Feith: AB, Kosova'nın Avrupa Hedeflerine Sıkı Sıkıya Bağlı

Uluslararası Sivil Temsilci ve AB'nin Kosova Özel Temsilcisi Pieter Feith, başlıca işlevini Kosova'nın denetimli bağımsızlığını destekleme şeklinde tanımlarken, günlük görevleri kapsamında Kosova'nın statüsü konusundaki tarafsızlığı koruyor.

SETimes'a konuşan Feith, bütçenin onaylanması, ademi merkeziyet süreci, Belgrad ile diyalog ve ekonomik kalkınmanın yeni hükümetin öncelikleri olduğunu söyledi.

SETimes: Kosovalı siyasileri, hakkında suçlama veya soruşturma bulunan herkezi kurulacak hükümetten dışlamaya çağırdınız. Bu hedefe ulaşıldı mı?

Pieter Feith: Kosova hükümeti, uluslararası alandaki itibarını göz önünde bulundurarak, yüksek haysiyete sahip siyasilerden meydana gelmelidir. Kosova'nın örnek olarak liderlik yapan, bağlılık gösteren bir yönetime ihtiyacı var.

SETimes: Yeni hükümeti bekleyen en büyük sorunlar nelerdir?

Feith: Gelecek mali yılla ilgili bütçenin acilen geçmesi gerekiyor. Hükümet çabuk ve kararlı davranarak, özellikle kamu idaresini güçlendirmek, hukukun üstünlüğünü artırmak ve bütün toplumların entegrasyonunu sağlamak için reform önceliklerini hayata geçirmelidir.

Ademi merkeziyet süreci devam edecek, ye kuzey Mitrovica belediyesinin kurulması gerekiyor ve din ve kültür mirasının korunmasına ilişkin eksiksiz bir mevzuatın tanımlanması gerekiyor.

Yeni hükümet, halkın güvenini haklı çıkarmak ve daha iyi bir gelecek vaatlerini yerine getirmek için çok çalışmak zorunda kalacak. Artık, halkın büyük çoğunluğunu ilgilendiren meseleler üzerinde durulacak: onlar da istihdam, sağlık hizmetleri ve okullar.

Ekonomik kalkınma önemli bir öncelik. Yeni hükümetin, burada yaşayan halka önem arz eden yaşam kalitesiyle ilgili konularda ilerleme sağlamasını umduğumuz Priştine-Belgrad diyaloğuna olan bağlılığını memnuniyetle karşılıyoruz.

SETimes: Priştine ve Belgrad müzakerelere 8 Mart'ta başladılar. Sonucun ne olmasını bekliyorsunuz?

Feith: Diyalog, gerek Priştine gerekse Belgrad açısından, her iki tarafı da ilgilendiren bazı pratik sorunları çözmek için bir fırsattır. Avrupa perspektifleri açısından, her iki ülke de yapıcı bir diyalogdan fayda sağlayacaktır.

SETimes: Bu süreç, [Avrupa Parlamentosu üyesi Dick] Marty'nin iddialarını nasıl etkileyecek ve EULEX ne zaman soruşturma açacak?

Feith: Sayın Marty'nin raporu ciddiye alınmalıdır. İnsanların ne olup olmadığını bilmeye hakkı vardır. İlgili bütün örgütler, kurumlar ve şahısların EULEX'in delil taleplerine gecikmeden yanıt vermesini umut ediyorum.

Bütün ilgili makamları, tanıkları korumaya yönelik uygun tedbirleri almaya çağırıyorum. Uygun görüldüğü takdirde, soruşturmaları devam ettirmek artık yargı makamlarına kalmıştır.

EULEX'in bu konudaki rolünü tamamen destekliyorum, ancak ön soruşturmalarının gidişatıyla ilgili olarak sadece onlar yorumda bulunabilirler.

SETimes: Kosova henüz bütçesini onaylamadı ve hükümet de maaş zammını erteledi. Hükümet bunu yapacaksa, ICO'nun kararı engelleyeceğine dair pek çok söylenti dolaşıyor. Parlamentoyu maaş zammını içeren bir bütçeyi onaylarsa sizin rolünüz ne olur ve nasıl tepki verirsiniz?

Feith: Kosova kurumları kendi kararlarından sorumludur ve ben onlara tavsiyede bulunurum. Ülke kurumlarına karar verecek ve sonuçlarını görecek alanı sağlamazsak, bunun Kosova'ya yardımı olacağını sanmıyorum.

Gelirler giderleri karşılamalıdır ve uluslararası anlaşmalara uyulması önemlidir. Şimdi, mecliste bütçeyi tartışmak için bir süreç yaşanacak ve nasıl gittiğini göreceğiz.

SETimes: Güneyde yaşayan Sırplar seçimlere katıldılar ve parlamento ve hükümetteki temsilcilerini seçtiler; fakat kuzeydekiler bunu yapmadılar. Kosova sadece güney ve kuzey arasında değil, Sırpların kendi aralarında da mı bir bölünmeyle karşı karşıya?

Feith: Sırp toplumunun 2009 belediye seçimlerine ve 2010 genel seçimlerine katılımı, Kosova makamlarının yeni belediyeler kurma yönündeki sıkı çalışmasının bir sonucudur ve bu da Kosovalı Sırp toplumuna önemli konular hakkında daha fazla söz hakkı ve Kosovalı Sırpların merkezi kurumlara katılmasını sağlamıştır.

Kosovalı Sırp toplumunun sayısının artmasıyla, bu insanlar Kosova'nın siyasi yaşamına katılmaktan fayda sağlayabileceklerini görmüşlerdir. Şimdi de hükümet, aynı şekilde kuzey Kosova'ya yardım etmeye çalışmaktadır. Uluslararası toplum da, Kosova'nın toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi gerektiği konusunda son derece net olmuştur.

SETimes: Analistlerin, Kosova'nın serbest vize olmadan, İstikrar ve Ortaklık Anlaşması olmadan ve şimdi de AB ile arasındaki ticaret bariyerleriyle AB'den tecrit edildiği yönündeki sözleri hakkındaki düşünceleriniz nelerdir?

Feith: AB, 27 ülkenin tümüyle birlikte, Kosova'nın Avrupa perspektifine olan bağlılığını sürdürmektedir ve bu da reformlardaki mali yardım ve gelmiş geçmiş en büyük sivil misyon olan EULEX ile gösterilmektedir.

Kosova, serbest vize uygulamasına geçiş kriterlerini karşılamak amacıyla AB üyelik sürecinde ilerleme kaydetmekte, ticari anlaşmalar düzenlemekte ve İstikrar ve Ortaklık diyaloğuna katılmaktadır; bu da bazı zamanlar acı veren bir reform ve değişim süreci olmasına karşın uzun vadede yarar sağlamaktadır. Bunun tecrit değil, son derece aktif bir katılım olduğunu düşünüyorum.

SETimes: Kosova'nın bağımsızlığının uluslararası toplum tarafından denetimine son verildiğinde ne olacağını düşünüyorsunuz?

Feith: Kosova makamları ve uluslararası toplum tarafından paylaşılan vizyon, bölgesel istikrara katkı sağlayan barış dolu, yaşatılabilir, demokratik ve çok ırklı bir Kosova'dır. Benim bütün çalışmalarım, bunu Kosova'nın uzun vadeli geleceği haline getirmeye yöneliktir.