Diyalog Duraksamada, Kosova-Sırbistan Liderleri ise Sözlü Çatışmada

Kosova-Sırbistan diyaloğu aylardır durduruldu ve büyük olasılıkla bu duraksama birkaç ay daha devam edecek. Bunun nedeni, Kosova'nın halihazırda bir seçim sürecinde olmasına karşın, Sırbistan'da ilkbaharda seçimlerin olmasından kaynaklanıyor.

Ancak siyasi söylem ve Priştine ile Belgrad arasındaki mesafeli çatışmalar tüm bu süre içinde durmadı. Kosova'nın görevdeki Başbakanı Avdullah Hoti, Preşova Vadisi Arnavutlarının siyasi temsilcileriyle yaptığı görüşme sonrasında, Sırbistan'ın Kosova'ya yönelik  her türlü ticari tedbirinin, karşılıklılık ilkesi çerçevesinde Kosova’nın da aynı tedbirler uygulayacağını söyledi.

Konuyla ilgili açıklamasında Hoti, “Diyalog sürecini başlattığımızda, Hükümeti devraldığım ilk haftalarda karşılıklılık tedbirlerini kaldırdık. Vergi ve daha önce verilmiş olan kararları yürürlükten kaldırarak diyalog sürecinin önünü açtık. Bu, birkaç ay boyunca belirli bir zaman çerçevesi ile yapılır ve bu süreç sona erdiğinde, süreç karşılıklı tanıma ile sona erer veya istisnasız tüm karşılıklılık önlemlerini uygularız” dedi .

Hoti'nin bu açıklaması, Sırbistan Dışişleri Bakanı Nikola Selakoviç ile Katar'ın Sırbistan büyükelçisi arasında Kosova'nın bağımsızlığını tanıma lehinde lobi yapmamasını isteyen bir toplantıdan sonar geldi.

Resmi Priştine'ye göre, bu durum, 4 Eylül’de Washington’da varılan anlaşmayla çelişiyor.   

Kosova Dışişleri Bakan Vekili Melisa Haradinaj-Stublla, "Sırbistan, Washington anlaşmasını ve Brüksel'de verilen taahütleri ihlal etmeye devam ediyor" diyerek tepki gösterdi.

Kosova Dışişleri Bakanı, “Ekonomik Normalleşme Anlaşması'nda verilen taahhütlere rağmen, Sırbistan bunlara bağlı kalmamakla birlikte, bu anlaşmanın 15 taahüdünü ve Brüksel'de imzalanan önceki anlaşmaları ihlal ediyor” dedi.

Böylece "Dışişleri ve Diaspora Bakanlığı, Brüksel'de varılan ve Sırbistan tarafından açıkça ihlal edilmeye devam eden 33'ten fazla teknik anlaşmadan duyulan endişeyi de dile getiriyor.

Bu açıklamalardan sonra Sırbistan’ın da tepkisi gecikmedi. Sırbistan Başkanı Aleksandar Vuçiç,  Kosova’nın herhangi bir uluslararası örgüte üye olmayı denemesi halinde, sürprizlerle karşılaşacağını söyledi. Vuçiç’e göre, Kosova tarafı imzaladığı anlaşmaları okumuyor.

Sırbistan Başkanı Aleksandar Vuçiç bir özel televizyona verdiği mülakatta, "Brüksel anlaşmasına saygı göstermezlerse, onları bir sürpriz bekliyor. Bunu söylediğimde onlar, gerçeği kastettiğimi biliyorlar. Ben her zaman çok kesinim, blöf yapmam. Kosova uluslararası örgütlere üye olmayı denemeye kalkarsa, bazı sürprizlerle  karşılaşır, bunu biliyorlar" şeklinde değerlendirmede bulundu.

Donmuş bir çatışma için de alaka göstermediğini kaydeden Vuçiç, "Donmuş çatışma, birinin önce kılıcı çekmesini beklemek demektir, çocuklarımın savaşa gitmesini istemem. Kosova, Sırbistan ile uzlaşmacı bir çözüme hazır değil ve iki ülke arasındaki donmuş ihtilaf sürüyor.Beynimize kan girmemeli, gerçekçi olmalıyız, insanlar donmuş çatışmanın risklerini bilmeli"dedi.

Ancak bu siyasi retoriğe ve Priştine ile Belgrad siyasi liderleri arasındaki mesafeli çatışmaya rağmen, Avrupa Birliği, "Kosova ve Sırbistan'ın Avrupa Birliği'ne giden yolunun diyalogdan geçtiğine" inanıyor.

AB Dış Politika Sözcüsü Peter Stano, "AB'nin bu süreci devam ettirmek için her iki tarafla birlikte çalışacağını" söyleyerek, Kosova-Sırbistan diyalog elçisi Miroslav Lajcak'ın Kosova-Sırbistan diyalog sürecine ilişkin taahütlerini sürdürdüğünü belirtiyor.

AB, Kosova-Sırbistan arasında nihai anlaşmanın iki ülkeye ve onların gereken konsensusu bulmaları konusundaki yeteneklerine kalmış bir mesele olduğunu savunuyor. DW