Emekliler, Kosova’daki En Fazla Ayrımcılığa Uğrayan Kesim

Kosova Ombudsmanı (Halkın Avukatı) Naim Qelaj, emeklilerin emeklilik sürecinde çok sayıda idari engel ve zorlukla karşı karşıya kaldığını belirterek, bu kesimin toplumda en fazla ayrımcılığa maruz kalan gruplardan biri olduğunu söyledi.

Qelaj, Yüksek Mahkeme’nin, emeklilerin hayatta olduklarını kanıtlamak amacıyla bizzat ilgili kuruma gitmelerini zorunlu kılan idari talimatı yasa dışı ilan etmesini yerinde ve doğru bir karar olarak değerlendirdi.

Ombudsman Qelaj, emeklilik sisteminde yalnızca mali boyutta değil, özellikle 65 yaş üstü emekliler için sağlık ve sosyal hizmetlerin sunumu açısından da kapsamlı reformlara ihtiyaç bulunduğunu vurguladı. Bu yaş grubundaki bireylerin, özellikle ruh sağlığı hizmetlerine erişimde ciddi eksikliklerle karşılaştığını ifade etti.

“Bana göre emekliler şu anda toplumdaki en fazla ayrımcılığa uğrayan kesimdir. İncelediğimiz hemen her alanda ya doğrudan şikâyetler aldık ya da sivil toplum kuruluşlarından emeklilere yönelik ayrımcılık yaşandığına dair bilgiler edindik. Yaptığımız incelemelerde ortaya çıkan tablo ne yazık ki olumsuzdur.” diyen Qelaj, sorunun yaygınlığına dikkat çekti.

Ombudsman, hukukun üstünlüğü ilkesini zedeleyen ve vatandaşlar için ilave engeller yaratan ikincil mevzuatın (alt düzenlemelerin) yaygın şekilde kullanılmasını da eleştirdi. Qelaj, bu tür uygulamalara gümrüklerde ve engelli bireylere yönelik komisyonlarda rastlanan benzer örnekleri gösterdi.

Yüksek Mahkeme, hayatta olduğunu bildirmediği gerekçesiyle emekli maaşlarının kesilmesini öngören talimat hükümlerinin hukuka aykırı olduğuna hükmederek, hayatta olma durumunun teyit edilmesinin emeklilerin değil, ilgili Bakanlığın sorumluluğunda olduğunu karara bağladı.

Kosova’da halihazırda yaşlılık emekli maaşı aylık 150 Euro olarak uygulanırken, katkı payına dayalı emekli maaşları ise eğitim seviyesine bağlı olarak aylık 218 ile 318 Euro arasında değişiyor.