağının asılı olmasıydı. Üzerinde 'Sırp Cumhuriyeti Ordusu' yazıyor ve ortasında da Srebrenitsa'da soykırımdan hüküm giymiş bir adamın resmi var. Bu hiç hoş değil, özellikle de ait olduğunuz kendi şehrinizde olduğunuzda," dedi Ikanović.

Fuardan gelen fotoğraflar, stantta ayrıca, sağcı örgüt Wagner'in amblemi olan II. Dünya Savaşı Çetnik lideri Draža Mihailović'in resminin ve "Tanrı'ya inançla - özgürlük ya da ölüm", "Kosova Sırbistan'dır" ve "Sırp Cumhuriyeti'ne hoş geldiniz" gibi yazıların yer aldığı tişörtlerin satıldığını gösteriyor.

Polis izledi, ancak tepki vermedi

Bratunac Belediye Meclisi temsilcisi Vehid Dedić'e göre, polis stantta sadece elli metre uzaklıktaydı, ancak yasanın açıkça ihlal edilmesine tepki göstermedi.

Dedić, "Belediye Başkanı Lazar Prodanović'ten, orada bulunmalarına rağmen polis ve müfettişlerin neden tepki göstermediğine dair bana yazılı bir cevap vermelerini isteyeceğim. Böylece Boşnakların kışkırtılmasına ortak olduklarını söyleme hakkım var," diye vurguladı.

Geri dönenlerin korkusu ve hayal kırıklığı

Srebrenitsa Anıt Merkezi'nin soykırım inkârı üzerine raporları üzerinde çalışan Ikanović için bu tür sahneler derin bir endişe kaynağı:

"30 yıl sonra bile, soykırım faillerini yücelten insanlar var. Bu, gençlere nasıl bir mesaj veriyor? Soykırımın karşılığını alacağınız, masum insanları öldürürseniz kahraman olacağınız. Bunlar benim en büyük korkularım." 

"Žena Podrinja" Derneği'nden Šuhra Sinanović, geri dönenlerin her seferinde bir güvensizlik duygusuyla karşı karşıya kaldığına dikkat çekti:

"Savaştan otuz yıl sonra, bu tekrar oluyor. Elbette geri dönen Boşnaklar arasında korku yaratıyor."

Kararların hatırlatılması

Bir hatırlatma olarak, Bosna Hersek Mahkemesi geçen yıl Vojin Pavlović'i ulusal nefreti kışkırtmak ve soykırımı inkâr etmekten iki buçuk yıl hapis cezasına çarptırdı. Temmuz 2023'te Bratunac'ta "11 Temmuz - Srebrenitsa Kurtuluş Günü, SC Ordusu'na teşekkürler" yazılı pankartlarla bir miting düzenledi.

Podrinje'ye dönenler normal bir hayat yaşamaya çalışırken, bu tür olaylar geçmişle yüzleşmenin hâlâ tartışıldığını ve savaş suçlularını yüceltmenin günlük yaşam haline geldiğini gösteriyor; üstelik kurumlardan hiçbir tepki de yok. M.T.Y