En büyük nüfus Türk ve Boşnaklar: Viyana bir İslam merkezi haline geliyor

- Federal bir eyalet olan Viyana'da, bugün Müslümanlar zorunlu okullarda (ilkokul, ortaokul ve özel okul) açık ara en büyük dini grubu oluşturuyor. Viyana'daki ilkokul öğrencilerinin %40'ından fazlası (%41,2) İslam dinine mensup. Avusturya Entegrasyon Fonu'nun (ÖIF) 2025/26 eğitim-öğretim yılı başlamadan önce yayınladığı verilere göre, Viyana'da dokuz yıllık zorunlu eğitim gören her iki öğrenciden neredeyse biri Müslüman.

- Bu rakamlar birçok Viyanalı arasında şaşkınlık ve şok oluşturuyor. Avusturya kamuoyunda haftalardır "sıcak bir konu". Bazı medya kuruluşları Viyana'nın "İslam'ın egemen olduğu bir Müslüman şehri" haline geldiğini yazarken, diğerleri bunların Avusturya makamları tarafından bilinen, yasal olarak ikamet eden çocuklar olduğunu vurguluyor. 

- ⁠Bugünkü Večernji List gazetesi, asıl sorunun hâlâ ortada olduğunu belirtiyor: Avusturya toplumu, çocukları anaokullarına, okullara ve üniversitelere entegre etmekte ne ölçüde başarılı oldu? Viyana kararnamesi, entegrasyonun iki yönlü bir süreç olduğunu gösteriyor. 

- ⁠Devlet Almanca öğrenmeyi, Avusturya tarihi ve Avrupa değerlerini bilmeyi şart koşarken, bazı Müslüman aileler bunu bir asimilasyon girişimi olarak görüyor. Bu nedenle birçok kişi, kapalı topluluklar halinde bir arada kalmayı ve birbirleriyle ana dillerinde iletişim kurmayı tercih ediyor. Almanca ise arka planda kalıyor ve bu da toplumdaki uçurumu derinleştiriyor.

- Tüm bunlar, çoğunluğu oluşturan Müslüman çocukların genellikle Almanca bilmediği veya çok az konuştuğu okullarda açıkça görülüyor. Ayrıca medya, Afganistan, Suriye ve Çeçenistan kökenli öğrenciler arasında giderek artan bir şekilde çatışma ve şiddet olayları yaşandığını bildiriyor.

- Avusturyalı Müslümanların çoğunluğu, geçen yüzyılın 60'lı ve 70'li yıllarında bu Alp ülkesine gelen misafir işçilerin soyundan gelmektedir. Bugün Avusturya'da 700.000 ila 800.000 arasında Müslüman yaşadığı tahmin edilmektedir. Etnik kökene göre en kalabalık grup yaklaşık yarım milyonla Türkler olup, ardından Boşnaklar, Afganlar, Kürtler, Çeçenler, İranlılar, Araplar ve Pakistanlılar gelmektedir.

- 1 Ocak 2024 tarihli resmi verilere göre Avusturya'nın nüfusu 9,16 milyondur. Müslümanlar toplam nüfusun %8 ila %9'unu oluştururken, nüfusun %80,3'ü Avusturyalı, %19,7'si ise yabancılardan oluşmaktadır. İslam, Avusturya'da 1912 gibi erken bir tarihte, ülkenin Avusturya-Macaristan işgali altında olmasının ardından, Bosna-Hersek'ten gelen Boşnaklar sayesinde bir din olarak tanınmıştır.

- 2015 yılında Avusturya'ya gelen ve çoğunluğu Suriye, Afganistan ve Irak'tan olmak üzere Pakistan, Hindistan ve Afrika ülkelerinden gelen yüz binlerce genç erkeğin göç ettiği göç dalgası özellikle önemliydi. 

- ⁠Avusturya, bir gecede bir dizi sorunla karşı karşıya kaldı: işsizlik, artan suç oranı ve sosyal sistem üzerindeki baskı. Viyana ana destinasyon haline geldi.

- Neden Viyana? Çünkü Avusturya'nın başkenti her zaman göçmenler için bir çekim merkezi olmuştur; farklı kültür ve kimliklere açık, çok kültürlü bir şehir. Avusturya-Macaristan döneminde bile göçmenler için bir cennetti ve bugün demografik eğilimlerin çarpışmasının açıkça görüldüğü bir Avrupa metropolü.

