Deçan ve Junik’te Panel: Son Savaşta Yakılan 218 Cami Gündemdeydi

Kosova’daki son savaş sırasında kültürel miras ve ibadet mekânları, Sırp güçlerinin sistematik hedeflerinden biri olmuştu. 1998–1999 yıllarında ülke genelinde yakılan ve yıkılan toplam 218 camiden 13’ü, yalnızca Deçan ve Junik belediyelerinde bulunuyordu.

Aradan çeyrek asır geçmesine rağmen, bu tahribatın failleri hakkında hâlen hiçbir cezai işlem uygulanmadı. Kasım ayı vesilesiyle yerel kurumlar ve dini topluluklar, kültürel mirasa karşı işlenen bu suçları yeniden gündeme taşımak amacıyla bir dizi etkinlik düzenlemeye başladı.

Bu kapsamda, Deçan Belediyesi ile İslam Birliği Deçan Şubesi, akademisyenlerin ve dini kurum temsilcilerinin katılımıyla bir bilimsel panel gerçekleştirdi. Panelin amacı, savaş döneminde ibadet yerlerine yönelik saldırıları kayıt altına almak, bölgenin hafızasını diri tutmak ve kamuoyunda farkındalık oluşturmaktı.

Deçan İslam Birliği Başkanı Naser Ef. Tolaj, yıkılan camilerin toplumsal hafızada derin yaralar bıraktığını belirtti:
“Yakılan camiler sadece harap edilen yapılar değildir; Sırbistan’ın şiddetine rağmen asla teslim olmayan bir halkın inancını ve direncini temsil eder.”

Deçan Belediye Başkanı Bashkim Ramosaj ise işgal döneminin yarattığı baskıyı hatırlatarak, “Talihsizliğimiz, bizi insan olarak görmeyen ve tarihimize, kültürümüze, inancımıza saygı duymayan bir işgalci ile yüz yüze gelmemizdi.” ifadelerini kullandı.

Kosova Başimamı Vedat Ef. Sahiti, dini ve kültürel yapılar üzerindeki yıkımın bilinçli bir strateji olduğunu vurguladı:
“Düşman, halkımızın direncini kırmak amacıyla camileri, kuleleri, mektepleri ve mezarlıkları yok etti. Ancak hiçbir zaman hedefine ulaşamadı.”

Panel kapsamında ayrıca “Deçan ve Junik Belediyelerinde Sırp Suçları: Kültürel Mirasın Yok Edilmesi” başlıklı bir fotoğraf sergisi açıldı. Sergide, savaş sırasında bölgedeki dini ve kültürel yapılara verilen zarar fotoğraflarla belgeleniyor.

Etkinlik, üzerinden 20 yılı aşkın süre geçmesine rağmen, Kosova’daki kültürel mirasın yok edilmesine ilişkin adalet arayışının hâlâ tamamlanmadığını bir kez daha hatırlatmayı amaçladı.