Elektriğe Zam, Vatandaş ve Ekonomiye Darbe

Kosova'da elektrik enerjisi fiyatının artırılması, ülke ekonomisinin olumsuz yönde etkilenmesine değişik formlarda yansımaktadır. Elektrik enerjisi fiyatının artırılması kararı ayrıca ekonomik kalkınma,  özel sektör ve yerli üreticileri olumsuz yönde etkilerken ülkemizde yatırımda bulunmayı göze kestiren yabancı yatırımcıları da bu hedeflerinden pekala caydırabilir.

Kosova Elektrik Kurumu'nda (KEK) verimliliğin ve yönetimin iyileştirilmesi yanısıra teknik ve ticari kayıpların aşılması ve teknik ile ticari kayıplardan vatandaşlarımızın yüzde 40 oranından daha fazla ödemeye mecbur kalacaklarına gelinmemesi için fiyatların artışlarını frenleyecek yedekler mevcuttur.

Bu tür kötü bir yönetim nedeniyle cezalandırılan her zaman vatandaş ve özel sektör olmuştur.

Bu tür bir değerlendirmede bulunan ekonomik konuları iyi tanıyanlar, Enerji Düzenleme Dairesi'nin (ZRRE) prensip üzere iyi davranmadığını ve bu tür bir kararın alınması için bu kurum ve Meclis arasında uyumun sağlanmadığı,  ayrıca bu kez olduğu gibi elektriğe zam konusunda yalnız bir gün önce haberdar olan tüketicilerin daha erken bilgilendirilmemelerinin,  ZRRE-nin gayri prensipiyel çalışmalarının bölümünü teşkil ettiğini iddia ediyorlar.

KEDS, KOST ve KEK-in enerji fiyatının artırılması için daha önceleri fiyat artışının daha fazla olmasını talep etmeleri ve bu yıl fiyat artışının dört aylık bir gecikme ile yapıldığından dolayı bu arada yüzde 4.7 oranında bir zammın vatandaşları tedirgin edecek bir oran olmadığını da belirtenler var.

Meclis Elektrik Enerjisi Faturalama Komisyonu Başkanı Muhamet Mustafa, bu kararın Meclis'in talep ettiği gibi değil bir tembellik esasınca alındığını belirtip KEK,  KOST ve KEK-in çok sayıda masraflarını azaltması halinde vatandaşların yüzde 4.57 oranında daha yüksek bir faturalı elektrik enerjisini ödeme durumda olamayacaklarını açıklamaktadır.

 "Onlar tüm masraflarını azaltırlarsa ve daha verimli çalışmaları sürdürürseler,  o zaman tüketicilerin ödemeye mecbur kalacakları fiyat daha düşük olur. Bunun yanısıra biz teknik ve ticari kayıplar nedeniyle yaklaşık yüzde 40 oranında enerjiyi daha fazla ödüyoruz ve tüketiciler gelen faturalarla bu kayıpları kapatmış oluyorlar. Bundan başka tüketicilerin bir kısmı elektrik enerjisini hiç ödemiyorlar ve elektriği ödeyen tüketiciler,  ödemeyenlerden gelen kayıpların karşılanmasıyla yükleniyorlar. Aynıca üçüncü tarifeli blok tüketiciler de tüm bu telaşlarla yüklü kılınıyorlar." diye belirtmektedir Mustafa.

Diğer yandan KOSID-den Visar Azemi bu zam hakkında KEDS-in daha özelleştirilmesinde bilindiğini  şimdi ise ZRRE tarafından teyit edilen bu zammın Kosova'da elektrik ağının iyileştirilmesi için bir mazeret olarak gösterildiğini kaydetmektedir.

Kosova iktisat Odası Başkanı Safet Gërxhaliu da elektriğe zam gelmesinin,  Kosova ekonomisine değişik türde olumsuz yansıyacağı değerlendirmesini dile getirip bununla ayrıca özel sektörün zarar göreceğini ve bunun ülkenin sosyal istikrarlığını dolaylı veya dolaysız etkileyebileceğini söyledi. Gërxhaliu bundan başka bununla yabancı yatırımların da bir hayli etkileneceği görüşünü savunmaktadır.

Elektrik fiyatının artırılması kararına tepki gösteren Kosova Bağımsız Sendikalar Birliği de ZRRE-nin bu kararı gözden geçirmesini talep etti. Sendika başkanı Haxhi Arifi bu yönde herhangi bir önlemin alınmaması halinde protestolara geçebileceklerini açıkladı.

Şimdiye dek bir kilovat elektrik enerjisinin fiyatı 5.05 Cent idi ve şimdi bu yüzde 4.45 oranındaki zamla elektrik enerjisinin fiyatı bir kilovat başına 5.28 Cent'te çıkmış bulunuyor.