2024/25 verilerine göre, Viyana'daki devlet okullarında 112.600 öğrenci vardı. Bunların %41,2'si Müslüman, %34,5'i Hristiyandı; %17,5'i Roma Katolik, %14,5'i Ortodoks ve %1,7'si Protestandı. Öğrencilerin %23'ünün herhangi bir dini inancı yoktu.

- Demografik eğilim, Katoliklerin sayısındaki düşüşü ve Müslüman çocukların sayısındaki artışı açıkça göstermektedir. Ortaokul ve meslek okullarında Müslüman çocuklar %49'a kadar çıkarken, Hristiyan çocuklar %31-33 arasındadır. İlkokullarda ise bu oran biraz daha dengelidir, ancak Müslümanlar burada da başı çekmektedir.

- İstatistikler, Viyana'daki gençlerin %54,2'sinin göçmen kökenli olduğunu ortaya koymaktadır. Viyana'da doğan her üç kişiden biri Avusturya dışında doğmuştur. Çoğunluğu Suriyeli (28.503), ardından Ukraynalılar, Almanlar, Romenler ve Macarlar gelmektedir. Yaklaşık 518.400 genç göçmen ailelerden gelmektedir; üçte biri birinci nesildir ve üçte ikisi Avusturya'da yabancı kökenli ebeveynlerden doğmuştur.

- En büyük sorun dildir. Okul çocuklarının neredeyse yarısı (%49) evde Almanca değil, anadillerini konuşmaktadır. Ortalama olarak, Avusturya genelinde öğrencilerin %26'sı anadil olarak Almanca konuşmazken, Viyana'da bu rakamlar çok daha yüksektir. Favoriten bölgesi gibi bazı bölgelerde, çocukların %72'si kadarının ana dili Almanca değil.

- En yaygın ana diller: Boşnakça/Hırvatça/Sırpça (%21), Türkçe (%18), Arapça (%9), Rumence (%7) ve Arnavutça (%6). Dil yetersizliği nedeniyle, birçok çocuk daha sonra okulda daha düşük başarı gösteriyor ve sıklıkla okulu bırakıyor; bu da işgücü piyasasında dışlanmaya yol açıyor. Avusturya'da halihazırda 360.000'den fazla işsiz var.

- Demografik değişimler siyasi partilerden sert tepkilere yol açtı. Aşırı sağcı Avusturya Özgürlük Partisi (FPÖ), bu rakamları "başarısız bir entegrasyon politikasının" kanıtı olarak kullanıyor. 

- ⁠Viyana Meclisi'ndeki FPÖ parlamento grubu başkanı Maximilian Krauss, "Rakamlar, yıllardır uyardığımız şeyi doğruluyor: Üçüncü ülkelerden gelen gençlerin yüzde 28'i ne okula gidiyor ne de çalışıyor, sadece vergi mükelleflerinin parasıyla geçiniyorlar." dedi.

- FPÖ sözcüsü Hermann Brückl, bu rakamların "başarısız bir eğitim ve entegrasyon politikasının felaket bir teyidi" olduğunu belirterek, tüm okul ortamlarında Almancanın zorunlu olarak kullanılmasını talep etti. 

- ⁠Muhafazakâr ÖVP'den de eleştiriler gelirken, Sosyal Demokratlar (SPÖ) ve Neos'tan liberaller, Viyana'yı onlarca yıldır yönettikleri için baskı altındalar.

- Avusturya halkı ayrıca İslamofobi'de de artışla karşı karşıya. Medya, göçmen ve Müslüman karşıtı tutumlarda artış olduğunu kaydediyor ve aşırı sağ, "Ya eve dön ya da geri gönderil!" gibi sloganları giderek daha fazla kullanıyor.

- Avusturya federal hükümetinin 14 yaşın altındaki kızların okullarda başörtüsü takmasını yasaklama kararı büyük bir tartışmayı alevlendirdi. 150 ila 1.000 avro arasında para cezası öngörülüyor, ancak kararın Anayasa Mahkemesi'ne gitmesi muhtemel. 

 ⁠- Avusturya'daki İslam cemaati, yasağın yalnızca başörtüsü için geçerli olduğunu ve Hristiyan haçı, Yahudi kippası veya Sih türbanını kapsamadığını, bu nedenle bunun tarafsızlık ilkesini ihlal ettiğini iddia ediyor.

M.T.Y