Edi Rama, Arnavutluk'u dünyanın ilk nakitsiz ekonomisi haline getirmek istiyor

- Nakit paranın hâlâ hüküm sürdüğü Arnavutluk'ta, Başbakan Edi Rama'nın iddialı bir planı var: 2030 yılına kadar nakit parayı ortadan kaldırmak ve böylece toplumu "altüst etmek" baştan ayağa değiştirmek...

- Arnavutlar, halk arasında yaygın bir deyimle, yıllardır paralarını bankalarda tutmak yerine "yataklarının altında" tutmayı tercih ediyor. Ancak Rami'nin dileği gerçekleşirse, Arnavutluk dünyanın ilk nakitsiz ekonomisi haline gelecek.

- Bunun bir nedeni de şu anda çok sayıda işlemin gişede gerçekleşiyor olması. 
- ⁠Tiran Üniversitesi ekonomi profesörü Selami Xhepa, "Nakit parayı ortadan kaldırmak, yüksek kayıt dışılık ve finansal sistemde istikrarsızlaştırıcı miktarda yasadışı para bulunan ülkeler için mutlak bir önceliktir" diyor.

- Sorun şu ki, bankacılık sistemi ve toplum bu sıçramayı yapmaya hazır olmayabilir.
Çoğu Arnavut, birikimlerini bankacılık sistemi dışında yönetmeyi, banknotları gözlerden uzak tutmayı ve mümkün olduğunca nakit ödemelerde ısrar etmeyi tercih ediyor.

- Arnavutluk turist rehberlerinde bile, "nakit kraldır" ifadesi ziyaretçilere sık sık tavsiye olarak karşımıza çıkıyor. Çoğu zincir mağaza veya büyük restoran kart kabul ederken, kafeler, güzellik salonları, butikler, telekomünikasyon şirketleri ve marketler kart kabul etmiyor.
Tiran şehir merkezindeki bir giyim mağazasında, Politico muhabiri dijital kartla ödeme yapmaya çalıştığında, kasiyerin kafası karışmış görünüyordu. Takside ve otobüste de durum benzerdi.
Tahminler, gölge ekonominin gayri safi yurtiçi hasılanın yüzde 29 ila yüzde 50'sini oluşturduğunu gösteriyor. 

- Sorunlardan biri, Arnavutların bankaları sevmemesi. Arnavutluk Bankalar Birliği tarafından yakın zamanda yapılan bir anket, nüfusun yalnızca %34'ünün bankalara güvendiğini ortaya koydu. 

- ⁠Arnavutluk Bankası, nüfusun %78'inin bir banka hesabına "erişimi" olduğunu, bunun da %96 olan Avrupa ortalamasının altında olduğunu belirtiyor.

- 2030 yılına kadar nakitsizliğe geçme hedefi iddialı olsa da, başarı hâlâ düşük maliyetli ve erişimi kolay bir dijital ödeme altyapısının (potansiyel olarak bir merkez bankası dijital para birimi veya ulusal bir anında ödeme platformu dahil) hayata geçirilmesine bağlı. M.T.Y