Dünya Nüfus Günü/ UNFPA: Kosova Değişiyor, Nüfus Azalıyor, Gençler Göç Ediyor

Dünya Nüfus Günü vesilesiyle, Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu (UNFPA), 2025 yılına ilişkin "Gerçek Doğurganlık Krizleri" başlıklı dünya nüfusu durum raporunu sundu. Raporda, doğurganlık oranlarının düşmesinin esas sorun olmadığı, aslında esas meselenin insanların istedikleri hayatı ve aileyi kurmalarına engel olan ekonomik, sosyal ve kurumsal belirsizlikler olduğu vurgulandı.

UNFPA Kosova Ofisi Şefi Visare Mujko-Nimani, 2024 Nüfus Sayımı'nın Kosova toplumundaki değişimi net bir şekilde sergilediğini ve bu konuda acilen gerekli adımların atılması gereğini ortaya koyduğunu söyledi:

Mujko-Nimani, “2024 Nüfus Sayımı, Kosova toplumunun on yılı aşkın süredir en net ve kapsamlı resmini sundu ve ortaya koyulanlar bizi derinlemesine düşünmeye ve her şeyden önce hemen harekete geçmeye bir davettir. Kosova değişiyor. Nüfus azalıyor. Doğurganlık oranı yenilenme seviyesinin altına düştü. Ve en değerli varlık olan gençler, sadece yurt dışına değil, aynı zamanda kırsal alanlardan kentsel alanlara da göç ederek gelecekleri için fırsatlar, onur ve güvenlik arayışında bulunuyorlar.”

Nimani, küresel rapora atıfta bulunarak, sorunun doğum oranları değil, insanların istedikleri aileyi kuramamasına neden olan koşullar olduğunu vurguladı. Çözümün doğurganlığı "düzeltmekte" değil, gençleri ve aileleri destekleyecek sistemler kurmakta yattığını belirtti Muyko-Nimani.

Birleşmiş Milletler Kosova Kalkınma Koordinatörü Arnhild Spence, UNFPA’nın küresel raporunun doğurganlık ve nüfus düşüşü anlatısını değiştirmeyi hedeflediğini ifade etti.

Spence, Kosova'nın da birçok ülke gibi iş gücü piyasasında güvencesizlik, kadınların düşük ekonomik katılımı ve bakım hizmetlerine erişim eksikliği gibi sorunlarla karşı karşıya olduğu değerlendirmesinde bulundu.

“Kosova’nın nüfusu hala genç, fakat sürekli azalıyor. 2011 sayımına göre nüfus % 8 azaldı. Doğurganlık oranı 2.3’ten 1.8’e düştü. Yaşlı nüfus artıyor. Bu değişim, zorluklarla birlikte fırsat penceresinin daraldığını gösteriyor. Şimdi harekete geçmek, insan sermayesine – eğitime, sağlığa, sosyal korumaya ve becerilere – yatırım yapmak gerekiyor.” dedi diğerleri arasında Spence.

Riinvest Enstitüsü müdürü Alban Hashani ise nüfus sayımı sonuçlarının Kosova toplumunda derin dönüşümleri yansıttığını ve ciddi bir değerlendirme gerektirdiğini söyledi.

Hashani ayrıca, bölgesel eşitsizliklere dikkat çekerek, kentsel alanlarda nüfus artarken kırsal ve sınır bölgelerde ciddi bir azalma olduğunu vurguladı:

“Özellikle Priştine gibi büyük merkezler büyürken, küçük belediyeler, özellikle sınır bölgeleri önemli ölçüde nüfus kaybediyor. 2011’de nüfusu olan birçok yerleşim biriminde bugün kimse yaşamıyor.” Diye belirtti Hashani.