Bosna Hersek’te Ekim ayında yapılacak genel seçimler öncesinde, Milorad Dodik ile Dragan Čović Mostar’da bir araya geldi. Görüşmenin ardından iki lider, seçimlerden sonra da siyasi iş birliğini sürdürme niyetlerini açıklarken, Dodik’in Hırvatlara özel bir seçim bölgesi kurulmasına açık destek vermesi dikkat çekti.
HDZ BiH Genel Merkezi’nde gerçekleştirilen toplantıda taraflar, Bosna Hersek Bakanlar Konseyi’nin çalışmaları, devlet parlamentosunun seçimlere kadar yürüteceği faaliyetler ve seçim sonrası siyasi süreçleri değerlendirdi.
Çović, 2022 seçimlerinden sonra kurulan HDZ BiH-SNSD ortaklığının başarılı şekilde sürdüğünü belirterek, bu iş birliğinin seçimlerden sonra da devam etmesini arzu ettiklerini söyledi.
Dodik: “HDZ ve SNSD olmasaydı Bosna Hersek çökerdi”
Dodik ise iki parti arasındaki iş birliğinin Bosna Hersek’in istikrarı açısından önemli olduğunu savunarak, “HDZ ve SNSD’nin katkısı olmasaydı Bosna Hersek çoktan çökmüş olurdu.” ifadelerini kullandı.
Uluslararası toplumu ve Bosna Hersek’teki Yüksek Temsilcilik makamını sert sözlerle eleştiren Dodik, yüksek temsilcilerin Bonn Yetkileri kapsamında aldığı tüm kararların geçersiz ilan edilmesi gerektiğini ileri sürdü.
Çović de benzer şekilde, ülkenin artık uluslararası yönetimden çıkması ve tüm yetkilerin yerel kurumlara devredilmesi gerektiğini savundu.
Hırvat seçim bölgesine açık destek
Toplantının en dikkat çekici başlığı ise seçim sistemi oldu.
Dodik, Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi’nin Hırvat üyesinin seçiminde yaşanan tartışmaların çözülmesi için HDZ BiH’nin önerilerini desteklediklerini belirterek, Hırvat seçmenlerin kendi temsilcisini seçebilmesini sağlayacak ayrı bir “Hırvat seçim bölgesi” oluşturulmasını desteklediğini açıkladı.
Bununla birlikte, Republika Srpska’dan seçilen Sırp Konsey üyesinin doğrudan halk tarafından seçilmesi uygulamasının değiştirilmesine ise karşı olduklarını ifade etti.
Komšić’i hedef aldı
Dodik, mevcut Devlet Başkanlığı Konseyi’nin Hırvat üyesi Željko Komšić’in ağırlıklı olarak Boşnak seçmenlerin oylarıyla seçildiğini öne sürerek, bunun Hırvatların anayasal haklarını zedelediğini savundu. Komšić hakkında sert ifadeler kullanan Dodik, Hırvatların devletin diplomasi ve savunma kurumlarında yeterince temsil edilmediğini iddia etti.
“Hristiyanlar Müslümanların baskısı altında” iddiası
Basın toplantısında en fazla tepki çekmesi beklenen açıklamalardan biri de Dodik’in dini temelli söylemleri oldu.
Dodik, “Bosna Hersek’te Hristiyanlar Müslümanların baskısı altında.” iddiasında bulunurken, konuşması boyunca Boşnaklardan etnik kimlikleri yerine “Müslümanlar” olarak söz etti. Ayrıca Boşnakların nüfus çoğunluğunu siyasi üstünlüğe dönüştürmeye çalıştığını öne sürdü.
Çović: Öncelik seçim yasası olmalı
Çović ise Hırvatistan Parlamentosu’nda hazırlanması planlanan Bosna Hersek’teki Hırvatların durumuna ilişkin deklarasyona temkinli yaklaştı. Geçmişte benzer birçok belgenin hazırlandığını ancak uygulanmadığını belirten Çović, seçimlerden sonra kurulacak yeni yönetimin ilk gündem maddelerinden birinin Hırvatların “meşru temsil” talebinin çözülmesi gerektiğini söyledi.
Aksi halde Bosna Hersek’in bir dört yılı daha kaybedeceğini ifade etti.
Bütçe tartışması
Dodik ayrıca devlet bütçesinin gecikmesinden Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi’nin Boşnak üyesi Denis Bećirović’i sorumlu tuttu. Bütçenin aylar önce kabul edilebileceğini savunan Dodik, seçimlerde SNSD’nin tarihindeki en başarılı sonuçlardan birini elde edeceğine inandığını söyledi.
Toplantının sonunda iki lider, seçim sonrasında da ortak hareket etme konusunda yeterli siyasi zemine sahip olduklarını vurguladı.
Mufassal haber: M.Tevfik Yücesoy