Covid-19 Nedeniyle Üyelerimizin 77%’si Çalışamıyor

Koronavirüs salgını ekonomiyi de derinden sarsmış bulunuyor. Devlet tarafından alınan ekonomik tedbirlerin ne kadar etkili olacağını görmek için beklemek gerekiyor.

İşletmelerin durumunu değerlendirmek üzere “Esnaf” İşadamları ve Esnaflar Derneği bir anket düzenledi ve sonuçlarını da kamuoyu ile paylaştı. Salgının işletmelere etkisini ilk elden öğrenmek için “Esnaf” İşadamları ve Esnaflar Derneği Başkanı Varis Xhejlani ile söyleşide bulunduk.

-Covid-19 salgınından herkes bir şekilde etkilendi. Özellikle de iş dünyasının bazı kesimleri durma noktasına geldi. Esnaf Derneği üyelerinin durumu nedir?

 
Bu zor süreçte derneğimiz aktif bir şekilde çalışmalarına devam etmektedir. Online platformlarda üyelerimizle, ekonomi odalarıyla, Prizren Belediyesi yetkilileri ile sürekli iletişim halinde olup istişare ediyoruz. Salgının üyelerimiz ve işletmelere olan genel etkilerini değerlendirmek için online anket oluşturduk. Yapmış olduğumuz ankette, 14 Mart tarihinden itibaren ankete katılan üyelerimizin %77’sinin çalışmadığı ortaya çıkmıştır. Diğer kısım ise kısıtlı bir şekilde, online satış veya az personel ile çalışmalarına devam etmektedir. Özellikle üretim sektörünün aynı tempo ile üretimlerine devam etmesi umut verici ve sevindiricidir. Ancak genel bir şey söyleyeceksek eğer, işletmelerin  %95’i Covid-19 salgınından dolayı zarar görmüştür.
 
- Hükûmetin ekonomi paketini nasıl değerlendiriyorsunuz, sizce yeterli mi?
 
Hükümetin işletmelere yönelik açıklamış olduğu acil destek paketi az da olsa işletmelere kolaylık sağlayacaktır. Ancak işletmelerin ekonomik faaliyetlerini sürdürebilmeleri için bundan daha fazlasına ihtiyaç olabilir. Yaptığımız ankete katılan üyelerimizin düşüncesi de bu yönde. Diğer ülkelere baktığımızda uzun vadeli ve faizsiz krediler için uluslararası kuruluşların hükümetlere destekleri oluyor, Kosova olarak bu kuruluşlardan yararlanabiliriz.
Ayrıca acil destek paketi ile ilgili özel sektör ve kamu sektörü arasında eşitsizlik oluşturduğunu söyleyebiliriz. Üyelerimizden de bu konuda tepkiler geldiğini belirtebiliriz.


 - Üyeleriniz ne kadar yararlanabiliyor ,karşılaştıkları güçlükler nelerdir ?
 
Son yapılan açıklamalara göre 1500’e yakın şirketin Acil Destek Paketinden yararlanmak için başvuruda bulunduğu bilinmekte, son başvuru tarihi 15 Mayıs olduğuna göre bu sayı daha da artacaktır. Fakat 170 milyonluk acil destek paketinin ardından hükümetten ikinci bir destek paketi beklemekteyiz.
Üyelerimizle yaptığımız ankette, ankete katılanların yaklaşık %90’ı hükümetin destek paketinden yararlanacağını belirtmişti. Biz de dernek olarak üyelerimizin karşılaşacağı güçlükleri en aza indirmek için, yetkililerin almış olduğu kararları, bu desteklerden nasıl yararlanabileceklerini doğru ve hızlı bir şekilde üyelerimize iletiyoruz.
 

-ESNAF Derneği olarak tedbirler konusunda önerileriniz nedir?
 
Covid-19 virüsünün ortaya çıkmasıyla dünyamız tüm zamanların en büyük salgın tehditlerinden biriyle karşılaştı. Ve maalesef dünyamızın buna hiç de hazır olmadığı görüldü. Ancak özellikle Avrupa yavaş yavaş salgını kontrol altına almaya başladı ve işletmelerin açılış tarihleri konuşulmaya başlandı. Öyle gözüküyor ki Mayıs ayı sonuna doğru işletmeler kademeli olarak açılacak. Ayrıca ekonomik döngüyü sürdürmek için buna da bi bakımdan mecburuz.
 

-Normale dönüşten sonra işletmelerin kendini toparlanmasına ne kadar zaman gerekecek?

Bunu şu anda öngörmek zor fakat araştırmalar ekonominin kendisini toparlaması için en az 1-2 yılın gerekeceğini söylüyor. Aslında ekonomik olarak en zor sınavımızı salgından sonar vereceğiz ve herkesin buna hazırlıklı olması gerekiyor.
 

-Koronavirüs salgınından sonra ekonomide kalıcı değişiklikler neler olacak?

Yukarıda dediğim gibi, herkesin yeni döneme hazır olması gerekiyor. Öncellikle online satışlara daha fazla ağırlık verilmesi gerekecek. İşletmelerin bu konuya yatırım yapacakları beklenmekte.
Diğer bir konu ise özellikle bölgedeki üreticilere bir fırsat sunabilir. Salgından sonra Avrupa’daki talebi karşılamak için bir pazar boşluğu oluşacağı öngörülüyor. İşte bu pazarda yerli üreticilerimizin pay sahibi olması lazım. Bunun için de şimdiden çalışmalarını ve adımlarını bu doğrultuda atmalarında fayda olduğu görülmekte.