Dipnotun Kaldırması Kosova İçin Olumlu Adım

Avrupa Birliği Bölgeler Komitesi’nin, resmi belgelerinde “Kosovo” adının yanında kullanılan yıldız işareti (*) ve dipnotu kaldırma kararı, Kosova’nın Avrupa kurumlarındaki temsilinin güçlendirilmesi yönünde yeni bir adım olarak değerlendiriliyor. Avrupa entegrasyonu alanındaki uzmanlara göre ise dipnotun diğer AB kurumlarından da tamamen kaldırılması için hâlâ yapılması gereken çalışmalar bulunuyor.

Avrupa Birliği’nin Bölgeler Komitesi, aldığı kararla resmi belgelerinde artık “Kosovo”* ifadesini ve buna eşlik eden dipnotu kullanmayacak. Bu kararın, kullanılan terminolojiyi Avrupa Parlamentosu ile uyumlu hale getirmek amacıyla alındığı belirtildi. Söz konusu dipnot, 2012 yılında Avrupa Birliği’nin arabuluculuğunda yürütülen Kosova–Sırbistan diyalogu çerçevesinde kullanılmaya başlanmıştı.

Kosova Meclis Başkanı Albulena Haxhiu, kararı “çok olumlu ve uzun zamandır beklenen bir gelişme” olarak nitelendirdi. Haxhiu’ya göre bu adım, Kosova devletinin uluslararası arenada güçlenmesi ve daha fazla tanınması açısından önemli bir ilerleme anlamına geliyor.

Kosova Başbakanı Albin Kurti ise dipnotun kaldırılmasını “eriyen bir kar tanesine” benzetti. Kurti, Brüksel’de Kosova’nın ilerlemesi için olumlu bir atmosfer bulunduğunu belirterek, bundan sonraki en önemli iki adımın Avrupa Komisyonu’nun göndereceği üyelik anketi ve Kosova’ya aday ülke statüsü verilmesi olduğunu ifade etti. Kurti ayrıca şu anda AB’de Kıbrıs’ın dönem başkanlığını yürüttüğünü, 1 Temmuz’dan itibaren ise başkanlığın İrlanda’ya geçeceğini hatırlattı.

Karar, Kosova Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Glauk Konjufca tarafından da memnuniyetle karşılandı. Konjufca’ya göre bu adım, Bölgeler Komitesi’nin kullandığı terminolojiyi Avrupa Parlamentosu ile uyumlu hale getiriyor ve Kosova’nın Avrupa entegrasyonu sürecinde önemli bir kurumsal gelişme anlamına geliyor.

“Bölgeler Komitesi’nin kamuya açık belgelerinde ‘Kosovo*’ ifadesi ve buna eşlik eden dipnotun kullanımını sona erdirme kararını memnuniyetle karşılıyoruz. Bu adım, Komiteyi Avrupa Parlamentosu ile aynı çizgiye getiriyor ve Kosova’nın Avrupa perspektifi konusunda daha büyük kurumsal netlik sağlıyor,. dedi Konjufca.

Öte yandan Avrupa entegrasyonu uzmanları, kararın olumlu olduğunu ancak dipnotun diğer Avrupa kurumlarından da tamamen kaldırılması için sürecin devam ettiğini belirtiyor.

Uluslararası müzakere profesörü Valon Murtezaj, beş AB ülkesinin Kosova’yı tanımamasının süreci yavaşlattığını söyledi. Murtezaj’a göre bu karar önemli olsa da dipnotun tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.

“Beş ülkenin tanımaması bu süreci yavaşlatıyor. Bu, bugünden itibaren dipnotu hiçbir yerde görmeyeceğimiz anlamına gelmiyor. Ancak yine de olumlu bir adımdır. Geçmişte de benzer olumlu gelişmeler yaşandı ve dipnotun kullanımı giderek azaldı; çünkü aslında bu bir anlamsızlıktır.” dedi Murtezaj.

Uluslararası ilişkiler uzmanı Emrush Ujkani ise dipnotun başından beri gereksiz olduğunu ancak Kosova’nın Avrupa gündeminde ilerlemesini engellemediğini ifade etti.

“Bence yıldız işaretinin varlığı Kosova’nın Avrupa gündeminde ilerlemesini engellemedi. Özellikle AB programlarına erişim ve çeşitli kazanımlar açısından bir engel oluşturmadı. Ancak yine de özellikle Kosova’yı tanımayan ülkeler açısından bu karar iyi bir kazanımdır; bazı ülkelerin tutumlarında da zamanla bir yumuşama görülüyor.” dedi Ujkani.

2012 yılında varılan anlaşma kapsamında Kosova’nın bölgesel örgüt ve girişimlere katılımı konusunda uzlaşma sağlanmıştı. Bu çerçevede belgelerde “Kosovo”* ifadesi kullanılıyor ve sayfanın sonunda açıklayıcı bir dipnot yer alıyordu.