Bu Yıl Turşuluk Sebzelerin Fahiş Fiyatları El Yakıyor

Geçen sene biberleri çuvalla (3 kilo) aldıysanız fiyatı 1.5 ile 1.8 Euro arasında değişiyordu. Bu sene 3 buçuk Euro aynı çuval, aynı ağırlık. Aynıca geçen yıl, kilogramı 60-70 Cent domates almıştık. Bu yıl 1.2 ila 1.5 Euro almaya mecbur kalıyoruz.

Geçen yıl kuru fasulye kilogram başına 2.5 ila 4 Euro arasında satılırken, bu yıl kilosu 4 Euro’ya çıktı. Sarımsak geçen sene 5, bu sene 6 Euro oldu. Bal, yıllar önce 8 Euro idi, bu sene 15 Euro. Mısır unu geçen yıl 80 Centti, bu yıl 1.3 Euro.

Fiyatlarda fahiş artışın meydana geldiğini İstatistik Ajansı'nın verileri de teyit etmektedir.

Bu yılın ağustos ayında sebze fiyatlarının geçen yılın ağustos ayına göre yüzde 28, meyvelerin fiyatlarının ise yüzde 11.4 arttığı görülüyor. Ekmek ve tahıllar yüzde 4.5, et yüzde 3.8, süt, peynir ve yumurta ise yüzde 2.4 oranında zamlandı.

COVID-19 salgını ve Rusya'nın Ukrayna'yı işgali nedeniyle dünyanın başka yerlerinde fiyatlar özellikle 2021 ve 2022'de arttı,  ancak daha sonra istikrar eğilimine girdi.

Geçtiğimiz yılı Kosova, neredeyse yüzde 12'lik ortalama enflasyon oranıyla kapattı.

Meyve ve sebze fiyatlarındaki bu artış neden?

Kosova Çiftçiler Sendikası Federasyonu başkanı Tahir Tahiri, yerel üreticilerden elde edilen düşük verimin başta sebze ve meyve olmak üzere tarım ürünleri fiyatlarındaki artışta etkili olduğunu söylüyor.

Tahiri, bahar aylarında yağan yağmurlar nedeniyle ekim ve ekimde yaşanan gecikmenin de rekoltenin düşmesinde etkili olduğunu söylüyor.

Tahiri bundan başka yerli üretimin düşük olması nedeniyle tüccarların tarım ürünlerini de geçen yıla göre daha yüksek fiyatlara ithal ettiklerini ekliyor.

Kosova gıda ve diğer ürünlerin çoğunu ithal ediyor.

Kosova'da ortalama maaş 520, asgari maaş ise 130 ila 170 Euro arasında. Ağustos 2022'de Kosova'da enflasyon yüzde 13 iken, geçtiğimiz ağustos ayında yüzde 3.2 oldu.

Kosova Merkez Bankası verilerine göre 2022 yılında ülkemiz 5.6 milyar Euro üzerinde değişik gıda ürünü ithal etti. Bu yılın Ocak-Temmuz döneminde ise yaklaşık 3.3 milyar Euro değerinde ürün ithal edildi.

"Devlet vatandaşa yardım etmeli"

Kosova Ticaret Odası Başkanı Lulzim Rafuna, günlük tüketim ürünleri fiyatlarındaki artışın enflasyondaki potansiyel artışın işareti olduğunu belirtiyor. Rafuna’ya göre, Hükümeti ihtiyatlı olmalı ve üreticiler de dahil olmak üzere, vatandaşlara yardım etmenin yollarını bulmalı.

Rafuna, Hükümet’in maaşlarda artışı veya vatandaşlara sübvansiyon temin edememesi halinde,  sağlayamazsa, değişik temel ürünlerde Katma Değer Vergisini azaltabileceğini söylüyor.

Rafuna bu vesileyle serbest piyasa ekonomisi nedeniyle Hükümet’in piyasadaki fiyatlara etkisi olmadığını da vurguluyor.

Geçen yılın Ekim ayında Hükümet tarafından hazırlanan Tavan Fiyatlara İlişkin Kanun Tasarısı ise muhalefet partileri tarafından desteklenmedi.

Enflasyonla baş etmelerini kolaylaştırmak amacıyla Hükümet, geçtiğimiz yıl boyunca farklı sosyal kategorilere birkaç kez maddi yardımda bulundu.